Suddijeevi - ಸುದ್ದಿಜೀವಿ

2010-12-18T09:08:00.009+05:30

ಸಂಕಷ್ಟಗಳೇ ಹೀಗೆ, ಒಂದರ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ....

..... ನಾಗೇಶರಾವ್ ಅವರಿಗಿಂತಲೂ ಐದು ವರ್ಷ ಚಿಕ್ಕವಳಾದ ತಂಗಿ ಜಾನಕಿ (ಜಾನೂ)ಗೆ 12 ವರ್ಷಕ್ಕೇ ಮದುವೆ! ಆ ಮದುವೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ನಾಗೇಶರಾವ್‍ಗೆ ಉಪನಯನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 13-14 ವರ್ಷದ ಹುಡುಗಿ ಪುಟ್ಟ ಕಂದಮ್ಮನನ್ನು ಹೆತ್ತ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅ
ನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ
ಗಂಡ ತೀರಿಕೊಳ್ತಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಹೂಡಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲದಿಂದ ತಿಂ
ಗಳಿಗೆ ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ಬಾಡಿಗೆಯ ಹೂವಮ್ಮನ ವಠಾರದ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು ಅನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಈ ಸುದ್ದಿ.
ಎದ್ದೆನೋ, ಬಿದ್ದೆನೋ ಎಂದು ಊರಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ನಾಗೇಶರಾವ್
ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಾರೆ. ......

22 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಎದ್ದೆ. ಎಷ್ಟೊತ್ತಾದ್ರೂ ವಾಸೂ ಆಗಲೀ, ಯಾರೇ ಆಗಲಿ ಬರ್ಲಿಲ್ಲ. ಭಾವ ನನ್ ಕಳ್ಸಿದ್ರು. ಕಾಫಿ ಕುಡಿದು ಸಿಟಿ ಬಸ್ನಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ಸಿಟಿ ಬಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಂದೆ. ಉಪ್ಪಿಟ್ಟು ತಿಂದು ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೋದೆ. ಸೀನಾ ಬಂದಿದ್ದ. ಮರೆತು ಬೀಗದಕೈ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ರಿಂದ ಪ್ರಮಾದವೇ ಆಯ್ತು. ರಂಗಣ್ಣ ತುಮ್ಕೂರಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ. ಹನುಮಂತರಾಯನ್ನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾರಂತೆ [ನಾಗೇಶರಾವ್ ತಂಗಿ ಜಾನೂ ಗಂಡ]. ನನಗೆ ಬಹಳ ಹೆದರಿಕೆಯಾಯಿತು. ಭಾವ ಹೋಗಲು ಅವರ ಕೋಟು ಬಟ್ಟೆಯೆಲ್ಲಾ ನಮ್ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿತ್ತು.

23 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಭಾವ ಹೊರಟೋದ್ರು. ಬಟ್ಟೆ ಒಕ್ಕೊಂಡೆ. ಮಾಧ್ವ ಯುವಕ ಸಂಘದ ಜವಾನ ಬಂದ. 8 ಆ. ಕೊಟ್ಟೆ. ಆಮೇಲೆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ನೋಡಿದ್ರೆ ಬೀಗದ್ದೇ ಫಜೀತಿ. ಬೀಗ ಹಾಕಕ್ಕೂ ಬರಲ್ಲ, ತೆಗೆಯಕ್ಕೂ ಬರಲ್ಲ. ರಿಪೇರಿಗೆ ಹೋದೆ, 1 ಗಂ. ಬೇಕೂ ಅಂದ. ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬೇಜಾರಾಯ್ತು. ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಿಸ್ಕೊಂಡು ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ 11 ಗಂಟೆ. ಊಟ ಮಾಡಿ, City Bus ಹಿಡಿದು, ಓಡ್‍ಹೋದೆ.

ಸಂಜೆ 4ಕ್ಕೆ ಹೊರಡೋಣವೆಂದಿದ್ದೆ. ಅನಂತ್ಸುಬ್ರಾವ್ ಬೇರೆ ಕೆಲಸ ಹೇಳಿದರು. ಮಾಡೋದೋ ಬಿಡೋದೋ? ಅಂತೂ ಕೇಳಿಕೊಂಡು ಹೊರಟೆ.

ನಾನು ಬಂದ್ಮೇಲೆ ಕಾಳು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ರು. Bagನಲ್ಲಿ ಹಾಕ್ಕೊಂಡು ಓಡಿದೆ. Stationಗೆ ಬಂದ್ರೆ ಎಷ್ಟೊತ್ತಾದ್ರೂ ರೈಲು ಹೊರಡ್ಲಿಲ್ಲ. Raghavan ಜತೇ ಸಿಕ್ರು. ಊರಿಗೆ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಇಳಿದು ರಂಗನಾಥ ಹಾಲಿಗೆ ಬಂದೆ.

ಅಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡ್ಸಿ, ನಾರಾಯಣಾವ್ರ ಜತೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರರಾಯರ ಅಂಗಡೀಗೆ ಬಂದೆ. ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದೆ. ನಾರಾಯಣ ಮಾವ ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ರು. ಜಾನೂ ಅಳ್ತಿದ್ಲು. ಅನ್ನ ಸೇರ್ಲಿಲ್ಲ. ಒಂದೇ ಉಸಿರಿಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋದೆವು. ಅಮ್ಮಂಗೆ ಜ್ಞಾನ ಇಲ್ಲ. ಅವಳ್ನೂ ನೂಕ್ಕೊಂಡು ಅತ್ತ ಕಡೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡದೆ ಹಿಡ್ಕೊಂಡು ಬಂದೆ. ಜ್ಞಾನ ತಪ್ಪಿತು. ಅಳು ಹೆಚ್ಚಿತು. ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಸುಂದರಮ್ಮನೋರಿಗೆ ಹೇಳಿ ಕಳ್ಸಿದೆ. ಅವ್ರು ಬಂದು ಕಷ್ಟ ಪಟ್ಟು ಎಲ್ರಿಗೂ ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಿದ್ರು. ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲಾ ಸರಿಯಾಗಿ ನಿದ್ದೆಯಿಲ್ಲ. ಸಮಾಧಾನವಿಲ್ಲ. ಇಂದಿಗೆ ಹನುಮಂತರಾಯನ ಕಥೆ ಮುಗಿಯಿತು. ದೂರ, ಕಾಣದ ಕಡೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಟು ಹೋದ.

ನಾನು ಬರದಿದ್ರೆ, ಅಮ್ಮನ ಗತಿ!?

24 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸುಂದರಮ್ಮನವ್ರು ಹೊರಟೋದ್ರು. ಕಾಫಿ ಮಾಡಿ ಕಳಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ರು. ಅಮ್ಮಾವ್ರು ಮತ್ತೆ ರಾಗ ತೆಗೆದ್ರು. ಜಟಕಾ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಕೂತು ಹೋಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೇಲಿ ಮುಖ ನೋಡಿದ್ದಾಯ್ತು. ಅಬ್ಬಾ ಎಷ್ಟು ಅಸಹ್ಯ, ಉಗ್ರ, ಕ್ರೂರ! ಆ ಎಳೆನಗೆಯ ಪ್ರಸನ್ನ ಮುಖವೆಲ್ಲಿ? ಅಮ್ಮಾವ್ರು ಅತೂ ಕರೆದೂ ಒದ್ದಾಡಿದರು. ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾಯ್ತು. ಮನೇ ದುಃಖ ಹೇಳತೀರದು. ರಾಘೂಗೆ, ಪುಟ್ಟೂಗೆ ಕಾಗ್ದ ಬರೆದೆ. Officeಗೆ ಕಾಗದ ಬರೆದು Post ಮಾಡಲು ಕೊಟ್ಟೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ರಾಜಣ್ಣ ಬಂದಿದ್ದ. ಆಮೇಲೆ ಅನಂತ, ಶರ್ಮ ಬಂದಿದ್ರು. ಅವ್ರೂ ಪೇಚಾಡಿದ್ರು.

ಜಾನೂಗೆ ಜ್ವರಾ ಎಂದು ವೆಂಕಟ್ರಾವ್ ಹತ್ರ ಔಷಧಾ ತಂದೆ. ಅವನೂ ಕೇಳಿ ಪೇಚಾಡಿದ. ಎಷ್ಟು ಅತ್ರೇನು? ಜಾನೂನ ಕರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಕಳಿಸಲು ಅಮ್ಮಂಗೆ ದುಃಖ. ಮಾಡತಕ್ಕದ್ದೇನು? ನಾಣ ಮಾವನ ಮುಂದೆ ಮಾತಾಡ್ತಾ ಇರೋವಾಗ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದೆಯೇ ದುಃಖ ಉಕ್ಕಿ ಉಕ್ಕಿ ಬಂತು.

25 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ರಾಮಚಂದ್ರರಾಯರ ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋದೆ. ಅವರು ಬಹಳ ಪೇಚಾಡಿಕೊಂಡ್ರು. 3 ಕಾರ್ಡು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬೆಂಗಳೂರು, ತಿಪ್ಪಗೊಂಡನಹಳ್ಳಿ, ರಾಘವ ಇವರಿಗೆ ಹಾಕಿದೆ. ಗುಂಡೂರಾವ್ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಯಿಸ್ ಸಿಕ್ಕಿದ್ರು. ನಾಗರಾಜರಾಯ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ. ಅವನಿಗೂ ವಿಚಾರ ಹೇಳಿದೆ. ಪೇಚಾಡಿಕೊಂಡ.

ಸಂಜೆ ಬಂಡನ ಜತೇಲಿ Walking.

ರಾತ್ರಿ ಭಾವ ಬಂದ್ರು. ಪ್ರಹ್ಲಾದನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾದೀತೂಂತ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಭಾವ ಕಾಗದ ಬರೆಸಿ ಕೊಂಡು Mail ಕಾಯಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿನಾರಾಯಣನ ಜತೇಲಿ ಹೋದ್ರು. ಅದು 3 hrs. Late ಅಂತೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹಾಕಿದ್ದಾಯ್ತು.

26 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ನೀರು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಯ್ತು. ಸುಂದರನ ಪಂಚೆ, ಶರ್ಟು ತರಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಮಗುವನ್ನು ವೆಂ.ರಾವ್ ಗೆ ತೋರಿಸಿ ಔಷಧ ತಂದಿದ್ದಾಯ್ತು. ರಾತ್ರಿ Exercise Books ಗಂಟು ಕಟ್ಟಿದೆ.

27 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಅಮ್ಮಾವ್ರು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋದ್ರು, Mail Trainನಲ್ಲಿ. ನನಗೆ 1 trunk ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೆಕಾದ್ರೆ ಸಾಕು ಸಾಕಾಯಿತು. ಭಾವನ ಕೈಲಿ 5 ರೂ. ಕೊಟ್ಟೆ ಛಾರ್ಜಿಗಾಗಿ. ಬೀಗ ಸಿಕ್ಕಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಫಜೀತಿಯಾಯ್ತು. Post Officeಗೆ ಹೋಗಿ Registered ಕಾಗದ ಹಾಕಿದೆ. ರಾಘು ಇಂದ ಕಾಗದ ಬಂತು. ನಾರಾಯಣ ಸಿಕ್ಕು ಕಾಫಿ ಕೊಡಿಸಿದ. ಗಣೇಶ, ರವೀಂದ್ರ ಸಿಕ್ಕಿದ್ರು. ಡಿ.ರಾಮರಾಯರೂ ಕಂಡು ಪೇಚಾಡಿಕೊಂಡ್ರು.

Editor Delhiಗೆ ಹೋದ ವಿಷಯ ‘Daily News’ನಲ್ಲಿ ಓದಿದೆ. ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. Sreenivasa Rao CFd. Officeಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಇವತ್ತಿನ Paper 8 Pages.

ಪುಟ್ಟು ಬಂದಳು. ಸಂಜೆ Stationಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆವು. Dr.Royanಗಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಂದ Poona Train 1 ಗಂಟೆ ಲೇಟಾಗಿ ಹೊರಟಿತು. ಅನಂತನ ಜತೇಲಿ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅಮ್ಮಾವ್ರು ಬಂದಿದ್ರು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಗುಂಡೂರಾವ್ ಸಿಕ್ಕಿದ್ರು. ಅವರಿಗೆ ವಿಚಾರವೇ ಗೊತ್ತಿರ್ಲಿಲ್ವಂತೆ.

28 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಗುಂಡೂರಾವ್ ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋದೆ. ಅಲ್ಲೇ ಮಾತಾಡ್ತಾ ಕೂತಿದ್ದೆ. ಹನುಮಂತರಾವ್ ಬಂದು ಪೇಚಾಡಿದ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ Officeಗೆ ಬರೆಯಲು ಕವರ್ ತಂದೆ, ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

29 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ Officeಗೆ ಕಾಗದ ಬರೆದುಹಾಕಿದೆ. ನಾನೂ ಅಮ್ಮ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೇ Suboverseer ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆವು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮಲ್ಲಣ್ಣ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ. Cycle Shopಗೆ ಹೋಗಿ ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಲು ಹೇಳಿದೆ.

ಸಂಜೆ ಅನಂತ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ. ಗುಂಡಪ್ಪ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ. C.S.ರಾಜಾರಾವ್ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ. ರಾಮು ಮದುವೇ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮನವರು ಸಿಕ್ಕು ಪೇಚಾಡಿಕೊಂಡರು. ರಾತ್ರಿ Cycle Shop ತೆಗೆದಿರ್ಲಿಲ್ಲ. ಸಂಪತ್ತು ಬಂದಿದಾನೆ. ಅಮ್ಮ ದುಡ್ಡಿನ ವಿಚಾರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಕೇಳಿ ಬಹಳ ಪೇಚಾಡಿಕೊಂಡಳು.

30 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಶಂಕರರಾಯರು Death Certificateಗೆ Appln. Draft ಮಾಡಿಕೊಟ್ರು. Court Fee Stampಗಾಗಿ ಪರದಾಟ! Associationಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆವು. Town Cafeನಲ್ಲಿ ಒಲ್ಲದ ಬೆಲ್ಲದ ಕಾಫಿ! ಬೆಳಗ್ನಿಂದ Cycle Shop ಬಾಗಿಲು ತೆಗೆದಿಲ್ಲ. Court Stampಗೆ ಬದಲಾಗಿ Receipt Stamp ತಂದೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಪುನಃ ಹೋದೆ. Foolscap ಕಾಗದ ಇಲ್ಲದೆ ಬಹಳ ಒದ್ದಾಡಿದೆ. ಮಾಧವ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ವೆಂಕಟ್ರಾಮು ಸಿಕ್ಕ. High Schoolಗೆ ಹೋದೆವು.

2010-12-17T09:27:00.022+05:30

ಕಳೆದು ಹೋದ ಹೊಸ ಮನೆ ಬೀಗದಕೈ

...... ರಾತ್ರಿ ಊಟಾ ಆದ ಮೇಲೆ ಮಲಕ್ಕೊಳ್ಳೋಕೆ ಹೋಗೋವಾಗ ಬೀಗದಕೈ ತಿರುಗಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡೆ. ಎಷ್ಟು ಹುಡುಕಿದರೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ವನವಾಸ ಪಟ್ಟುಗೊಂಡು ಮಲಗಿದ್ದಾಯ್ತು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದವನೇ ಹೋಗಿ ಬೇರೆ ಬೀಗದಕೈಲಿ Try ಮಾಡಿದೆ, ಬರಲಿಲ್ಲ. ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಬೀಗ ರಿಪೇರಿಯವರನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದೆ. 1 1/2 ರೂ. ಕೇಳಿದ. ಅಳೆದೂ, ಸುರಿದೂ ಕರಕೊಂಡು ಬಂದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೀಗದಕೈ ಸಿಕ್ಕಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಅವನಿಗೆ 8 ಆ. ಕೊಡೋ ತನಕ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. .....

16 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ವಾಸುದೇವರಾವ್ Phone ಮಾಡಿ ದುಡ್ಡು ಕೇಳಿದರು, ಕೊಡ್ತೀನೆಂದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ಗೇ Manager ಕೂಗಿದ್ರು. ಈ ಸಾರಿ Allowance ಅಂತ ಹೇಳಿ ಇನ್ನೈದು ರೂ. ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಫಿ ಕೊಡ್ಸಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾಡ್ಸಿದೆ. ವಾಸುದೇವರಾವ್‍ಗೆ 2 ರೂ. ಕೊಟ್ಟೆ. Driverಗೆ ಲಾಟರಿ ಬಾಬ್ತು ಎಂಟಾಣೆ ಕೊಟ್ಟೆ. ಸಂಜೆ ಹೊಸ Formನಲ್ಲಿ Details Fill up ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡ್ರು. ಎ.ಸುಂದರರಾಜಾರಾಯರ Death News Receive ಮಾಡಿದೆ.

10 ನಿ. Typeಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಇವತ್ತು Narayan ಬಂದಿಲ್ಲ.

ಸಂಜೆ ಸೀನನಿಗೆ ವಡೆ, ಕಾಫಿ ಕೊಡ್ಸಿದೆ. ಅಶ್ವಥ್ಥಣ್ಣನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ವಾಸು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ.

17 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಅಕ್ಕನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾದ 20 ರೂ. ಕೊಟ್ಟುಬಿಟ್ಟೆ. ಸೀದಾ ಸ್ಟೇಷನ್ನಿಗೆ ಹೋದೆ. ದಾರಿ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಬಣ್ಣದ ಕಾಟ. ಹೋದ ತಕ್ಷಣ ಬಸ್ ಬಂತು. ಬರ್ತಾ ದಾರೀಲಿ ಆಫೀಸಿನ ರಾಮಾಚಾರ್ ಸಿಕ್ರು, ಮಾತಾಡ್ಸ್ಲಿಲ್ಲ. ಅಂಬಾಭವನ್‍ನಲ್ಲಿ ದೋಸೆ, ಕಾಫಿ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಗುಂಡನ ಮನೆಗೆ ಬಂದೆ. ರಾಮಾಚಾರ್ರಿಗೆ ಮೈಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲ. ಮತಿಘಟ್ಟ ಕೃ. ಮೂರ್ತಿ ಮನೇಗೆ ಹೋಗ್ತೀಯಾಂದ್ರು, ಸುಮ್ಮನಿದ್ದೆ. ಗುಂಡ Doctor Shopಗೆ ಕರ್ಕೊಂಡು ಹೋದ.

ಕಾಮನಹಬ್ಬದ ಗಲಾಟೆ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಸಂಜೆ ತನಕ ಚಲಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ. ಮನೇಲಿ ಕೂತು ಪಟಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟು ಹಾಕಿದೆ. ಅಮೃತೂರಿಗೆ, ತುಮಕೂರಿಗೆ ಭಾವ ಕಾಗದ ಬರೆಸಿದರು. ಸಂಜೆ Reading Roomಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದೆ. ರಾತ್ರಿ ಊಟಾ ಆದ ಮೇಲೆ ಮಲಕ್ಕೊಳ್ಳೋಕೆ ಹೋಗೋವಾಗ ಬೀಗದಕೈ ತಿರುಗಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡೆ. ಎಷ್ಟು ಹುಡುಕಿದರೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ವನವಾಸ ಪಟ್ಟುಗೊಂಡು ಮಲಗಿದ್ದಾಯ್ತು. ಭಾವ 5 ರೂ. ಈಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರು. ನಾಳೆ ಅಮ್ಮಾವ್ರು ಬರ್ತಾರಂತೆ.

18 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದವನೇ ಹೋಗಿ ಬೇರೆ ಬೀಗದಕೈಲಿ Try ಮಾಡಿದೆ, ಬರಲಿಲ್ಲ. ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಬೀಗ ರಿಪೇರಿಯವರನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದೆ. 1 1/2 ರೂ. ಕೇಳಿದ. ಅಳೆದೂ, ಸುರಿದೂ ಕರಕೊಂಡು ಬಂದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೀಗದಕೈ ಸಿಕ್ಕಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಅವನಿಗೆ 8 ಆ. ಕೊಡೋ ತನಕ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಆಮೇಲೆ ರಾಘವನ ಮನೆಗೆ ಹೋದೆ. ಅವನಿಗೆ ಅವನ 3 ರೂ. ಕೊಟ್ಟೆ.

JAIHIND ತಂದೆ. ಗುಂಡನಿಗೆ ಪೇಪರ್ ಬೇಕೂಂದಿದ್ದ. ನಾನು ಇಲ್ಲಾಂದೆ. ಅವನೂ ಸರಿಯೇ ಆಯ್ತು ಅಂದ. ತಂಗಳನ್ನ ಊಟ ಮಾಡಿ ಹೊರಟೆ. Officeಗೆ ಹೋದಾಗ 11 1/2 ಆಗಿತ್ತು.

Proprietor, Weeklyಗೆ Science Articles ಬರೀರೀಂತ ಹೇಳಿದ್ರು. ಆಗ್ಲೀಂದೆ. ಕೆಲವು Interesting Articles Translate ಮಾಡಿದೆ.

5 ರೂ. ಮುರಿಸಿದೆ. ಸಂಜೆ 5 ಗಂಟೇ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಹೊರಟು ಬಂದು Stationಗೆ ಹೋದೆ. ದಾರೀಲಿ `ದೇಶಬಂಧು'ಗೆ Article Post ಮಾಡಿದೆ. 1 ಗಂ. ಕಾದ ಮೇಲೆ ಅಮ್ಮನ ಬಸ್ ಬಂತು. ದಾರೀಲಿ ಬೇರೆ 1 ಗಂ. ಆಯ್ತು. 3ನೇ ಕ್ರಾಸ್ ಹತ್ರ ಇಳಿದು ಸಾಮಾನು ತಂದೆವು.

19 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಕೆಲವು ಪಟಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದೆ. ಸಂಜೆ ವಾಸೂ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ. ಕಾಫೀ ಕೊಡೀಸ್ತೀನೀಂದೆ. ಬರ್ಲಿಲ್ಲ.

20 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ವ್ಯಾಸರಾಯ್ರು ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಕೊಡಿಸಿದ್ರು. ರಾತ್ರಿ ಮನೇಗೆ ಬರೋ ಹೊತ್ಗೆ ಅಮ್ಮಾವ್ರು ಮನೇಲಿರ್ಲಿಲ್ಲ. ರಾಘೂ ಕಾಗದ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ, ತಲುಪಿದ್ದಕ್ಕೆ. ಸಂಜೆ ಭಾವನೆದುರಿಗೆ ಮನೆಯೋಳು ಬಾಡಿಗೆ ಕೇಳಿದಳು.

21 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಕಾಫಿ ಕುಡಿಯದೆ ಹೊರಟಾಗ ಸೋಮ ಸಿಕ್ಕು Juice ಕೊಡಿಸಿದ. ಆಮೇಲೆ ಸಂಪತ್ತು ಬಂದಿದ್ದ. ಸಂಜೆ ಅವನ ಜತೇಲಿ ಕಾಫಿ, walking. Cubbon Park ಎಲ್ಲಾ ಸುತ್ತು ಹಾಕಿದ್ದಾಯ್ತು. ಅವನ ಜತೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಫಿ. ಸೀನ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿ ಮಳೇ ಬಂತು. ಸಿಟೀ ಬಸ್ಸಲ್ಲಿ ಬಂದ್ರೂ ಸಿಕ್ಕಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡೆ. ಶೇಷಾದ್ರಿಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಪೂರಾ ನೆನೆದೆ, ಮೋರಿ ತುಂಬಿ ಹರೀತಿತ್ತು. ರಾಯರ ಗುಡಿ ಹತ್ರ ಬರೋ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಒದ್ದೆ ಮುದ್ದೆ ಆದೆ. ಭಾವ ಬಂದಿದ್ರು. ಅವ್ರೂ, ನಾನೂ, ಸೀನಣ್ಣ ಹೋಗಿ ಹೊಸ ಮನೇಲಿ ಮಲಗಿದೆವು. ಈ ಮಳೇಲೇನಾದ್ರೂ ಅಮ್ಮ ಬಂದು ಮಳೇಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ರೆ ಗತಿ ಏನೂಂತ ಬಹಳ ಪೇಚಾಟ ಆಯ್ತು. ರಾಘೂ ಇಂದ ಇವತ್ತು ಕಾಗದ ಬಂದಿದೆ.

2010-12-16T11:01:00.022+05:30

ಮಲಬಾರ್ ಲಾಡ್ಜ್ ನಲ್ಲಿ ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆಗೆ ಎರಡಾಣೆ ಆರು ಕಾಸು

.... ಮೂವತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ತಿಂಗಳ ಸಂಬಳದ ಕೆಲ್ಸ ಸಿಗತ್ತೆ. ಜೂನಿಯರ್ ಮೋಸ್ಟ್ ಸಬ್ ಎಡಿಟರ್‌ಗೆ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಫೋನ್ ಮೂಲಕ ವಾರ್ತೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಬರೆಯಬೇಕು, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪ್ರೂಫ್ ನೋಡಬೇಕು, ಯಜಮಾನರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಆರ್ಟಿಕಲ್‍ಗಳನ್ನು ಟ್ರಾನ್ಸ್-ಲೇಟ್ ಮಾಡ್ಬೇಕು, ಬುಕ್ಸ್ ರೆವ್ಯೂ ಮಾಡ್ಬೇಕು. ಕಾಫಿ ಕುಡಿಯೋಕ್ಕೆ ಕಾಸಿಲ್ಲದ ಕಾಲ, ಸಂಬಳ ಎಂದು ಬರತ್ತೋ ಎಂದು ಕಾಯುವ ಕಾಲ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯೊಂದನ್ನು ಬೇಗ ಮಾಡು ಅಂತ ಅಮ್ಮನ ಒತ್ತಾಯ. ಶ್ರೀರಾಮಪುರ(?)ದ ಹೂವಮ್ಮನ ಮನೆ ವಠಾರದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಮನೆ ಸಿಗತ್ತೆ. ಊಟದ Aluminium ತಟ್ಟೆಗೆ ರೂ.1-11-0 ಕೊಡ್ಬೇಕಲ್ಲ ಅಂತ ಸಂಕಟ ಆದ್ರೂ ಖರೀದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾಯ್ತು. ಹಾಗೆ ಬರ್ತಾ ಮಲಬಾರ್ ಲಾಡ್ಜ್ ನಲ್ಲಿ ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆಗೆ ಎರಡಾಣೆ ಆರು ಕಾಸು ಕೊಡೋ ಬದಲು ಒಂದಾಣೆ ಕೊಟ್ಟು ಜಹಾಂಗೀರ್ ತಿನ್ನೋದು ವಾಸಿ ಅನ್ಸತ್ತೆ. ...

01 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಸೀನಾ Paperದು 1-6-0 ಕೊಟ್ಟ. ಅವನಿಗೆ ಕಾಫಿ ಕೊಡಿಸಿದೆ. Type. ಚಕ್ಕರ್.

02 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಶಿವರಾತ್ರಿ. ರಾಘವ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಸಂಜೆ ರವೀಂದ್ರ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ. ಸುಂದರ, ಗುಂಡ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು, ನಾಳೆ ಸಿಗ್ತೀನೆಂದೆ.

03 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಗ್ಗೆ ಏಳೋ ಹೋತ್ಗೆ ಶ್ರೀಪಾದು ಬಂದು ಕಕ್ಕ ಬಂದೀದಾರೇಂತ ಹೇಳಿದ. ಅಮ್ಮ ನಾಳೆ ಬರ್ತಾಳಂತೆ. ತೋಟ 850ಕ್ಕೆ ಖರೀದಿ, ಮೂರು ತಿಂಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡೀನೂ ಸೇರಿಸಿ ಕೊಡ್ತಾರಂತೆ.

ರಾಘವ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಬಟ್ಟೆ ಒಕ್ಕೊಂಡೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸುಂದರ ಬಂದಿದ್ದ. ಸಂಜೆ Cubbon Parkಗೆ Walking ಹೋಗಿದ್ದೆವು. 1 ಬ್ಲೇಡ್ ತಂದೆ.

ಹೂವಮ್ಮನ ಮನೇಲಿ 1 ಮನೆ ಇದೆಯಂತೆ. 10 ರೂ. ಬಾಡಿಗೆ.

04 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ Shave ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಕೆ ಹೋದೆ, ಕಿವಿ ಹೆರ್ಕೊಂಡೆ.

ಕೆಲವು Books Review ಮಾಡಿದೆ.

ಸೀನ ಇನ್ನೂ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಸಂಜೆ ರಾಘ್ವ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ, ದೋಸೆ ಕಾಫಿ ಕೊಡಿಸಿದ, Amba Bhavanನಲ್ಲಿ - ಬೆಲ್ಲಾ ಇಲ್ಲೂ! ಮನೇಗೆ ಬರೋ ಹೊತ್ಗೆ ಅಮ್ಮಾ ಬಂದು ಎಲ್ಲೋ ಹೋಗಿದ್ಲು. ನಂಜುಂಡಣ್ಣಂಗೆ Phone ಮಾಡಿದ್ದೆ, ಇರಲಿಲ್ಲ. Type ಚಕ್ಕರ್.

05 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಅಮ್ಮ ಇವತ್ತು ದುಡ್ಡಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಿದಳು. 40 ರೂ. ನನ್ನ ಕೈಗೆ ಕೊಟ್ಟಳು. ನನಗೆ ಜೀವ ಬಂದ ಹಾಗಾಯ್ತು. ರಾಘವನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗ್ಲಿಲ್ಲ. ಇವತ್ತು ನಂಜುಂಡಣ್ಣಂಗೆ Phone ಮಾಡ್ದೆ, ಇರ್ಲಿಲ್ಲ. Whitefieldಗೆ ಹೋಗಿದಾನಂತೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಖಲೀಲ್ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ, ಸಂಜೆ ಸೀನ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ.

06 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಅಮ್ಮ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಊರಿಗೆ ಹೋದಳು. Bus Stop ಹತ್ರ ಅವ್ಳನ್ನ ಕೂಡಿಸಿ ಕಾಫಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು ಕೊಟ್ಟೆ. ಆಮೇಲೆ ರಾಘ್ವನ ಮನೆಗೆ ಹೋದೆ. ದುಡ್ಡು ಕೇಳಿದೆ. ಸಂಜೆ Office ಹತ್ರ ಬಾಂದ. ಅಗಸನಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕಿದ್ದಾಯ್ತು. ದುಡ್ಡಿಲ್ದೇ ಕಾಫಿ ಕುಡೀತಿಲ್ಲ.

Food Plan for India ಅನ್ನೋ Article Translate ಮಾಡ್ತಿದೀನಿ.

ಖಲೀಲ್ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ. ಸಂಜೆ ನಂಜುಂಡಣ್ಣನೇ Phone ಮಾಡಿದ. ಇನ್ನೂ Transfer ವಿಚಾರ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನಂಜುಂಡಣ್ಣನ ಮನೇಲಿ ಮಾತಾಡ್ತಾ ಕೂತಿದ್ದೆ. ಆಮೇಲೆ ಗಿರೀ ಜತೇಲಿ ಬಂದೆ ಮಾತಾಡ್ಕೊಂಡು. ಕೃಷ್ಣರಾವ್‍ಗೆ ಕಾರ್ಡು ಬರೆದೆ.

07 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ರಾಘವನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅವನ್ಹತ್ರ ಮೂರು ರೂ. ಸಾಲ. ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೋಗೋವಾಗ ಚಂದ್ರಪ್ಪ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ.

ಯಜಮಾನ್ರ Temple Civilization ಅನ್ನೋ Article Translate ಮಾಡಿದೆ.

ಪಿಳ್ಳೇಗೆ ಕಾರ್ಡು ಬರೆದೆ. ರಾಘೂಗೆ ಪೆರಿಯಾಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ Transfer ಆಗಿದೇಂತ ನಂಜುಂಡಣ್ಣ Phone ಮಾಡಿದ್ದ.

08 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಮನೇಗೆ 15 ರೂ. ಕೊಟ್ಟೆ.

09 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ರಾಘ್ಹವ ಬಂದಿದ್ದ ಆಫೀಸ್ ಹತ್ರ. ಅಮ್ಮನಿಂದ ಕಾಗದವೇ ಇಲ್ಲ. ರಾಘೂಗೆ ಇನ್ನೂ ಕಾಗದ ಬರೀಲಿಲ್ಲ.

10 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಕಾದ್ರೂ ಆಚಾರ್ರು ಬರಲಿಲ್ಲ. ಸರಿ, ಹಸುವಿನ ಗಂಜಳ ಹಾಕಿ ಸಾರಿಸಿದ್ದಾಯ್ತು. ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಸಾಮಾನು ಸಾಗಿಸಿದ್ದಾಯ್ತು. ಅಮ್ಮನಿಂದ ಕಾಗದ ಬಂತು. ಮುಂದಿನ ಸೋಮವಾರ ಬರ್ತಾಳಂತೆ.

11 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಿಗ್ಗೇ ಏಳೋದು ನಿಧಾನ ಆಯ್ತು.

ಇವತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮ್ಮೇಳನದ Article Translate ಮಾಡಿದೆ. Food Article ಮುಗೀತು.

ಮನೇಗೆ ಬರೋ ಹೊತ್ಗೆ ರಾಘೂ ಬಂದಿದ್ದ. ಅವನ್ ಸಾಮಾನೆಲ್ಲಾ ಹೊಸ ಮನೆಗೆ ಹಾಕಿದ್ದ. ಸಂಜೆ ಸೀನಣ್ಣ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ. ಅಕ್ಕಿಪೇಟೆಗೆ ಹೋಗೂಂದಿದ್ರು. ಹೋಗ್ಲಿಲ್ಲ.

12 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅಗಸನ ಮನೆಯಿಂದ ಬಟ್ಟೆ ತಂದೆ. ತಿರುಗಿ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕಿದೆ. ಸಂಜೆ Aluminium ತಟ್ಟೆ ತಂದೆ. 1-11-0 ಬಿತ್ತು. ಮಲಬಾರ್ ಲಾಡ್ಜ್ ನಲ್ಲಿ ದೋಸೆ 0-2-6 ಅಂತೆ. ಇಷ್ಟ ಬರಲಿಲ್ಲ. 0-1-0 ಕೊಟ್ಟು ಜಹಾಂಗೀರ್ ತಿಂದೆ.

13 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ರಾಘೂಗೆ Society ಇಂದ ಸಾಮಾನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟೆ. ತಟ್ಟೆ ಬಾಬ್ತು 8 ಆ. ಕೊಟ್ಟ. ಇವತ್ತು Achar ಸಿಕ್ರು. ಮನೇ ನೋಡ್ಕೋತೀನಿ ಅಂದ್ರು.

14 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಮುಖಕ್ಷೌರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಒಗೆದ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕ್ಕೊಂಡೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ರಾಘ್ವನ್ನ ಹುಡ್ಕೊಂಡು ಹೋದೆ. ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ಸಂಜೆ ಬೇಗ ಬಾಂತ ರಾಘೂ ಹೇಳಿದ.

ಇವತ್ತು ಥಕ್ಕರ್ ಬಾಬಾ Statement Translate ಮಾಡಿದೆ. Phone ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಕೂತೆ. Narayan ಇವತ್ತೂ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಸಂಜೆ ಆದ ತಕ್ಷಣ ಹೊರಟೆ.

City Busನಲ್ಲಿ ಕೂತು ಬಂದೆ. Bus Standನಲ್ಲಿ V.Srinivasa Rao (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮೇಷ್ಟ್ರು) ಕಂಡರು. ಮಾತನಾಡಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ಆಗಲಿಲ್ಲ. 4 ಕಾರ್ಡು ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆ. ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಊಟ ಆಯ್ತು.

6 ಕಾಸು Weighing Machineಗೆ ಹಾಕಿ ಕಳಕೊಂಡೆ. ಹೊಸ ಮನೇಲಿ ಮಲಗಲಿಲ್ಲ.

15 ಮಾರ್ಚ್ 1946

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಏಳಕ್ಕೇ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ. Societyಗೆ ಹೋಗಿ ಸಾಮಾನು ತಂದಿದ್ದಾಯ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಊಟ ಮಾಡ್ಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಾದ್ರೆ Late ಆಯ್ತು. ಮನೇ ಬಿಟ್ಟಾಗಲೇ 10 3/4 ಗಂ. ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೋದಾಗ 11 1/2 ಆಗಿತ್ತು. ಇವತ್ತು ಬಣ್ಣ ಹಾಕುವವರ ಹೆದರಿಕೆ ಬೇರೆ!

ಮಧ್ಯಾಹ್ನ Shamachar ಏನಾದ್ರೂ ನನ್ನ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ರಾಮಯ್ಯನೋರು ಕರೆದಾಗ ಒಗ್ಗರಣೆ ಹಾಕಿದಾರೇನೋ ತಿಳಿಯೋಣಾಂತ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟೆ. ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ವೆಂಕಟ್ರಾಮ್ & ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಜತೇಲಿ ಅವ್ರನ್ನ ಕಾಫೀಗೆ ಎಳ್ಕೊಂಡೋದ್ರು. 1st Disappointment! Pay ಏನಾರೂ ಸಲೀಸಾಗಿ ಬರತ್ತೇನೋಂದ್ರೆ ಅದೂ ಬರೋ ಮಾರ್ಗವೇ ಇಲ್ಲ.

ನನ್ನ Reporter ಆಗಿ ಏಕೆ ಕಳಿಸಬಾರದೆಂದು ಮಾತು ಬಂದಿತ್ತಂತೆ, Prop. ಹತ್ತಿರ! Latest A.P.I. Messages Receive ಮಾಡಿದೆ.

ಕಾದು ಬೇಸರವಾಗಿ ಹೊರಟು ಬಂದೆ. ವಾಸುದೇವರಾವ್ 2 ರೂ. ಸಾಲ ಕೇಳಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಈ ವಿಚಾರ ಹೇಳಿದೆ. ಏನು ತಿಳುಕೊಂತಾರೇಂತ, ನಾನೇನು ಮಾಡಲಿ?

Whitefieldನ Mr.Achar ಸಿಕ್ಕು ಕಾಫಿ ಕೊಡಿಸಿದ್ರು. ಸಂಜೆ ರಾಘ್ವ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ. ನಾಳೆ Advance ಏನಾರೂ ಕೇಳಾರೆಂದು 10 ರೂ. ಕೊಟ್ಟಿದೀನಿ ಅಕ್ಕನ ಹತ್ರ.

2010-12-16T10:05:00.006+05:30

Translations ಜತೆಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ Proofsಊ ನೋಡ್ಬೇಕು

24 ಫೆಬ್ರವರಿ 1946, ಭಾನುವಾರ

‘ರೌಂಡ್ ಟೇಬರ್’ Articleನ Translate ಮಾಡಿ ರಾಘವನ ಕೈಗೆ ಕೊಟ್ಟೆ.

ಸಂಜೆ ಕುಮಾರಾ ಪಾರ್ಕ್ ಕಡೇ ಇಂದ Race Course ಮಾರ್ಗವಾಗಿ Reading Roomಗೆ ಬಂದೆವು. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ. ರಾಘ್ವ ಮತ್ತೆ ಕಾಫಿ ಕೊಡಿಸಿದ.

25 ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

ಇವತ್ತು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ Office ಹತ್ರ ವಾಸೂ ಬಂದಿದ್ದ. ನಾಳೆ ಊಟಕ್ಕೆ ಬಾಂತ ಕರೆದ.

Prop. `M.V.' ಮೇಲೆ Articleನ Translate ಮಾಡೋಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ರು.

26 ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

Typeಗೆ ಚಕ್ಕರ್.

27 ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

Iyengar ಬಂದಿರ್ಲಿಲ್ಲ. ಬಂಗಾರೂನೂ ಇಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ Proofs ನೋಡಿಕೊಂಡೆ. ಯಜಮಾನರ ‘Madura Mangamma Choultry' Translate ಮಾಡಿದೆ. `Hindustan Times'ನಲ್ಲಿ Subhas Bose Escape ಆದ Article ಬಂದಿದೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ! Indonesianರ ಮೆಲೆ Torture ಮಾಡಿದ ಲೇಖನಾನ Translate ಮಾಡಿ ಅಂದ್ರು, Editor. ನಾಳೇ ಮಾಡ್ಬೇಕು.

ರಾಘವ Ration Card ಕೊಟ್ಟ.

28 ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

ಸುಂದ್ರ ಹುಡುಕ್ಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ನಂತೆ. ಏಕೇಂತ ಹೋದೆ. ಅವನ ‘ಗುರುಕುಲ ಕಥಾವಳಿ’ಗೋಸ್ಕರ ಬಂದಿದ್ನಂತೆ.

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕೆಲವು English Proofs ನೋಡಿದೆ. ಕನ್ನಡ Matters ಮಾಡಿದೆ. ಬೋಸ್‍ದು II Articleನ Prop. ಇಷ್ಟದಂತೆ Cut ಮಾಡಿ ಇಟ್ಟೆ. Torture Article Translate ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೀನಿ, ಇವತ್ತು. ಕಾಫಿ ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲ. ಮಹಾರಾಜರು ಹೊಳೇನರಸೀಪುರದ ಹತ್ತಿರ ಹಳ್ಳಿಯೋರಿಗೆ ಅನ್ನ ತಂದು ಬಡಿಸಿದರಂತೆ. ಪರವಾ ಇಲ್ಲ, Stunts ಚೆನ್ನಾಗಿವೆ.

Typewr. ಇವತ್ತು Capitals ಕಲೀತಾ ಇದ್ದೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸುಂದರ, ರಾಜಣ್ಣ ಬಂದ್ರು. ಕಾಫಿನಾರೂ ಗಿಟ್ಟೀತು ಅಂದ್ಕೊಂಡು ಬಂದೆ, ಏನೂ ಇಲ್ಲ.

ಮಳೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹನಿಯಿಟ್ಟಿತು.

2010-12-15T15:44:00.008+05:30

ಟೈಪಿಂಗ್ ಕಲೀಬೇಕು, ಸೈಕಲ್ ತುಳೀಬೇಕು

..... ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳ. ಆದರೆ ಹೊಸ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಅದಮ್ಯ ತೃಪ್ತಿ. ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡಲೆ, ಎಲ್ಲೋ ಸೊಸೈಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರಕೂನನಾದವನಿಗೆ 50 ರೂ. ಸಂಬಳ, ನಾನೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದಿತ್ತಲ್ಲವೆ? ಎಂಬ ತಾಕಲಾಟ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆ ಹಿಡಿಯಬೇಕು, Cycle ತುಳಿಯಲು ಕಲಿಯಬೇಕು ... ಹೀಗೆ ಆದ್ಯತೆಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ 18ರ ಹರೆಯದ ಹುಡುಗನಲ್ಲಿ. ರೂಪಾಯಿಗಳಿರಲಿ, ಆಣೆ, ಕಾಸುಗಳಿಗೂ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. .... ಮುಂದೆ ಓದಿ.

20 ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

ರಾಘೂ ಊರಿಗೆ ಹೋದ. Stationಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. 2 ಆ. ಕೈಲಿಟ್ಟ. ಕೊಂಡು ಕೊಂಡಿದ್ದ Platform Ticketನ ಯಾರಿಗೋ ತ್ಯಾಗ ಹಾಕಿದೆ.

Soldiers Coffee Boardನಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಕುಡಿದೆ.

Proprietor ಆರ್ಟಿಕಲ್ Translate ಮಾಡೋಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ರು.

21 ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

ಪುಟ್ಟೂಗೆ ಕಾರ್ಡು ಬರೆದೆ. Societyಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ, ಅಕ್ಕಿ (ಕೋಟಾ?) ಕಮ್ಮಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

22 ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

Bombay Firing ಉಗ್ರವಾಗಿದೆ.

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ರಾಘ್ವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದೆ. ರಾಜಣ್ಣ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ. ಸಂಜೆ Achar (WFD) ಸಿಕ್ಕಿದ್ರು. ಅವರಿಗೆ ಕಾಫಿ ಕೊಡಿಸಿದೆ. ಸಂಜೆ Type ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ ಕಾಫಿ ಕೊಡಿಸಿದ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸುಂದರನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ.

23 ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ Societyಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅಕ್ಕಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಕೊಟ್ರು. ರಾಘವ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ. ಅವನ್ನ ಅಕ್ಕೀ ಕೊಡಿಸೂ ಅಂದೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಆಫೀಸ್ ಹತ್ರ ಬಂದಿದ್ದ.

Officeಗೆ ಹೊರಡಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಗುಂಡಪ್ಪನ ಹೋಟಲಲ್ಲಿ ಹಾಲು, ಕಾರ್ಡು ತೊಗೊಳ್ಳೋಣಾಂತಿದ್ದೆ. ಆಗಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಕಾಫಿ ಕುಡಿದ ಮೇಲೆ ರಾಘವ ಬಂದ. ಸರಿ ಅವನಿಗೆ ಕಾಫಿ ಕುಡಿಸಿದೆ. ಸಂಜೆ ಸೀನ ಸಿಕ್ಕು ಅವನಿಗೆ ಕಾಫಿ. ರಾಜಣ್ಣ Phone ಮಾಡಿದ್ದ. Unionಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ.

‘ರೋಹಿಣಿ’ Review ಮಾಡಿದೆ.

Instituteನಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಾ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ತಿರುಗ ಓಡಿ ಹೋಗಿ ಪುಸ್ತಕ ತಂದಿದ್ದಾಯ್ತು.

[ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿ:- ಪುಟ್ಟೂ - ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷಮ್ಮ, ನಾಗೇಶರಾವ್ ಅವರ ತಾಯಿಯ ತಂಗಿ. ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆ ಮೇಡಂ]

2010-12-15T09:10:00.009+05:30

ಮೊದಲ ಸಂಬಳ ಬಂದಾಗ ಮನಸ್ಸು ಮುದುಡಿತು

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಸಂಪಾದಕನ ಕೆಲಸ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇವರ Pay expectation ಕನಿಷ್ಟ 40 ರೂ., ಸಂಪಾದಕರು 35 ರೂ. ಕೊಡ್ತೀನಿ ಅಂತಾರೆ. ಕೊನೆಗೆ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಕೊಟ್ಟಿದೆಷ್ಟು? ಹಿಂದೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಡಿಪೋದಲ್ಲಿ ಬರ್ತಿದ್ದ ಸಂಬಳದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು!

ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ದುಡ್ಡಿಲ್ಲ. ಮೊದಲ ಸಂಬಳವಿನ್ನೂ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಪರಿಚಿತರೆಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಸಾಲ ಕೇಳಾಗಿದೆ, ಉತ್ತರ ನಹೀಂ! ಅಕ್ಕನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸ. ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಫಿಗೆ ಕಾಸು ಹೊಂದಿಸಲು ಪರದಾಡಬೇಕಾದ ಕಾಲ. ಹೀಗೊಂದು ದಿನ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಕೂತಿದ್ದಾಗ unexpected ಆಗಿ ಊರಿನಿಂದ ಅಮ್ಮ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಸರಿ, ಹಾಸಿಗೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಬಂಧು ಅಶ್ವಥ್ಥಣ್ಣನವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಸಿಟೀ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನನ್ನು ಅಕ್ಕನ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಊರಿನಿಂದ ಬಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಊರಿನ ಇವರ ಜಮೀನು ಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆಂದು ಅವರು ಕೊಟ್ಟ ಭರವಸೆ ಈಡೇರುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮಗ ಮನೆ ಇನ್ನೂ ಮಾಡಿಲ್ಲವೆಂಬ ಅಸಮಧಾನ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ..... ಮುಂದೆ ಓದಿ

13 ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅಮ್ಮನಿಗೂ ನನಗೂ ಮಾತಾಯ್ತು. ಅತ್ತಳು. ನಾನೇನು ಮಾಡಲಿ? ಮನೆ ಸಿಕ್ಕರೆ ಬೇಡಾ ಅಂತೇನ್ಯೇ? ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಅಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಹೋದಳು ..... ಇವತ್ತು ಕಾಫೀನೇ ಇಲ್ಲ.

14 ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

ಇವತ್ತೂ ಕಾಫಿ ಇಲ್ಲದೇನೇ ಕತೆ ಹಾಕಿದೆ.

15 ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

ರಾಘು ಮಧ್ಯಾಹನ ಆಫೀಸ್ ಹತ್ರ ಬಂದಿದ್ದ. ಕಾಫಿ ಕೊಡಿಸಿದ. 4 ಆ. ಬೇರೆ ಕೊಟ್ಟ. ಆಮೇಲೆ ರಾಘವ ಬಂದ ನನ್ನ Pay expect ಮಾಡಿ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ Pay ಬಂತು. ನನಗೆ ಮಾತ್ರಾ ಇಲ್ಲ. ಸರಿ, ಅವನ್ನ ಸಾಗಿ ಹಾಕಿದೆ. ಕಾಫಿ, ವಡೆ ಗಿಟ್ಟಿಸಿದೆ. ಆಮೆಲೆ S.R.ಭೀಮು ಬಂದ. ಅದಾದ ಮೇಲೆ ಸೀನ ಬಂದ. ನನ್ನ ಗೋಳ್ಕರೆ ನೋಡಿ ಹೊರಟು ಹೋದ. ತಮ್ಮಣ ಸಿಕ್ಕ. ಅವನ್ಜತೇಲಿ ಮಾತಾಡ್ಕೊಂಡು, ಕಾಫಿ ಕೊಡಿಸಿ, Type ಮುಗಿಸಿ ಬರೋ ಹೊತ್ತಿಗೆ Late ಆಗಿತ್ತು.

16 ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

ನಾಳೆ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಪಾಸ್ ಸಿಕ್ತು. ಸಂಬಳ ಬರ್ಲಿಲ್ಲಾಂತ Shamacharಗೆ ಹೇಳಿದೆ. ಸೋಮವಾರ ಬರದೆ ಹೋದ್ರೆ ಸಾಲ ಕೊಡ್ತೀನೀಂದ್ರು.

17 ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

... ಸಂಜೆ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ವಿಧಿ ಇಲ್ಲದೆ ರಾಘೂನ ದುಡ್ಡು ಕೇಳಿದೆ. 8 ಆ. ಕೊಟ್ಟ. ನಾಟಕ 3 ರೂ. ಸೀಟ್ನಲ್ಲಿ ಕೂತೆ - 5 ರೂ. ಬದ್ಲಾಗಿ. ನಾಟಕ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು. ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ 10 ಗಂಟೆ.

18 ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

ಇವತ್ತು Pay ಕೊಟ್ರು @ 30-0-0. ಮನಸ್ಸು ಚಿಕ್ಕದಾಯ್ತು. 27-1-6 ಬಂತು. Shamacharನ ಕೇಳಿದೆ. ಹೇಳ್ತೀನೀಂದ್ರು.

ಕಿಟ್ಟನಿಗೆ ಕಾರ್ಡು ಬರೆದೆ. ಅವನು ಪೈಗಂಬರ್ ಜಯಂತಿ Invitation ಕಳಿಸಿದಾನೆ. [ರಾಘವೇಂದ್ರ ಮೂರ್ತಿ, ಸೋಮ, ವೆಂಕಟೇಶ್ ಸಿಕ್ಕಿದ್ರು. ಮುನಿರಾಜು ಸಿಕ್ಕು ಮಾತಾಡಿಸಿದ].

ನಾಟಕದ report ಬರೆದುಕೊಟ್ಟೆ.

2010-12-14T14:41:00.011+05:30

ಕಾಫೀಬೋರ್ಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಕೆಲ್ಸ ಸಿಗೋಲ್ಲ ಅನ್ನೋದು ಖಾತ್ರಿಯಾಯ್ತು

21ನೇ ಜನವರಿ 1946

Shamachar Officeಗೆ ಬಂದ್ರು ಇವತ್ತು. ಅಷ್ಟು Liberties ಇಲ್ಲ ಅವರಿಗೆ.

[ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿ:- ಶಾಮಾಚಾರ್ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಸೇರಿದರು.]

28ನೇ ಜನವರಿ 1946

Prop. ಬಂದಿದಾರೆ. New Types ಬಂದಿವೆ.

30ನೇ ಜನವರಿ 1946

ರಾಘ್ವ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸಿಗ್ಲಿಲ್ಲ. ಸಂಜೆ Union, ರಾಘ್ವನ ಹುಡ್ಕುಕ್ಕೊಂಡುಹೋದೆ. ನಿನ್ನೆ ಕೆಲವು Applicationsನ ಅವ್ರ ಸೆಕ್ರೆಟರೀನೇ choose ಮಾಡಿಕೊಂಡನಂತೆ. ನಂದಿಲ್ಲ.

31ನೇ ಜನವರಿ 1946

ಅನಂತಸುಬ್ಬರಾಯರಿಗೆ ನಾಳೆಯಿಂದ ರಜಾ.

ಕೊಚಿನ್ ಮಹಾರಾಜ ಸತ್ತು ಹೋದ.

04ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

‘ವಾಹಿನಿ’ ಹೊಸ Getupನಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಸಂಬಳ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಅರಳೇಪೇಟೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ.

06ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

ಸಂಜೆ ಅನಂತಸುಬ್ರಾವ್ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರು.

Viceroy Sira Tour.

08ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

ಬಹಳ ಕೆಲಸ. ಶ್ರೀನ್ವಾಸನ್ (Ed.) ಕೇಳಿದ್ರು Cycle ಬರತ್ಯೇಂತ. ಇಲ್ಲಾಂದೆ. Shame!

Ghouse Mohiyuddeenದು Lecture ಬಂದಿದೆ. Viceroy Tour Phone Call Rec. ಮಾಡಿ ಕಂಪೋಸಿಂಗ್ ಕೊಟ್ಟೆ. API Phone.

ಸಂಜೆ ಸೀನಾ ಬಂದಿದ್ದ. ಬೇಂದ್ರೆ ಕಾಣಿಕೆಗೆ 4 ಆ. ಕಿತ್ತ.

[ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿ:- ಗೌಸ್ ಮೊಹಿಯುದ್ದೀನ್ ಬಹುಶಃ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಅನ್ಸತ್ತೆ. ಸಿರಾದಲ್ಲಿನ ಬರಗಾಲ ಪೀಡಿತರನ್ನು ಕಾಣಲು ವೈಸ್‍ರಾಯ್ ಭೇಟಿಯಿತ್ತಿರಬಹುದು.

ಆಗ ದೇಶೀಯ ವಾರ್ತೆಗಳು A.P.I. ನಿಂದ, ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವಾರ್ತೆಗಳು ರಾಯಿಟರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ತಂತಿ ಮೂಲಕ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ A.P.I. ಕಚೇರಿ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿತ್ತು, (ಮುಂದೆ ಅದೇ P.T.I. ಆಯಿತು) ಆಗ ಟೆಲಿಪ್ರಿಂಟರ್ ಸೌಲಭ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ತಂತಿಯ ಮೂಲಕ ಅವರ ಕಚೇರಿಗೆ ಬಂದುದನ್ನು, ಚಂದಾದಾರರಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ, ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ಜರೂರಾದುದನ್ನು ಫೋನ್ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಉಳಿದ ವಾರ್ತೆಗಳನ್ನು ಟೈಪ್ ಮಾಡಿ ಪ್ರತಿ 2 ಗಂಟೆಗೊಮ್ಮೆ ತಮ್ಮ ದೂತರ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೂ ಕಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಷ್ಟೋ ವೇಳೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು (FLASH NEWS) ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಂಬಯಿ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಚೇರಿಯವರು ನೇರವಾಗಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ತಂತಿ ಮೂಲಕ ಕಳಿಸಿದ್ದೂ ಉಂಟು. ಅಂದರೆ ಫೋನ್ ಬಳಿ ಚುರುಕಾಗಿ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ, ತಪ್ಪಿಲ್ಲದೆ, ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹುಮ್ಮಸ್ಸಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರು ಇರಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಯಸ್ಸಾದ ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಹೊಸಬರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಈ ಫೋನ್ ಕಿರಿಕಿರಿಯನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಿ, ಅವರು ಬರೆದುಕೊಂಡಾದ ಮೇಲೆ ವಾರ್ತೆಗಳನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಕೊಡಬೇಕೆಂಬುದಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಹೀಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ]

09ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

Conferenceಗಾಗಿ ರಜಾ. ಮನೇಲಿ ಹೇಳ್ಲಿಲ್ಲ. ಊಟ ಮಾಡ್ಕೊಂಡು ಸಿಟೀ ಕಡೆ ಹೊರಟೆ, ರಾಜಣ್ಣನ ಕರ್ಕೊಂಡು. ನಾಳೆ Cycle ಕಲೀಸ್ತೀನೀಂದ.

[ಬಹುಶಃ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಕಾನ್ಪರೆನ್ಸ್ ಇರಬಹುದು.

ರಾಜಣ್ಣ ಬಹುಶಃ ದಾಯಾದಿ ಸಹೋದರನಿರಬೇಕು.]

10ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

ಬೆಳಿಗ್ಗೇ Cycling ಹೋದೆ. 2 ರೌಂಡಿಗಾಗ್ಲೇ ತಲೇ ತಿರುಗೋ ಹಾಗಾಯ್ತು. B.S.Ramachar ಜತೇಲಿ ಸಂಜೆ ಹೋದೆ. ಅ.ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್ ಸಿಕ್ರು. ಶಂಕರಯ್ಯ ಹಾಲ್ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಎಳಕೊಂಡು ಹೋದರು.

[ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಮಕಿ, ಕವಿ ಬಿ.ಎಸ್.ರಾಮಾಚಾರ್ 11-12-2010 ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಆಗ ಅವರು ‘ಪ್ರಜಾಮತ’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಉಪಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ನಾಗೇಶರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ತುಮಕೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮಿತ್ರರಾದವರು.]

11ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ 1946

ಅನಂತಸುಬ್ಬರಾವ್ ಬಂದಿದಾರೆ. ಹಾಸನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದ Journalists ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಂದರು.

[ಬಹುಶಃ Conference ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿರಬಹುದು].

2010-12-14T13:26:00.005+05:30

ಕಾಫಿಗೂ ಕಾಸಿಲ್ಲದ ದಿನಗಳು

05 ಜನವರಿ 1946

11ಕ್ಕೆ ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೋದೆ. ಇವತ್ತು Ramiah ಕಲ್ಕತ್ತಾಗೆ ಹೋಗ್ತಾರಂತೆ. ಸೀನನಿಗೆ Pay Settle ಆಗಲಿಲ್ವಂತೆ. ರಾಘವ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಸಂಜೆ Paper Copy ತಂದೆ. ಶಾಮಾಚಾರ್‌ನ ನೋಡಿದೆ. ಅಶ್ವಥ್ಥಣ್ಣನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ.

[ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿ:- ಸೀನ ಮತ್ತು ರಾಘವ ನಾಗೇಶರಾವ್ ಅವರ ಬೆಂಗಳೂರು ಸ್ನೇಹಿತರು.

‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಆಗ ಸಂಜೆ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ.

ಅಶ್ವಥ್ಥಣ್ಣ ನಾಗೇಶರಾವ್ ಅವರ ದಾಯಾದಿ ನೆಂಟರು, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಂಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವರು].

06 ಜನವರಿ 1946

ಭಾನುವಾರ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಪಿಳ್ಳೇ ಮನೆಗೆ ಹೋದೆ. ಹೇಳಲೋ ಬೇಡವೋ ಎಂದಿದ್ದು ಕೊನೆಗೆ ಮನಸ್ಸು ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ 50 ರೂ. ಸಾಲ ಕೇಳಿದೆ. ಅವರಿಗೆಷ್ಟೋ ತಾಪತ್ರಯ! ಈ ಮಧ್ಯೆ Shopkeeper ಬೇರೆ ಅವರ ಜತೇಲಿ ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲವಂತೆ! ಸರಿ ಪೇಚಾಡಿಕೊಂಡು ಮನೆಗೆ ಬಂದೆ. ಕರುವಿಗೆ ಏನೋ ಆಗಿದೆ. ಸಂಜೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಿ ಜಂತುಹುಳದ ಔಷಧಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟೆ. ಸಂಜೆ ಕಾಫೀಪುಡಿ ತರಲು ಹೋದಾಗ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿ, ಸೀತಮ್ಮನವರ ಮನೆ ಸಂಪತ್ತು ಇಬ್ಬರೂ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರು. ಗುಂಡ ಬಂದಿದಾನಂತೆ. ಸುಂದರನಿಗೆ ಕಜ್ಜಿಯಂತೆ. Resolution Copies ಕೊಟ್ಟ. ರಾತ್ರೆ ರಂಗಣ್ಣ ಬಂದ.

[ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿ:- ’ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಆಗ ಭಾನುವಾರ ರಜೆಯಿತ್ತು.

ಪಿಳ್ಳೆ - ಮಿಲಿಟರಿ ಡಿಪೋದಲ್ಲಿ ನಾಗೇಶರಾವ್ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ.

ಶೇಷಾದ್ರಿಪುರದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಗೇಶರಾವ್ ವಾಸವಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಕರು ಸಾಕಿದ್ದರು.

ಸಂಘ- ತುಮಕೂರಿನಲ್ಲಿ ನಾಗೇಶರಾವ್ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸ್ತುತ್ತಿದ್ದ ಸನ್ಮಿತ್ರ ಸಂಘ.

ಸಂಪತ್ತು, ಗುಂಡ, ಸುಂದರ - ತುಮಕೂರಿನಲ್ಲಿ ನಾಗೇಶರಾವ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮೇಟ್ಸ್.

ರಂಗಣ್ಣ - ನಾಗೇಶರಾವ್ ಅವರ ತಂದೆ, ಹಾಲ್ದೊಡ್ಡೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಕ.]

07 ಜನವರಿ 1946

ರಾಘು ಕಾಗದ ಬರೆದು ಕಳಿಸಿದ್ದಾನೆ, ರಂಗಣ್ಣನ ಕೈಲಿ. 2 ರೂ. ಕಳಿಸಿ ರಂಗಣ್ಣನಿಗೆ shirt ಹೊಲಿಸಿಕೊಡು ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ನಾಳೆ ಹೋಗು ಎಂದೆ ರಂಗಣ್ಣನಿಗೆ. ಜಮೀನು ವಿಚಾರ ಬೋಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾಯ್ತು. ಇಷ್ಟರ ಮೇಲೆ ದೇವರಿದ್ದಾನೆ!

11ಕ್ಕೆ ಆಫೀಸು. Sreenivasan Elect ಆಗಿದ್ದಾರೆ President ಆಗಿ.

‘ಶ್ರೀ’ಯವರು ನಿಧನರಾದರಂತೆ ಮೊನ್ನೆ. ದೊಡ್ಡ ಆಘಾತವಾದಂತಾಯಿತು ಕನ್ನಡನಾಡಿಗೆ.

6 ಗಂತೆ ಆಯಿತು office ಬಿಡುವಾಗ.

ರಾಘವನ್ನ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು Coffee Boardಗೆ ಹೋದೆ. ಸಂಘದವರು Resolution Copies ಕಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ‘ತಾಯಿನಾಡು’ವಿನಲ್ಲಿರುವುದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. 50 ರೂ. ಸಾಲದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಎತ್ತಿದೆ.

ಕರು ಹಾಗೇ ಇದೆ. ರಂಗಣ್ಣನಿಗೆ ಕಾರ್ಡು ಕೊಟ್ಟೆ. Typewriting ಚಕ್ಕರ್!

[ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿ:- ಮೈಸೂರು ಜರ್ನಲಿಸ್ಟ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‍ಗೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗುತ್ತಾರೆ.

‘ಶ್ರೀ’ - ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯನವರು]

2010-12-14T12:27:00.012+05:30

ಮೊದಲ ದಿನ ಮೌನ .....

04 ಜನವರಿ 1946

ತಂಗಳು ತುತ್ತು ತಿಂದು ‘ತಾಯಿನಾಡು’ officeಗೆ ಹೋದೆ. 8 1/2 ಆದರೂ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಕೈಲಿ ಕಾಗದ ಕೊಟ್ಟೆ. ಕಾದೆ. 9 ಗಂಟೆಗೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ಬಂದರು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಮಾತಾಡಿದರು. ‘ತಾಯಿನಾಡು’ವನ್ನು ಹೊಗಳಿಕೊಂಡರು. ‘ಜನವಾಣಿ’ಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. 35 Rs. starting ಅಂದರು. ನಾನು ‘ಶಾಮಾಚಾರ್’ ಹೇಳಿದಾರೆ, 40 ಅಂದೆ. ‘ಆಗಲಿ, Proprietor ಬರ್ತಾರೆ. 11ಕ್ಕೆ ಬನ್ನಿ’ ಅಂದರು. Unionಗೆ ಹೋದೆ. ‘I.N.A. Heroes Set Free' ಅನ್ನೋ Headline ಓದಿ ಸಂತೋಷ ಪಟ್ಟೆ. 12ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ರಾಮಯ್ಯನವರು ಬಂದರು. ನನ್ನ ವಿಚಾರವೆಲ್ಲಾ ವಿಚಾರಿಸಿ 1 Month ಆದ ಮೇಲೆ Pay Fix ಮಾಡ್ತೀನೀಂದ್ರು. ಬೇಕಾದರೆ July ಆದ ಮೇಲೆ Studies Continue ಮಾಡಿದರೂ ಮಾಡಿ ಅಂದರು. ಈ 1 Month Pay ಕೂಡ ಕೊಡ್ತೀನೀಂತ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂದೇಹನ ತಾವೇ ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅನಂತಸುಬ್ಬರಾಯರು ಎಂಬುವವರನ್ನು ಕರೆದು ಅವರ Assistant ಆಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರೂ ಒಳ್ಳೆಯವರೇ. 12 ಗಂಟೆ ಆದ ಮೇಲೆ ಊಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬನ್ನಿ ಅಂದರು. 3ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ವಾಪಸು ಹೋದೆ. ಅಂತೂ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ನನಗೆ ಒಗ್ಗಿತು. ಎಲ್ಲರೂ ಸರಳರು. ಅವರನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ವಂದಿಸಿದೆ. ನಾಳಿನಿಂದ 11ಕ್ಕೆ ಹೋಗ್ತೀನಿ. ರಾಘೂಗೆ ಕಾಗದ ಹಾಕಿದೆ. ಕಾಫೀಗೆ ಕೂಡಾ ಒಂದು ಕಾಸಿಲ್ಲ

[ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿ:- ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ - ಪಿ.ಬಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್, ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಸಂಪಾದಕರು;

ಶಾಮಾಚಾರ್ - ಎ.ಟಿ.ಶಾಮಾಚಾರ್, ತುಮಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಮೇಷ್ಟ್ರರಾಗಿದ್ದವರು, ನಂತರ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಾದವರು;

ರಾಮಯ್ಯ - ಪಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯ, ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಮಾಲಿಕರು ಹಾಗೂ Daily News ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರು;

ಅನಂತಸುಬ್ಬರಾವ್ - ಕೆ.ಅನಂತಸುಬ್ಬರಾವ್, ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಹಿರಿಯ ಉಪಸಂಪಾದಕರು;

ರಾಘೂ - ಹೆಚ್.ಆರ್.ರಾಘವೇಂದ್ರರಾವ್, ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್ ಅವರ ಅಣ್ಣ, ಮೈಸೂರು ಟೊಬ್ಯಾಕೊ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್‌ವೈಸರ್ ಆಗಿದ್ದವರು.

Union - ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ರೀತಿಯಿದ್ದ ಸಣ್ಣ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್, ಅಲ್ಲಿ ಓದಲು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದವು, ರೇಡಿಯೋ ಇತ್ತು.]

2010-12-14T12:02:00.006+05:30

ಪತ್ರಕರ್ತನ ದಿನಚರಿ

[1945 ರಲ್ಲಿ ಡಿಗ್ರಿ ಕಾಲೇಜು ಅಡ್ಮಿಶನ್‍ಗೆಂದು ತುಮಕೂರಿನಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ 18 ವರ್ಷದ ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಟೈಮಾಗೋಯ್ತು, ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಬಾ ಎಂಬ ಉತ್ತರ ಬರುತ್ತದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದು ಕೆಲಸಕ್ಕಾದರೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸೋಣವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ನಿರಾಸೆ. ಹಿಂದೆ 1944ರ ಕಾಲೇಜು ರಜೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ವೈಟ್‍ಫೀಲ್ಡ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಮಿಲಿಟರಿ ಡಿಪೋನಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋರ್ಸ್ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದ ಅನುಭವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಮತ್ತೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದಂತೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಲೆದಾಟ. ತಾಯಿನಾಡು ಪತ್ರಿಕೆಯ ಉಪಸಂಪಾದಕನಾಗಿ ಸೇರುವ ಹಿಂದಿನ ದಿನದ ಡೈರಿ ನಮೂದು ನಿಮ್ಮ ಅವಗಾಹನೆಗೆ]

ಜನವರಿ, 3, 1946

ಇವತ್ತು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಎಂದಿಗಿಂತ Lateಏ. Coffee Boardಗೆ ಹೋಗಿ Office Supdt. ಕೈಲಿ Application ಕೊಟ್ಟೆ. `For the time being No Vacancy. As soon as there is we shall inform you' ಅಂದ. ಸರಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ Provident Co.,ಗೆ. ಅಲ್ಲೂನೂ ನಹೀಂ! ಅಲ್ಲಿಂದ Insurance Co.,ಗೆ ಹೋದೆ. Asst. Managerನ ನೋಡಿದ್ದಾಯ್ತು. ಅವನು Office Supdt. ಹತ್ರ ಕಳ್ಸಿದ, ಅವನು Appln. ತೊಗೊಂಡು ‘ತಿಳಿಸ್ತೀವಿ ಹೋಗೀ’ಂದ. ‘ದೇವರು ವರ ಕೊಟ್ಟರೂ ಪೂಜಾರಿ ಕೊಡ, ಅಂದ್‍ಹಾಗಾಯ್ತು!’

ಆಕಾಶ ತಲೇ ಮೆಲೆ ಬಿದ್ದ ಹಾಗಾಯ್ತು! ನಿರಾಸೆಯಾಗಿ Shamachar ಮನೇ ಕಡೆ ಹೊರಟೆ. ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಪಶಕುನಗಳೇ! ಏನೋ ಹೋದೆ. ಸಿಕ್ಕಿದರು: `you saved me from a lot of trouble' ಅಂದ್ರು, ಧೈರ್ಯ ಆಯ್ತು. ಆಮೇಲೆ P.B.Srinivasanಗೆ ಒಂದು ಪತ್ರ ಬರಕೊಟ್ಟು, ನಾಳೆಯೇ ಹೋಗಿ ಅಂದ್ರು. ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ ಅಂದೆ. ಇವತ್ತಿಗೆ ಶಕುನಗಳನ್ನು ಮರೆತೆ. ಮುಂದೂ ನಂಬಲಾರೆ!

[ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿ:- Shamachar - ಎ.ಟಿ.ಶಾಮಾಚಾರ್, ನಾಗೇಶರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ತುಮಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೇಷ್ಟ್ರಾಗಿದ್ದವರು.

P.B.Srinivasan - ತಾಯಿನಾಡು ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರು]

2010-08-28T09:44:00.008+05:30

‘ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ’ದ ಕತೆ

`ಕರ್ಮವೀರ' ಪತ್ರಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ರಂಗನಾಥ ದಿವಾಕರ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರಿಗೆ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿತ್ತು. ದತ್ತೋಪಂತ ಬೆಳವಿ, ನಾರಾಯಣರಾವ್ ಜೋಷಿ, ದಾತಾರ ಬಳವಂತರಾವ್, ಗೋಖಲೆ ಕೇಶವರಾವ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಾಭಿಮಾನಿಗಳು ದಿವಾಕರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ `ಕನ್ನಡಿಗ', ಬೆಳಗಾವಿಯ `ಅರುಣೋದಯ' ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ `ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ' ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಬೆಳಗಾವಿ ಅಧಿವೇಶನದ ನಂತರ ಕೆಲದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ ವಿ.ಬಿ.ಪುರಾಣಿಕರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ `ಲೋಕಮತ'. ನಾರಾಯಣರಾವ್ ಕಲ್ಲೆ, ಮಾಜಿ ಮಂತ್ರಿ ಕಲ್ಲನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಪತ್ರಿಕೆ ಶೀಘ್ರವೇ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಬೆಳಗಾವಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ `ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ'ವು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗೆ ಬಂತು.

ರಂಗನಾಥ ದಿವಾಕರ ಧರ್ಮದರ್ಶಿತ್ವದಲ್ಲಿ, ಮೊಹರೆ ಹಣಮಂತರಾಯರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ೧೯೩೪ರಿಂದ ಕಾಲು ಶತಮಾನ, ಅಂದರೆ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು "ಲೋಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಟ್ರಸ್ಟ್" ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರವೂ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದು ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ ಪುರೋಹಿತ ಬಂಧುಗಳು ರಂಗನಾಥ ದಿವಾಕರರಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ನಿಂತರು. ಹಿರಿಯರಾದ ತಮ್ಮಣ್ಣಾಚಾರ್ಯ ಪುರೋಹಿತರು ಪತ್ರಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾದರು. ಕಿರಿಯರಾದ ಹ.ರಾ.ಪುರೋಹಿತರು ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಲಿಯ ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ನಾರಾಯಣರಾವ್ ಕಲ್ಲೆ ಅವರು ರಂಗನಾಥ ದಿವಾಕರರ ಆಪ್ತ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಕೆಲ ವರ್ಷ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

`ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ' ಪತ್ರಿಕೆಯ ಧ್ಯೇಯೋದ್ದೇಶಗಳು - ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಏಕತಂತ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ. 1956ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇವೆರಡೂ ಉದ್ದಿಶ್ಯಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈಡೇರಿದ್ದವು. ರಂಗನಾಥ ದಿವಾಕರ ಬಿಹಾರದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೊಂದು ಕನಸು ಹುಟ್ಟಿತು. ಕೇವಲ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿರುವ ಪತ್ರಿಕೆ ಇಡೀ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಬೇಕೆಂದರೆ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದಲೂ ಒಂದು ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತರಬೇಕು.

ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆಯ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದ ಎಂ.ಎಚ್.ಕೌಜಲಗಿ ಅವರನ್ನು ದಿವಾಕರ ಅವರು ನಿಯೋಜಿಸಿದರು. ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ‘ಸಂಜಯ’ ಎನ್ನುವ ಸ್ವಂತ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲೆಂದು ‘ಸಂಕ’ದ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ತೊರೆದಿದ್ದ ಕೆ.ಶಾಮರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ಮುದ್ರಣದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆಂದು ಮತ್ತೆ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಎರಡು ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತರುವ ಪ್ರಯೋಗ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೊಸತಾಗಿತ್ತು.

ಸ್ವಂತ ಕಚೇರಿಯೊಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರದ ಕಾರಣ, ಶಾಮರಾವ್ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಟೆಲಿಪ್ರಿಂಟರ್ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಯಿತು. ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಟೈಪ್ ಮಾಡುವ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಕನ್ನಡ ಪದಗಳನ್ನು ಟೈಪ್ ಮಾಡಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗೆ ವರದಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ಕೆಲಸ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಬಹು-ಮುದ್ರಣ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿದ್ದ ‘ಹಿಂದೂ’ ಮತ್ತು ‘ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಸ್’ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮದ್ರಾಸ್ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೌಜಲಗಿ ಹಾಗೂ ಶಾಮರಾವ್ ಟೆಲಿಪ್ರಿಂಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.

‘ಸಂಕ’ದ ಬೆಂಗಳೂರು ಆವೃತ್ತಿಯ ಬುನಾದಿ ಹಾಕುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮಾಲಿಕತ್ವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಪಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯನವರಿಂದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಂಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಎಂ.ಎಸ್.ರಾಮಯ್ಯನವರಿಗೆ ಹಸ್ತಾತಂತರವಾಯಿತು (1958). ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ಪಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯನವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರು ‘ಸಂಕ’ದ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವರೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಸಂಪಾದಕ ಮೊಹರೆ ಹಣಮಂತರಾಯ ಅವರದಾಗಿತ್ತು. ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಅನುಭವಿ ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನು ‘ಸಂಕ’ದ ಬೆಂಗಳೂರು ಆವೃತ್ತಿಗೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರವಾಯಿತು. ಜತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯದಾಗಿದ್ದ ‘ಸಂಕ”ವನ್ನು ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರು ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಸೂಕ್ತ ಎಂಬ ಚಿಂತನೆಯೂ ಇತ್ತು. ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ‘ಗ್ರಾಮಾಯಣ’ ಖ್ಯಾತಿಯ ‘ರಾವಬಹಾದ್ದೂರ’ (ಆರ್.ಬಿ.ಕುಲಕರ್ಣಿ) ಅವರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ಆವೃತ್ತಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಉಪಸಂಪಾದಕ, ಸಂಪಾದಕೀಯ ಬರಹಗಾರ ಹಾಗೂ ಸಂಪಾದಕರ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್ 1958ರ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ‘ಸಂಕ’ವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ನಂತರ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಹಿರಿಯ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆ.ಅನಂತಸುಬ್ಬರಾವ್ ಹಾಗೂ ಎಸ್.ವ್ಯಾಸರಾವ್ ‘ಸಂಕ’ ಸೇರಿದರು. ಇವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಂಚೆ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ವಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ಕೆ.ಆರ್.ವೆಂಕಟಾಚಲಪತಿಯವರು ಎಂ.ಎಚ್.ಕೌಜಲಗಿಯವರ ಜತೆಗೂಡಿದ್ದರು. ‘ವಿಶ್ವ ಕರ್ನಾಟಕ’ದಿಂದ ಕವಿ ಅರ್ಚಕ ವೆಂಕಟೇಶ, ಕತೆಗಾರ ‘ಭಾರತೀಪ್ರಿಯ’ (ಎಸ್.ವೆಂಕಟರಾವ್), ಶ್ರೀನಿವಾಸ ತುಪ್ಪ ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಲಿ ಸೇರಿದರು.

ನಂತರ ಯುವ ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರ ನೇಮಕವಾಯಿತು. ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ ಬಿಟ್ಟು ಎಂ.ಎಸ್.ರಾಮಯ್ಯನವರ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಸಮೂಹದ ‘ಗೋಕುಲ’ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಖಾದ್ರಿ ಶಾಮಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಬಿ.ಎನ್.ಗುಪ್ತ ಅವರ ‘ಜನಪ್ರಗತಿ’ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಬಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿ ‘ಸಂಕ’ಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಕಲೆ-ಸಾಹಿತ್ಯ-ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪುಟ/ಪುರವಣಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ‘ಪ್ರಜಾಮತ’ದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾ.ನಾ.ಚೌಡಪ್ಪನವರ ನೇಮಕವಾಯಿತು.

1959ರ ಜನವರಿ 26ರಂದು `ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ' ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಬೆಂಗಳೂರು ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿದ್ದ ಮಾಜಿ ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜ ಜಯಚಾಮರಾಜೆಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಅದರ ಹಿಂದಿನ ದಿನವೇ ಒಡೆಯರ್ ಅವರಿಂದ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಕಚೇರಿ ಹಾಗೂ ಮುದ್ರಣಾಲಯದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾಯಿತು.

ಮುಂದೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸುರೇಂದ್ರ ದಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡರು. ನರಸಿಂಹ ಜೋಶಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಹೊಸತನವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ‘ಸಂಕ’ದ ಬೆಂಗಳೂರು ಮುದ್ರಣ ಆರಂಭದ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ಪ್ರಯೋಗವೊಂದನ್ನು ನಡೆಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮೊದಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗವದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಬೆಳಗ್ಗೆ 9 ಗಂಟೆಗೆ. ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮುಂಜಾನೆ 6 ಗಂಟೆಗೇ ಜನರನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಫಲಿತಾಂಶ ಮರುದಿನದ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಪರೀಕ್ಷಾ ಫಲಿತಾಂಶದ ಅಚ್ಚು ಜೋಡಣೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲು ವಿದ್ಯಾ ಇಲಾಖೆಯು ಒಂದು ದಿನ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಪತ್ರಿಕಾ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಫಲಿತಾಂಶ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಸಂಪಾದಕೀಯ ತಂಡವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸತತವಾಗಿ ಕೂತು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಕಂಪೋಸ್ ಮಾಡಿ, ಎರಡೆರಡು ಬಾರಿ ಪ್ರೂಫ್ ನೋಡಿ, ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಅಣಿ ಮಾಡಿತು. ಯಾವ ತಪ್ಪೂ ಇಲ್ಲದ ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ. ಫಲಿತಾಂಶದ ‘ಸಂಕ’ ವಿಶೇಷ ಪುರವಣಿಯನ್ನು ವಿದ್ಯಾ ಇಲಾಖೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಫಲಿತಾಂಶ ಪ್ರಕಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಬ್ಬನ್ ಪಾರ್ಕ್ ನ ವಿಕ್ಟರಿ ಹಾಲ್‍ನ ಮುಂದೆಯೇ 9ಗಂಟೆಯ ಹೊತ್ತಿಗ ಸಹಸ್ರಾರು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಹಂಚಲಾಯಿತು. ಪರವೂರಿನ ಎಲ್ಲ ಏಜೆಂಟರಿಗೂ ಬೆಳಗ್ಗೆ 9 ಗಂಟೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೇ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿ, ಇಡೀ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಫಲಿತಾಂಶ ಸೇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಸಾಹಸ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಪತ್ರಿಕೆಯೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ‘ಸಂಕ’ದ್ದಾಯಿತು.

ಪಿ.ರಾಮಣ್ಣ, ವಿ.ಆರ್.ಶ್ಯಾಮ್ (ಇಂದಿರಾತನಯ), ಜಿ.ಎಸ್.ಸದಾಶಿವ, ಜಿ.ಎನ್.ರಂಗನಾಥರಾವ್, ಖಾದ್ರಿ ಎಸ್.ಅಚ್ಯುತನ್, ಕೆ.ಎಸ್.ನಾಗಭೂಷಣಂ, ಸೂ.ರಮಾಕಾಂತ, ಜಯರಾಮ ಅಡಿಗರಂಥ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರೇಮಿ ಉಪಸಂಪಾದಕರು, ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಕುಳಲಿ, ಕೆ.ರಾಜಾರಾವ್, ಎನ್.ಅರ್ಜುನದೇವ, ಸಿ.ಟಿ.ಜೋಶಿ, ಕೆ.ಜಯತೀರ್ಥರಾವ್, ಶೇಷಚಂದ್ರಿಕರಂಥ ವರದಿಗಾರರು `ಸಂಕ'ದ ಮುನ್ನಡೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಕ್ರೀಡಾಪುಟ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಸ್.ದೇವನಾಥ್, ಪಿ.ಸಿ.ಅಪ್ಪಾಜಿ, ಎಂ.ಎ.ಪೊನ್ನಪ್ಪ ಜತೆಗೂಡಿದರು. ಶ್ಯಾಮಸುಂದರ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಸಿನಿಮಾ ಪುಟಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ‘ಸಂಕ’ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಸಾರದ ಕನ್ನಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ಆ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಲೋಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಧರ್ಮದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದ ರಂಗನಾಥ ದಿವಾಕರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗ ಅನಂತ ದಿವಾಕರ ಅವರಿಗೆ ಆಡಳಿತ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ನೀಡಿದರು. ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿಯಂತೆ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಆಡಳಿತ ನಡೆಯಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಆಡಳಿತದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಾಮರಸ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಾರಂಭಿಸಿತು.

‘ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಸ್’ ಸಮೂಹದ ‘ಕನ್ನಡಪ್ರಭ’ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯೂ ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ಯೊಂದಿಗೆ ‘ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ’ಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಪೈಪೋಟಿ ನೀಡಲಾರಂಭಿಸಿತು. ನುರಿತ ಹಾಗೂ ಅನುಭವಿ ಪತ್ರಕರ್ತರು ‘ಸಂಕ’ ದಾಟಿ ಇತರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳತ್ತ ದಾರಿ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡರು. ರಂಗನಾಥ ದಿವಾಕರ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕನಸು ಭಗ್ನವಾದಂತೆನಿಸಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1974ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಸಮೂಹವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರ ಆಪ್ತರಾಗಿದ್ದ ಸಚಿವ ಎಂ.ವೈ.ಘೋರ್ಪಡೆ ಅವರ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್’ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಸುದ್ದಿ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಖಾದ್ರಿ ಶಾಮಣ್ಣ‘ಸಂಕ’ದ ಹೊಸ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಂಡರು. ಜತೆಗೆ ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ಯ ಪ್ರಧಾನ ವರದಿಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಎಸ್.ವಿ.ಜಯಶೀಲರಾವ್ ಸಹ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು. ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ಯ ಹಿರಿಯ ವರದಿಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಕೆ.ಜನಾರ್ದನ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಆವೃತ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನಿಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಜತೆಗೂಡಿದರು. ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನ ವರದಿಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಕೆ.ಶಾಮರಾವ್ ‘ಸಂಕ’ವನ್ನು ತೊರೆಯುವಂತಾಯಿತು. ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಸುರೇಂದ್ರ ದಾನಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗೆ ಮರಳಿದರು. ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್ ಸುದ್ದಿ ಸಂಪಾದಕರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಮುಂದುವರಿದರು.

ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಸೊತ್ತಿನಂತೆ ಪರಭಾರೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಸರಿಯಲ್ಲವೆಂದು ಕೆ.ಶಾಮರಾವ್ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೊಕ್ಕರು. ‘ಕರ್ಮವೀರ’ಕ್ಕೆ ಹೊಸರೂಪವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಜಿ.ಪಿ.ಬಸವರಾಜು, ಗೋಪಾಲ ವಾಜಪೇಯಿ, ಗಂಗಾಧರ ಮೊದಲಿಯಾರ್, ಆರ್.ನರಸಿಂಹ, ಸರಜೂ ಕಾಟ್ಕರ, ಎನ್.ಗಾಯತ್ರಿದೇವಿ ಮೊದಲಾದ ನವ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪತ್ರಕರ್ತರು `ಸಂಕ' ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಚೈತನ್ಯ ತಂದರು. ಆದರೆ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಅನುಭವದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಉದ್ಯಮಿ ಘೋರ್ಪಡೆ ಈ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಬದಲಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣದಿಂದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರಿಗೆ ಹತ್ತಿರದವರಾಗಿದ್ದ ಅಬಕಾರಿ ಉದ್ಯಮಿ ಹಾಗೂ ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಹೆಚ್.ಆರ್.ಬಸವರಾಜ್ ಅವರಿಗೆ ಘೋರ್ಪಡೆಯವರು ಪತ್ರಿಕಾ ಸಮೂಹವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1977ರಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ದೂರುಗಳು ದಾಖಲಾದವು. `ಜಯಕರ್ನಾಟಕ ನ್ಯೂಸ್‌ಪೇಪರ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ `ಸಂಕ'ದ ಆಡಳಿತ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಕೆ.ಎಸ್.ರಾಮಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ನಿಧನದಿಂದ ತೆರವಾದ ‘ಕನ್ನಡಪ್ರಭ’ಸಂಪಾದಕರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಖಾದ್ರಿ ಶಾಮಣ್ಣ ತೆರಳಿದರು. `ಜಯಕರ್ನಾಟಕ' ಸಂಸ್ಥೆಯ ವತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ‘ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ’ವೆಂಬ ಟ್ಯಾಬ್ಲಾಯ್ಡ್ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಸಾಹಿತಿ ಪ.ಸು.ಭಟ್ಟ `ಸಂಕ' ಸಮೂಹದ ಸಂಪಾದಕರಾದರು. ‘ಚಿತ್ರದೀಪ’ವೆಂಬ ಸಿನಿಮಾ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನೂ ಆರ್.ನರಸಿಂಹ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ.ಸು.ಭಟ್ಟ ರಾಜೀನಾಮೆಯಿಂದ ತೆರವಾದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕೆಲಕಾಲ ‘ರಾವಬಹಾದ್ದೂರ’ ಅವರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರು ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ಕೆಲ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಅವರೂ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ಸಹ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಎಸ್.ವಿ.ಜಯಶೀಲರಾವ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಮುದ್ರಣವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ಅರಸು ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಬಸವರಾಜ್ `ಸಂಕ'ದ ಬೆಂಗಳೂರು ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಹಠಾತ್ ಆಗಿ ಮುಚ್ಚಿದರು (31-01-1980). ಜನಾರ್ದನ ರಾಜಿನಾಮೆಯಿತ್ತರು. ಘೋರ್ಪಡೆಯವರ ‘ಸಂಡೂರು ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಅಂಡ್ ಐರನ್ ಓರ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಸ್ಮಯೋರ್)’ ಕಂಪನಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕಾಧಿಕಾರಿಯಾದರು. ಇತ್ತ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಆವೃತ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನಿಕ ಸಂಪಾದಕರ ಹುದ್ದೆ ಮತ್ತೀಹಳ್ಳಿ ನಾಗರಾಜರಾವ್ ಅವರದಾಯಿತು.

ಬಹು ಹಿಂದೆ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದ ‘ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ನೌಕರರ ಸಂಘ’ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮರುಚಾಲನೆಗೊಂಡಿತು. ನಾಗೇಶರಾವ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸಂಘವು ಬೆಂಗಳೂರು ಆವೃತ್ತಿಯ ಪುನಾರಂಭಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿತು. ಪತ್ರಕರ್ತರು ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಮುಂದೆ ಉಪವಾಸ ಮುಷ್ಕರ ಹೂಡಿದರು. ಇತ್ತ ಅರ್ಜುನದೇವ, ಜಯಶೀಲರಾವ್, ಕೋಡಿಹೊಸಳ್ಳಿ ರಾಮಣ್ಣ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಂಘ’ವೂ ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯದ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿತು. ಆರ್.ಗುಂಡೂರಾವ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯ್ಲಿ ಸಂಪುಟ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ‘ಸಂಕ’ದ ಪುನಾರಂಭಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಇತ್ತ ಧಾರವಾಡ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ ವಾದ-ಪ್ರತಿವಾದಗಳೂ ಜೋರಾಗಿದ್ದವು. ಸರ್ಕಾರದ ದಯಾದೃಷ್ಟಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೊಕ್ಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದ್ದವರ ಸಹಕಾರ, ನೌಕರರ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೋರಾಟದ ಫಲವಾಗಿ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಒಂದು ಮಧ್ಯಂತರ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ಲೋಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಮಾಲಿಕತ್ವ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗುವವರೆಗೆ ‘ದತ್ತಿ ಆಯುಕ್ತ’ರು (ಚಾರಿಟಿ ಕಮೀಷನರ್) ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿತು.

2009-05-31T21:54:00.007+05:30

Reader Writes on RKN's "Painter of Signs"

Mr. HR Nagesha Rao was an ardent fan of RK Narayan. And ofcourse he has been reading Illustrated Weekly of India without fail. I had the privilege of bringing home the magazines like Weekly, Femina, Filmfare, Shankar’s Weekly, Blitz and Current from M/s. Nandana News Agency, Opp. To NMH in Vishveswarapura, a walkable distance from Journalists’ Colony. In addition to these magazines, I remember to have seen subscriber’s copies of Readers’ Digest, Mirror and Hi being received at home by post. He used to get the books of his choice written by Khushwant Singh, Manohar Mulgaonkar, RK Narayan etal through VPP. During 1976 he shoots an inland letter to the Editor of the Weekly about his disappointments after reading a serialized novel of RKN.

To
The Editor
“Illustrated Weekly of India”
“READERS’ WRITE”
Bombay –1

Dear Sir,

Re: PAINTER OF SIGNS

What an abrupt end to an absorbing, interesting and witty story by Sri R.K.Narayan? Were you not prepared to provide space for the serial for some more weeks or was the author afraid that if Raman and Daisy were made to live together, the heroine of family planning might herself end with a babe in her arms! Or they would have to seek merely divorce on account of their incompatible temperaments and possible encounters on their way, the “brave” Daisy turned out to be an escapist – infirm in her decisions and designs and an inhuman being quite unconcerned with the fate of the person who sacrificed his chastity and also has deserted his aunt for her sake. We should only hope that in her next escapade in Nilgiris, she will not entice some innocent hermit there and spoil his fruits of penance.
My heartfelt sympathies to the “Painter of Signs” who succumbed to the wiles of a slogan shooter and was finally left in a lurch – as “athO bhrashTa, tathO bhrashTa! This should not have happened to a novel penned by an illustrious Narayan!

HR Nagesha Rao

06/10/1976

2009-05-30T08:39:00.004+05:30

The First Attempt

While studying Second Form at Government High School, Tumkur, the poet in HRN made an appearance for the first time in 1941. Through the design of the cover page of the handwritten publication ‘The First Attempt’ in English, HRN has exhibited the talents of an artist and a page composer. The entire collection of poems, is beautifully crafted in hand does contain some cartoons too!

(Nagesha Rao sitting in the first row, second from the right extreme end)

2009-05-30T08:25:00.007+05:30

'The Last Word' - with Mr.Nagesha Rao

- Sachidananda Murthy
Resident Editor, ‘The Week’

As a young reporter of the Indian Express in Bangalore, I would try to catch the last bus from Shivajinagar to Jayanagar 9th Block. The route no. 20 bus left at 10.30 PM and I would hop in, with a cloth bag full of books on my shoulder. I had a habit of reading five or six books at a time, since there was a deadline to return them to the libraries. If I missed the bus, then I had to rely on the ancient office van, which would drop me beyond midnight at Jayangar 4th block, from where I would walk two kms. home, dodging stray policemen and dogs. Hence the last bus was a luxury, compared to the van. In the bus I would also read a book for two stops. I would notice a small built gentleman in khadi getting in and sit in a disciplined upright position. If he did not get a seat – the bus would get crowded on some days- he would be very embarrassed when one of the younger passengers offered him a seat. But he would always have a quick glance at what I was reading.

A few weeks later, S.Devanath, the effervescent sports chief of Samyukta Karnataka had got in at the same stop and we were discussing assignments, sporting events, trade unionism and his latest brush with editorial authorities. Suddenly he asked whether I knew his News Editor Mr.Nagesha Rao. He acknowledged me with a slight smile and said he had noticed my byline in the Express. Then Devanath took over. But there were subsequent journeys when the spirited Devanath would be missing. Then Mr. Nagesha Rao would speak to me about the day’s developments, the important news items in the morning’s papers and also on the books I was reading. He would not speak much about his work, and I had to virtually drag the information out of him. He was an astute journalist who had a command over facts. Yet he would never brag that he knew better than others. If he liked a report, he would ask “how many sweets you ate” (esshtu sihi tindiri ivattu). But if there was a mistake, in a hesitant manner, he would ask whether I had contributed a particular fact or was it the desk. Puffing up in importance, if I claimed authorship, he would say I must have been in a hurry as the actual fact was different from what I had written. He would also spot out the slang or inappropriate words. He was a skeptic when it came to the sensational claims of the media. “So today you have changed the world”, Mr. Nagesha Rao would ask on a day the Indian Express would have broken a big story all over the front page, which happened almost every day once the Emergency was lifted in 1977.

I would be full of enthusiasm saying so and so minister or official would have to go. Then he would say you would need six such reports if the well-entrenched vested interests had to be shaken and uprooted. But if there was a breach of privacy, he would gently chide saying jorunalists should not cross the threshold of the living room. Yet he an ear for spicy news and sharp insight into troubled life of politicians and other newsmakers.

The talk would continue till we got off the bus and parted at the corner. But it would not be the time for Mr. Nagesha Rao, who absorbed vast quantities of information and stored it in his neatly arranged brain. He would ask me about the films I had seen. Those days, when I got a day’s off, I would try to see at least two films, meet a dozen friends and keep bustling. I thought he was making gentle fun of me by asking details of the English movies like who wrote the story, how the plot could have been different, what are the other major movies of the star. But after a few weeks, I realised Mr. Nagesha Rao was a movie buff, who would invariably on his off day see one new release in the Cantonment area. Then our discussions on films were based on mutual likes and dislikes. Though his favourites were classics, based on great novels, the journalist in him enjoyed every film, which told a story grippingly. His knowledge of classical and western music was considerable, though I have never heard him hum a tune. Such was his sense of propriety. Similarly he was never garrulous. When several people joined a discussion, he would maintain a discreet silence and spoke only when there was a demand on Mr. Nagesha Rao to give his opinion.

He had a fine sense of balance between report and headline, photograph and caption. He was good at word play, but did not like excessive games with rhyming words. “If your story is good, why should you unnecessarily garnish with excessive style,” he would ask.

Our discussions continued for a decade off and on, as my journeys on Route no.20 came down after I left the Indian Express and joined The Week. But instead I would go to his office and have a chat. After some months of our acquaintance, I used to ask him why he was not trying for a better newspaper, than stick on to Samyukta Karnataka, which was going through many vicissitudes. He would smile and ask “is the news different in those papers? Only later I came to know that he had turned down offers with increased salary from two other Kannada newspapers.

Mr. Nagesha Rao never turned his face away from the world. But he watched the world with a sense of attachment to what was happening, but also with a neutral detachment necessary for an observer. Till the end of his life, he took keen interest in journalism and what pleased me was that he remained a regular reader of The Week since the first issue. Often he would express his anguish that I was not writing enough in the magazine. He would gently admonish me saying, “You must have a big file of all those reports which are not published by your editor”. He was a perceptive commentator of my column Last Word, but I cannot forget the Last Word of the day from Mr. Nagesha Rao, uttered almost every night in Jayanagar 9th Block bus stop.

After a long time in November 2003, I had gone to Rex cinema in Brigade Road, taking my adolescent sons. As we crossed Cash Pharmacy, I remembered how I would have discussed the plot of the movie with Mr. Nagesha Rao, knowing well that he would have seen the movie most probably.

(This article is originally published in the book ‘Suddijeevi – Nagesharao’, Edited by Jayarama Adiga and Haldodderi Sudhindra Published by the Bangalore Press Club in memory of HRN in March 2006. HRN died on 3rd August 2003 at Bangalore)

2009-05-24T16:52:00.016+05:30

ನಮ್ಮಲ್ಲಿನ ಹವೆ - ಹೇಳಿ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ ಮಾರಾಯ್ರೆ - ಪ್ರಿಕ್ಲಿ ಹೀಟು!

[ದಿನಾಂಕ 29/4/60ರಂದು ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್ ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಈ ಪಗೋ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಿಕ್ಲಿ ಹೀಟು - ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಥಂಡಿ ಹವಾ, ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ಅಗ್ದಿ ಭಯಂಕರ ಸ್ಥಿತಿ, ಭವಿಷ್ಯತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ .. ಹೀಗೆ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನ journo daysಗೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.]

ಮಂಗಳೂರು 26/4/60

ಗೆ ನಾಗೇಶರಾಯರಿಗೇ

ಗೆ ಪಗೋರಿಗೆಯ ನಮಸ್ತೆ - ಉರ್ಫ್ ವಂದನೆಗಳು.

ಹಲವಾರು ಯೋಜನೆಗಳು ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ ಬಂದ ನಿಮ್ಮ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಈ ತಿಂಗಳು ಮುಗಿಯುವ ಮೊದಲೇ ಉತ್ತರ ಬರೆಯಬೇಕು - ಅದೂ ಈ ದಿನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲೆ ಮುಗಿಯಬೇಕೆಂಬ ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದೇನೆ: ರಾತ್ರಿ ೧೦:೩೦ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ. ಮನೆ ಸಮೀಪವಾದುದರಿಂದ ಅನುಕೂಲ (+ ಅನನುಕೂಲ) ಇರುವ ಕಾರಣ ತಿರುಗಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯಕ್ಕೇ ಬಂದು ಬರೆಯುವ ಮನ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಸರಾಗವಾಗಿ ಬರೆಯಲು ink flow ಸರಿಯಾಗಿರುವ ಒಂದು Parker pen ಕೂಡಾ borrow ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ (ಆದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಮಸಿ ಹಸಿರಾಗೋಕ್‍ಹತ್ತಿದೆ!) ಆದುದರಿಂದ - ಆಗಾಗ ಸಹ+ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳು ಬಂದು ತೊಂದರೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಮುಂದುವರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಸಾಗಿದೆ.

ದಿನ ಪಾಳಿಯಾದರೂ ರಾತ್ರಿ ಬಂದು ಬರೆಯಲು ತಕ್ಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಕುಮಾರ ಕಂಠೀರವನನ್ನೂ, ಅವನಮ್ಮನನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ‘ಥಂಡಿ’ ಹವಾ ತಿನ್ನಲು - 2 ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ರಜಾ ಕೊಟ್ಟು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆದುದರಿಂದ ಮನೆಗೀಗ ನಾನೇ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ. ಬೀಗ ಜಡಿದು ಬಂದಿರುವ ಕಾರಣ ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಬೇಕಾದರೂ ಬರೆಯಬಹುದು - ಬರೆದು ಮುಗಿಸಬಹುದು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಉಭಯ ಕುಶಲೋಪರಿ ಸಾಂಪ್ರತ -

ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲೂ ಒಂದೊಂದು Bomb, shell ಮಾಡುತ್ತೀರಿ - ನಿಮಗಾದರೂ ಹೇಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಅಂತಹ ಸುದ್ದಿ ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯ ಪಡುವ ಹಾಗೆ. ನಮ್ಮದೇನೂ ಇಲ್ಲ ... ಇದ್ದರೂ ಅದೇ double D (Dull & Drab) ಎನ್ನುವ ಹಾಗಿದೆ.

ನಿಮ್ಮಲ್ಲಾದ ಅಗ್ದಿ ಬದಲಾವಣೆ (ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗಾದರೂ) ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ. ತಪ್ಪುಗಳ ವಿಚಾರ ಮಾತ್ರ ನಾನು ಗಮನಿಸಹೋಗಿಲ್ಲ - ಏಕೆಂದರೆ ನಾವೂ ತಪ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯೇನೂ ಅಲ್ಲ (ಬೆನ್ನು ತಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲೆ!) ಅಂದರೆ, ಆದ ಕಲಹ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ truce‍ನ ವಿಚಾರ ಮಾತ್ರ ಒಂದಷ್ಟು ಯೋಚನೆ ತರುವಂತಹದು. ‘ವಿಕೋಪಕ್ಕೆ ತಿರುಗದಂತೆ’ ಆಗಲಿ ಎಂದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಹಾರೈಸುತ್ತೇನೆ.

ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಾದ ಆಸನವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬದಲಾವಣೆ ಗಮನಾರ್ಹ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಆ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಬೇಕೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸವೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಅತಿ ಸುಲಭ. Administration & Ads ಒಂದು ಫರ್ಲಾಂಗ್ ದೂರ. ಕಟ್ಟಡ, ನಿವೇಶನ ಎಲ್ಲವೂ ಬೇರೆ. ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ITIಯವರ PAX (25 Lines) ಮಾತ್ರವೇ. ನಾವಿರುವುದು ಹೀಗೆ: (ಪಗೋ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ನಂತರ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ ಸೇರಿಸುತ್ತೇನೆ - ಸಂ.)

ನಮ್ಮ ಕ್ಲಾಸ್‍ರೂಂದಲ್ಲಿ M.V.Hegde (Leader Writer - cum (namesake) Asst. Editor) ಒಬ್ಬರೇ ಮಾಸ್ತರರು. ನಮಗೂ ಅವರಿಗೂ ನಡುವೆ ಒಂದು file rack ಇದೆ. ಉಳಿದುದೆಲ್ಲಾ ಒಬ್ಬರ ಬೆನ್ನನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡುವ ವಿಚಾರ. (ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದು!) ಎಂದಾದರೊಮ್ಮೆ (ನಾನು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ) ಬಂದೇ ಬರುತ್ತೀರಲ್ಲ, ಆಗ ಕಾಣುವಿರಂತೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದೂ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ, ಹೊಸಬರಿಗೆ ದಾರಿ ತಪ್ಪುವ ರೀತಿ. Kudva's empire‍ನ ಹಲವಾರು enterprise‍ಗಳನ್ನು ದಾಟಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು. ನಾವಾಯಿತು, ನಮ್ಮ ಮೂಲೆಯಾಯಿತು. ಹೊರಜಗತ್ತು ನಮಗೆ ಕಾಣುವುದೆಂದರೆ Lorry, Car ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾತ್ರ.

RBಯವರಿಗೂ (‘ಗ್ರಾಮಾಯಣ’ದ ಲೇಖಕ ರಾವಬಹಾದ್ದೂರ ಅರ್ಥಾತ್ ಆರ್.ಬಿ.ಕುಲಕರ್ಣಿ ಸಂಕದ ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. -ಸಂ.) - ಸಂಯುಕ್ತ ಅವರಿಗೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಪಾರಿತೋಷಕ ಸಿಕ್ಕಿದ ವಿಚಾರ ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದೆ.

**** ರು (ಹೆಸರನ್ನು edit ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. -ಸಂ.) ಕಚೇರಿ ಬಿಟ್ಟ ವಿಚಾರ ಹೇಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಹೇಳಿದರೆ - ಸುದ್ದಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ (ಬೆಣ್ಣೆಯವರು ಬಾಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿಮ್ಮಲ್ಲೇ ಒಂದು ಬಾರಿ ಹೇಳಿದ ನೆನಪಿದೆ - ಆದುದರಿಂದ credit ಪಡೆಯಬಹುದು ತಾನೆ?) ಈ ನಡುವೆ ‘ಕಲ್ಲೆ ನಾರಾಯಣರಾಯರು’ ನಿಮ್ಮಲ್ಲೆ ಸೇರಿಕೊಂಡುದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವೆನಿಸಿದೆ. ಹೂಂ .... ಯಾವ ಕೆರೆಗೆ ಯಾವ ಕಪ್ಪೆ ಬರಲಿದೆಯೊ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗಾಯಿತು.

ಉಳಿದ ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಅಷ್ಟು ಗಮನಾರ್ಹವಲ್ಲ ಎನ್ನಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅವು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಕಾರಣ, ಗಮನಿಸಿಯೇ ತೀರಬೇಕಾಗಿದೆ. Artist ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಮೆಂಟಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. **** ರಿಗೆ (ಹೆಸರನ್ನು edit ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. -ಸಂ.) ಅಷ್ಟೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕೊಟ್ಟುದು ಮಾತ್ರ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ - ಇಲ್ಲಿ ಅವರು mischief maker ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. (ಅವರ ಹೆಸರಿನ ವಿಶೇಷ Box ರಚಿಸಬೇಕೆಂದು World Culture article ಬಂದಾಗಲೇ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ - ಏನೋ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿರಬೇಕೆಂದು). ಈ ಪತ್ರ ನಿಮ್ಮ ಕೈಸೇರಿ ನೀವು ಉತ್ತರ ಬರೆಯುವ ಹೊತ್ತಿಗಾದರೂ 3 shift‍ಗಳಾಗಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತೇನೆ (ನಮ್ಮಲ್ಲಿನ ಎರಡು 8 ಘಂಟೆ shift‍ಗಳ ಹೊಟ್ಟೆಯುರಿಯೊಂದಿಗೆ!)

ಕುಮಾರ ವೆಂಕಣ್ಣ ‘ಜನವಾಣಿ’ ಸೇರಿಲ್ಲವಾದರೆ ಬೇರೆ ಯಾರಾದರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆಯೆ? Typical `ಜನವಾಣಿ’ Headings ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ. MSRIರಿಗೆ (ಎಂ.ಎಸ್.ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ - ತಾಯಿನಾಡು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದವರು - ಸಂ.) ಸ್ಥಾನ ದೊರೆತುದು ಸಂತೋಷ (ಎಂದಾದರೂ ಒಂದು ಬಾರಿ ಮನೆ ಎದುರಿಂದ ಹಾದು ಹೋದರೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನಮಸ್ಕಾರ ಹೇಳಿ - ಈಗಲೂ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ವಸಾಹತಿನಲ್ಲೇ ಇದ್ದಾರಷ್ಟೆ!) ‘ನಾರದ ಉವಾಚ’ (ನಾಗೇಶರಾಯರು ತಾಯಿನಾಡು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನಿತ್ಯ ಟೀಕಾಂಕಣ. ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯ ಛೂಬಾಣದಂತೆ. - ಸಂ.)- ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಇಸ್ಪೀಟಾಟವೇ ಆಗಿದೆ ಎನಿಸುತ್ತಿದೆ.

ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹರಟೆಗಾರರಿದ್ದಾರಾದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಅಹ್ವಾನ ಕೊಡಲೆಂದು ಮುಂದೆ ಬಂದವರ (ಅರ್ಥಾತ್ ಪ್ರಕಾಶಕರ) ಯೋಜನೆ ಹರಟೆಗಳದು. ಆದರೆ, ಇದುವರೆಗೆ ಯಾರೂ piece work basis‍ನ ಹರಟೆಗಾರರು ದೊರೆಯದೆ ಅದನ್ನು ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತದ MVH ಅವರೇ ತೂಗಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದೆರಡು ಬಾರಿ yours trulyಗೂ invitation ಬಂತು. ಆದರೆ, ಈಗಾಗಲೇ ದೊರೆತ volume ಸಾಕು ಎಂಬ ಸುಪ್ತ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ offer decline ಮಾಡಿದೆ.

"ಕಳೆದ ವರ್ಷ ....." ಬೇಡವಾಯಿತು. ಕಿವಿಚುಚ್ಚುವವರ (ಅವರ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ತಂಡವೇ ಇದೇ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ... ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರಾರೂ Editorial‍ನವರಲ್ಲ. ಹೊರಗಿನವರು ಅಷ್ಟೇ ಸಮಾಧಾನ!) ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಅದು ಬೇಡ ಬೇರೇನಾದರೂ ಮಾಡಿ ... ಎಂಬ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆ ಹೊರಟ ಕಾರಣವೇ ‘ಹರಟೆ’ಗಳ ಪ್ರವೇಶವಾದುದು. ಈಗಂತೂ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಾರ್ತಾಸಾರ ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ Times of Indiaದ Leader Page ಆಗಿದೆ. ನೋಡುವಾಗ ಒಂದು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳ stack‍ನ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಓದಲು ಏನಿದೆಯೋ - ಬೇರೆಯವರೇ ಹೇಳಬೇಕು.

ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವನ್ನು ಲೈಕಿಸುವ ವಾರ್ತೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನನ್ನ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಖಾ. ರವರು (ಖಾದ್ರಿ ಶಾಮಣ್ಣ ಸಂ.ಕ.ದ ಸುದ್ದಿ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. - ಸಂ.) ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಯಿತು. ದಿನಕ್ಕೆ average ಮೂರು ಪತ್ರಗಳನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಸುವ ಕಾರಣ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗದೆ ಇರುತ್ತದೆಯೆ? ಸ್ಟಾಂಪಿಲ್ಲದ ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಕಾಲಂಶ WPB ದಾರಿ ಕಾಣುವುವು. ಆದುದರಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾಲಂ (ಇರಲೇ ಬೇಕು ಎಂಬ Order Standing ಬೇರೆ.) ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಮುಂಜಾನೆ ಬಂದ ಹಾಗೆಯೇ ನೋಡಬೇಕು. ಕೊಡುತ್ತೇನೆ, ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ಅಳುತ್ತಾ!

ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣರ ಪೂರ್ವಜನ್ಮ ಫಲ - ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅದೇ. ಏನಾಗಿ ಬಿಟ್ಟರೊ ... ನಾನಾಗಿದ್ದರೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಬಿಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಾನು ಹಲಿಂಸೂ ಅಲ್ಲವಲ್ಲ!

VTR ಶೆಟ್ಟಿ (ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ರಕರ್ತ ವಿ.ಟಿ.ರಾಜಶೇಖರ ಶೆಟ್ಟಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ತಾಯಿನಾಡುವಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು - ಸಂ.)ಬಹುಶಃ ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಮುಂಬಯಿಗೆ ಹೋಗಿರಬೇಕು - *********** [Edit ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. - ಸಂ.] ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತರೆ ತಾನೆ! ಆನಂತರ ನೋಡೋಣವಂತೆ. (Digressing from the point ಒಂದು gossip item. *************** [Edit ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. - ಸಂ.])

ಸತ್ಯನಿಂದ (ಕನ್ನಡಪ್ರಭದ ಕೆ.ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ತಾಯಿನಾಡುವಿನಲ್ಲಿ ಪಗೋ ಮತ್ತು ನಾಗೇಶರಾಯರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. - ಸಂ.) ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಕಾರ್ಡು ಬಂದಿತ್ತು. ಗೋಯೆಂಕಾ ಬಗ್ಗೆ rumour ಕೂಡಾ ತಿಳಿದು ಬಂದಿತ್ತು. (ಇದಕ್ಕೆ connecting matter ಮತ್ತು ಅದರ Background material ಆನಂತರ special items ಆಗಿ reopen ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.)

ಕಂಪೋಜಿಟರರ ಪೇಚಾಟ ನಮಗೂ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ಕಥೆ ಮುಂದಿನ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಬರಲಿದೆ.

"ದಿನಕಳೆದಂತೆ ಮುದಿ ಮನೋಭಾವ" ... ಹಾಂ! ಇಷ್ಟು ಬೇಗನೆ! ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ಸ್ವಾಮೀ. ಈ ‘ನೆಮ್ಮದಿ’ಯ ವಿಚಾರ ಚರ್ಚಿಸುವಷ್ಟು freedom ನನಗಿನ್ನೂ ದೊರಕಿಲ್ಲ ... ಆದುದರಿಂದ ಈಗ ಚರ್ಚಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನೂ ನಾನು ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ... ಅಂದರೂ, ಆ ಕಾಲವೂ ಒಂದು ಬರಬಹುದು ಎಂಬ ಆಸೆಯನ್ನಷ್ಟೇ - ನನ್ನ ಪರಿಚಯವೆಂದರೆ slow poisioningನ ದಾರಿ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿ ನನಗಿರುವ ಕಾರಣ - ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಆಗ ನನ್ನದೂ ಒಂದಷ್ಟು ಕಟ್ಟೆಪುರಾಣ ಕೇಳುವಿರಂತೆ.

ನಮ್ಮಲ್ಲಿನ ಹವೆ - ಹೇಳಿ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ ಮಾರಾಯ್ರೆ - ಪ್ರಿಕ್ಲಿ ಹೀಟು. ನಮ್ಮ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ (ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನಾನೊಬ್ಬ ಮಾತ್ರ) ಬನೀನುಧಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಉಳಿದವರಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆಯೊ ಏನೊ! ಅದಕ್ಕೇ ಕುಮಾರ ಕಂಠನ ಒದ್ದಾಟ ನೋಡಲಾಗದೆ ಅವನನ್ನು ‘ಅಜ್ಜನ ಮನೆಗೆ’ ಪಾರ್ಸೆಲ್ ಮಾಡಿದುದು. ಇನ್ನು ಮುಂದೆಯೂ ಅದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕಷ್ಟೆ - ಬೇರೆ ನಿರ್ವಾಹವಿಲ್ಲ.

ಈಗಲಂತೂ, ಪುಟದ ಮೂರನೆ ಗೆರೆಗೆ ಮುಟ್ಟುವಾಗ ಹೊರಗೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಜಡಿಮಳೆ ಸುರಿದು ಮೂರು ಬಾರಿ ಪವರ ಆಫ್ - ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತ್ತು. ಈ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಯಾವ ಉಪಕಾರವೂ ಇಲ್ಲ - ನಾಳೆಯ ದಿನ ಸೆಖೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಅಷ್ಟೆ.

ಅವೆಲ್ಲವೂ ಮುಗಿದು ಈಗ outstanding take.

ಕರ್ನಾಟಕ ಟೈಮ್ಸ್‍ದ ರೂಮರ್ ವಿಚಾರ ತಿಳಿಸಿ. ಸತ್ಯನ ಪತ್ರ ಬರುವ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಮೊದಲಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಒಂದು ದುಸ್ಥಿತಿ ಈಗಲೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾ ಇದೆ. ನೀವು ‘ವಿಮಾನ ಸಂಚಿಕೆ’ಯ ಕೆಲವು ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಓದಿದ್ದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. Wanted graduates for trg as Sub Editors ಎಂಬುದರ ಮೂರು repeat insertions ಬಂದವು. ಅರ್ಜಿ ಕೊಟ್ಟವರು ಒಬ್ಬರು ಮಾತ್ರ!

ಅಂದರೆ, ಕಳೆದ ತಿಂಗಳಷ್ಟೇ capital ಎಂದರೆ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದು ಮಾತ್ರವೇ ಗೊತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ graduವೇಟರು ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟೋಡಿದರು. ಅವರ ಮೊದಲು ಇಬ್ಬರು ಹೋಗಿದ್ದರು. ಈ ದಿನದಿಂದ ಹುರುಳಿ ಭೀಮರಾಯರ ಮಗ ರಾಮಚಂದ್ರರಾಯರು ರಾಜಿನಾಮೆ ಇತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಬಿಡಲಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹಗಲು ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಜನ, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ಉಳಿದಂತಾಯಿತು. ಈಗಂತೂ 2nd Pageನ ಜೊತೆಗೆ 3 - 4 ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಮುಖಪುಟಕ್ಕೂ matter ತಯಾರಿಸಿಟ್ಟು ಜೊತೆಗೆ ವಾರದ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಎರಡು ಪುಟಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಕೆಲಸ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲ, ನನ್ನ ಬೇಸರ. ಅನಗತ್ಯವಾದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಬೇಕೆಂದೇ ಕೊಡುತ್ತಾರಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷವಾದರೂ ಕಳೆಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಇರಿಸಿ ಬಂದು ಸೇರಿದ್ದೆ. ಈಗ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬೇಗ ಬೇರೆಲ್ಲಾದರೂ ಹೋಗೋಣವೆಂದಿದ್ದೇನೆ. ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ opening? (ನಾನು ತಮಾಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ, serious ಆಗಿಯೇ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ... ) ಬೇರೆಯೂ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದೇನೆ, ನೋಡಬೇಕು.

ಅದು ಹಾಗಾದರೆ, ಕಂಪೋಜಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದ ಅವಸ್ಥೆ ಬೇರೆಯೇ ಇದೆ. ದಿನ (ಅಂದರೆ 8 ಘಂಟೆ) ಒಂದಕ್ಕೆ 5 ಕಾಲಂ solid matter ಎಳೆಯುವ ಪ್ರಭೃತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿನವರು. ಅದೂ 10 pt.ನಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಪ್ರಯೋಜನವೇನು? ಅವರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ವೇತನವಂತೂ stationary levelನಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಯಾರಾದರೂ increment ಸುದ್ದಿ ಎತ್ತಿದರೆ ‘ಸಿಗುವಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದು’ ಎಂಬ ಉತ್ತರ ಸಿದ್ಧವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಪಡೆದು ಕೆಲವರು ಹೋಗಿಯೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಆದುದರಿಂದ ಅಲ್ಲೂ shortage. Deadline ಹೇಗೋ meet ಆಗುತ್ತದೆ. ಅಂತೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಯಾವ ಕಾರಣವೂ ಇಲ್ಲದೆ ‘ಅಗ್ದಿ ಭಯಂಕರ’ ಆಗಿ ನಿಂತಿದೆ.

ಆದುದರಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎಲ್ಲಿ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುವುದೋ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈಗ, ‘ಮಂಗನ ಕೈಯ ಮಾಣಿಕ್ಯ’ದ ಕಥೆಯೊಂದು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿಚಾರ. Too hot to handle. ಅದನ್ನು ನಾನು Kodialabail ಬಿಟ್ಟ ದಿನವೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಹೇಳಲಾರೆ. ಹಾಗಿದೆ ಸ್ವಾಮೀ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿನ ಕಥಿ.

ಶ್ರೀ DH ಶ್ರೀನಿವಾಸರು Chief Reporter, Tainadu ಗೊತ್ತು ತಾನೆ? (DH ಶ್ರೀನಿವಾಸ - ‘ಡಚ್ಚ’ ಮುಂದೆ Deccan Heraladನ Sports Reporter ಆದವರು - ಸಂ.]. ಮಂಗಳೂರಿಗೊಂದು ಬಾರಿ ಬಂದು ಹೋಗಿದ್ದರಂತೆ..... ನನಗೆ ಗೊತ್ತಾಗದಂತೆ. ನಾನು ಆನಂತರ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದು , ಒಂದು ಕಾರ್ಡ್ ಅವರಿಗೆ ಬರೆದಿದ್ದೆ.

ಅಂದ ಹಾಗೆ ಈ ದಿನ ಕಚೇರಿಗೆ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದವನಹಳ್ಳಿ, ಮಾಜಿ ಮಂತ್ರಿ H.K.V.Goudh, ಮಾಜಿ ಮಂತ್ರಿ B.V.Baliga ಇವರು ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು. "ನಾನು ಅವರನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಲಿಲ್ಲ". ಅದುವಲ್ಲದೆ ಬಸವನಗುಡಿ ಕಲಾಮಂದಿರದ ಲೇಖಕ ಮ.ನ.ಮೂರ್ತಿಯವರೂ [ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮ.ನ.ಮೂರ್ತಿ ‘ಜನವಾಣಿ’, ‘ಪ್ರಜಾಮತ’ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು - ಸಂ.]ಬಂದಿದ್ದರು. ‘ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಶೇಷ’ ಸುದ್ದಿ ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.

ಉಳಿದವರೆಲ್ಲ ಹೇಗಿದ್ದಾರೆ? ನನ್ನಲ್ಲಂತೂ ಯಾವ ಸುದ್ದಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ‘ವಿಚಾರವಾಣಿ’ ಎಂಬ ಮಾಜಿ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಸಂಪಾದಿತ, ಈಗ ಡಾಯಂ.ಬಿ.ಮರಕಿಣಿ ಎಂಬುವರ editingನಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುತ್ತಿರುವ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು ಈಗ ಮೂರು ವಾರಗಳಿಂದ ಪುತ್ತೂರಿನ ವಾಗ್ದೇವಿ (?) ಅಚ್ಚುಕೂಟದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದೆ ... ಎಂಬುದೊಂದು ಮಾತ್ರ ಸುದ್ದಿ. ಅಲ್ಲೇ ಇನ್ನೊಂದು ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆಯೂ ಜನಸಂಘದ ವತಿಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದರ ಹೆಸರು "ಭಾರತ".

ವಿವರವಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತೀರಾ? ಏನು ಸುದ್ದಿಯಾದರೂ ಚಿಂತಿಲ್ಲ ... ಯಾವ method ಆರಂಭಿಸಿದರೂ ಆಗಬಹುದು. ಘಂಟೆಯೂ 1:20 ಆಯಿತು. ಪತ್ರವೂ ಮುಗಿಯುತ್ತಾ ಬಂತು. ಕಣ್ಣೆವೆ ಎಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಬರಲೆ? ನಮಸ್ಕಾರ.

ನಿಮ್ಮ

ಪಗೋ

2009-05-20T20:16:00.004+05:30

ತಾನುಂಟೋ, ಪೇಪರುಂಟೋ!

- ಸುದ್ದಿಜೀವಿ

ತಮ್ಮನ್ನು ‘ಸುದ್ದಿಜೀವಿ’ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಸುದ್ದಿ ಸಂಪಾದಕರು, ವರದಿಗಾರರು ತಳೆಯುವ ‘ತಾನುಂಟೋ, ಪೇಪರುಂಟೋ’ ಧೋರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪೇಪರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ವರದಿಗಾರನದೋ, ಇಲ್ಲವೇ ಉಪಸಂಪಾದಕನದೋ ಎಂಬ ಬಗೆಹರಿಸಲಾಗದ ಪ್ರೇಮ-ವಿವಾದವನ್ನು ಅವರು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾಗಿ ಬಿಸಿ ಏರಿಸದೇ ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನುದಿನ ನಡೆಯುವ ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆಯ ಜಗಳ ಎಡಿಷನ್ ಹೊರ ಬರುವವರೆಗೆ ಅಷ್ಟೇ! - ಎಂಬ ವಿವೇಚನೆ ಅವರದು. ತಾನು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ವರದಿಗಾರ ತಳೆಯುವ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಮನ್ನಿಸಬಹುದು - ಸಂ. - ಬೆಂಗಳೂರು ವರದಿಗಾರರ ಕೂಟದ ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ (1971)

ರಿಪೋರ್ಟರಿಂದ ಪೇಪರೋ, ಪೇಪರಿಂದ ರಿಪೋರ್ಟರೋ?!

ಈ ಬೀಜವೃಕ್ಷ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ರಿಪೋರ್ಟರುಗಳಿಂದ ಏನು ಉತ್ತರ ಬರುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳುವುದೇ ಬೇಡ!

ಸುದ್ದಿ ಇಲ್ಲದೆ ಪತ್ರಿಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ; ವರದಿಗಾರರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸುದ್ದಿ ಒದಗುವುದಿಲ್ಲ - ಏನೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸ್ವಯಂ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಕಲೆಯೂ ಅವರಿಗೆ ಲೇಖನಿಗತ. ಯಾವುದೂ ದೊರಕದಿದ್ದಾಗ ‘ಹಳೆಯ ಮದ್ಯವನ್ನೇ ಹೊಸ ಶೀಶೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ’, ‘ಸ್ಕೂಪ್’ನ ರೂಪ ಕೊಟ್ಟು, ವಿಜೃಂಭಿಸುವ ಉತ್ಪಾದಕ ತಂತ್ರವೂ ಅವರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿಸಿರುವುದೇ!!

ಆದರೆ ಸುದ್ದಿ ತರುವವರದು ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆಯೋ, ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಮಾಡಿ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟುಗೊಳಿಸಿ, ಅಳವಡಿಸಿ ಪೇಪರನ್ನು ಉಣಬಡಿಸುವ ಉಪಸಂಪಾದಕರಗಳದು ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯೋ ಎಂಬುದೊಂದು ಬಗೆಹರಿಯದ ನಿರಂತರ ವಿವಾದ.

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಪ್ರಾರಂಭದೆಶೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೇ ವರದಿಗಾರರೂ, ಉಪಸಂಪಾದಕರೂ, ಸಂಪಾದಕೀಯ ಬರೆಯುವವರೂ ಸರ್ವಸ್ವವೂ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲಕ್ಕೂ, ಇಂದಿಗೂ ಮಹತ್ತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವುಂಟು: ವಾರ್ತೆಯನ್ನರಸಿ ಅಹರ್ನಿಶಿ ನಗರದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗೂ ಧಾವಿಸುವ ವರದಿಗಾರರ ಪಡೆಯೊಂದು; ಕಚೇರಿಯ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಡಗಿದ ವಿಶ್ವದರ್ಶಕ ಉಪಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಲಿಯೊಂದು - ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ. ಆದರೆ ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿ, ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಈ ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವುದು ಯಾವ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟಿಗೂ, ಪತ್ರಿಕಾ ಮಂಡಲಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ!

ಸಿದ್ಧ-ಅಸಿದ್ಧ-ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ರಹಸ್ಯ-ಬಹಿರಂಗ, ನಿರೀಕ್ಷಿತ-ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತ-ಹಠಾತ್, ಗಂಡಾಂತರಕಾರಿ ಇಲ್ಲವೇ ಸುಲಭ-ಲಭ್ಯ, ಹೀಗೆ ನಾನಾ ರೀತಿಯ ಘಟನಾವಳಿಗಳ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ವರದಿಗಾರರು ತರುವುದೊಂದು ಸುರಮ್ಯ ಸಾಹಸವಾದರೆ, ಈ ಸುದ್ದಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೇರಿ-ತೂರಿ, ಕಸಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ, ಹದಗೊಳಿಸಿ, ಪ್ರಪಂಚ ವಾರ್ತೆಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಕರಗಳೊಡನೆ ಸೇರಿಸಿ ಹಿತಮಿತವಾದ ಚೊಕ್ಕ ಪತ್ರಿಕಾ ಭೋಜನ ನೀಡುವುದು ಉಪಸಂಪಾದಕ ಪರಿವಾರದ ನಿತ್ಯದ ಕಸರತ್ತೇ ಸರಿ.

ತಾವು ತಂದ ಸುದ್ದಿಯೆಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯ; ಅದರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ವಿವರವೆಲ್ಲಾ ಅವಶ್ಯ; ಒಂದು ಪದವನ್ನೂ ಅಳಿಸದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಅಚ್ಚಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕೆಂಬ ಅಗ್ಗಳಿಕೆಗಾರರೂ ನಮ್ಮ ವರದಿಗಾರರಲ್ಲುಂಟು. ಸಣ್ಣ ಕಳವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಭಾರೀ ಕೊಲೆಯವರೆಗೆ, ಪುರಸಭೆ-ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ನುಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯಿಂದ ವಿಧಾನಮಂಡಲ ವಿಶೇಷ ವರದಿಯವರೆಗೆ, ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ವರ್ಗಾವರ್ಗಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸರ್ಕಾರವನ್ನೇ ಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳವರೆಗೆ, ಶ್ರೀರಾಮೋತ್ಸವದ ಪತ್ರಿಕಾ ಗೋಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ರಾಷ್ಟ್ರ ವರಿಷ್ಟರ ಸಂದರ್ಶನದವರೆಗೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘದ ಮಾಮೂಲು ಆಯ್ಕೆಯಿಂದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯವರೆಗೆ ತಾವು ಬರೆದ ವಿವಿಧ ದರ್ಜೆಯ ವರದಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸಮಗ್ರವಾಗಿಯೇ ಪ್ರಕಟವಾಗಬೇಕೆಂಬ ಹಟಗಾರರೂ ಉಂಟು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಪ್ರಥಮ ಪುಟದಲ್ಲೇ ಪ್ರಕಟಾವಾಗಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸುವ ಛಲವಾದಿಗಳೂ ಇದ್ದಾರೆ! (ಇಂತಹ ವರದಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಟಿಸಲು, ಪತ್ರಿಕೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಾದರೂ ’ಪ್ರಥಮ ಪುಟ’ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೋ ಏನೋ ಎನಿಸುತ್ತದೆ!)

ಪುಟ ಸಾರ್ವಭೌಮರು

ಇನ್ನು ಇಲಿ ಹೋದರೆ ಹುಲಿ ಹೋಯಿತೆಂಬಂತೆ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದವರು ಕೆಮ್ಮಿದರೆ ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಲವೇ ಉರುಳಿಬಿದ್ದಿತೆಂಬಂತೆ, ಪ್ಯಾರಾದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಬಹುದಾದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕಾಲಮುಗಳನ್ನೇ ಆಕ್ರಮಿಸುವಂತೆ, ಜಾಗ ಭರ್ತಿಯ ತುಣುಕಾಗಬಹುದಾದದ್ದನ್ನು ಮೂರಂಕಣದ ಮಹಾವಾರ್ತೆಯಾಗುವಂತೆ ಲಂಬಿಸುವ ಪ್ರತ್ಯುತ್ಪನ್ನಮತಿಗಳೂ ಇದ್ದಾರೆ; ಈ ಪುಟ ಸಾರ್ವಭೌಮರ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಅವರು ಬಯಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಇಡಿಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿದರೆ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ’ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್’ ಆಗಬಹುದು - ಪುಟ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ! (ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಮಹಾಶಯರು ಧಾರಾಳವಾಗಿ ನ್ಯೂಸ್ ಪ್ರಿಂಟನ್ನೂ, ಕಂಪೋಸಿಂಗ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನೂ ಒದಗಿಸುವುದಾದರೆ! - [ಇದು ಹೆಚ್ಚೂ ಕಮ್ಮಿ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ಧಾರಾಳವಾಗಿ ನ್ಯೂಸ್ ಪ್ರಿಂಟ್ ಸಿಗುವ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಂಪೋಸಿಂಗ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಅಗತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಮಹಾಶಯರ ಮರ್ಜಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕಿಲ್ಲವೇನೊ? - ಸಂ.]

ವರದಿಗಾರರ ಸುದ್ದಿಗಳ ಉದ್ದ-ಗಾತ್ರಗಳ ಹೊಡೆತವನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ತಡೆದು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು; ಅವರ ಲಿಪಿಯ ಕಿರಿಕಿರಿಯನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಾತ್ರ ಕಷ್ಟವೆಂದು (ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ) ಉಪಸಂಪಾದಕರೂ, ಕಂಪೋಸಿಟರುಗಳೂ ದೂರುವುದುಂಟು. ‘ವೈದ್ಯ ಲಿಪಿ - ಬ್ರಹ್ಮ ಲಿಪಿ’ ಎಂಬ ಗಾದೆಯ ಬದಲು, ‘ರಿಪೋರ್ಟರ್ ಲಿಪಿ’ಯನ್ನೇ ಆ ಗೀಚು ಗೌರವಕ್ಕೆ ಏರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ನನ್ನ ಭಾವನೆ. ಮುದ್ದಾಗಿ, ಗುಂಡಾಗಿ, ಸ್ಫುಟವಾಗಿ ಬರೆಯುವ ವರದಿಗಾರರ್ಯಾರಾದರೂ ಅಪ್ಪಿ ತಪ್ಪಿ ಇದ್ದರೆ (ಕೆಲವರು ಇದ್ದಾರೆ, ಎನ್ನಿ!) ಅವರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಣಾಕ್ಷರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಿತ್ತು ಸನ್ಮಾನಿಸಬೇಕು ಇಲ್ಲವೇ ರಿಪೋರ್ಟರ್ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಬರ್ತರ್ಫ್ ಮಾಡಬೇಕು!

ಅಂತೂ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು ವಾದಿಸುವವರು, ಬಹುತೇಕ ವರದಿಗಾರರ ಕಾಕಲಿಪಿ - ಬ್ರಹ್ಮಲಿಪಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ, ನಮ್ಮ ಲಿಪಿ ಸುಧಾರಣೆ ಆನಾಯಾಸವಾಗಿ ನಡೆದಿದೆಯೆಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡಬಹುದು! ಕೆಲವು ವರದಿಗಾರರ ಇಂತಹ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ವಿಶೇಷ ಪರ್ಮಿಟ್‍ನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿತ್ತ ರಹಸ್ಯ ಸೂಚನೆಯೆಂಬಂತೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಅನುಭವಿಗಳೊಬ್ಬರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ! ನಾನಾ ವರದಿಗಾರರು ವಿವಿಧ ವೇಗ-ಉನ್ಮಾದಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಚ್ಚಿಸಿದ ಉಪಸಂಪಾದಕರೂ-ಕಂಪೋಸಿಟರುಗಳೂ ಹಳೆಯ ಕನ್ನಡ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಓದಿ ಅರ್ಥ ಬಿಡಿಸಬಹುದೆಂದು ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧಕರೊಬ್ಬರ ಸಲಹೆ!!

ಸ್ವರೂಪ ದರ್ಶನ

ಬರೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಬಡಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ಬೆಪ್ಪು ಹಿಡಿಸುವಂತಹವರು; ವರದಿಯ ಶೈಲಿ-ಹೂರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ತ್ವವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಉಡುಪಿನ ಆಡಂಬರ-ಠೀವಿ-ಗತ್ತುಗಳಿಂದ ಇತರರನ್ನು ಮರುಳು ಮಾಡಬಲ್ಲವರು; ನೋಡಲು ವಕ್ರರಂತೆ, ಒರಟರಂತೆ, ಪೆದ್ದರಂತೆ ಕಂಡರೂ, ತಮ್ಮ ಚಾಣಕ್ಷತನ, ತಿಳಿವಳಿಕೆ, ಸುದ್ದಿಗ್ರಹಣ ಬುದ್ಧಿಗಳಿಂದ ಎಂತಹ ದುಸ್ಸಾಧ್ಯ ಮೂಲದಿಂದಲೂ ವಾರ್ತೆಯನ್ನೆಬ್ಬಿಸಿ ತರುವವರು - ಹೀಗೆ ವರದಿಗಾರರಲ್ಲೂ ಬಗೆಬಗೆಯ ಸ್ವಭಾವದವರುಂಟು (ಉಪಸಂಪಾದಕ ವರ್ಗವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಿಲ್ಲವೆನ್ನಿ). ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ವರದಿಗಾರರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೇ ‘ಅರಿಭಯಂಕರ’ರು. ವಾರ್ತಾ ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಕುವ ಪಾತಾಳಗರಡಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಂದ, ತತ್ತರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಪಾಟೀಸವಾಲಿನಿಂದ ಉತ್ತರಿಸುವಂತೆ ಬಲಾತ್ಕರಿಸುವ, ಬೆರಳ ಮೇಲಿನ ಅಂಕೆ-ಅಂಶಗಳಿಂದ ಸಂದರ್ಶಕರು ತಾವು ಯಾವ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ವಾರ್ತಾಗೋಷ್ಟಿ ಕರೆದಿದ್ದರೋ ಆ ಆಶಯವೇ ಭಗ್ನವಾಗಿ ತಮಗೆ ಅಹಿತವಾದ ವಸ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಾವಾಗಿ ಅವರು ಒದರಿ ಬಿಡುವಂತೆ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ!

"ಶಿಸ್ತಿನ ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿಗಳು"

ಕೆಲವು ವರದಿಗಾರರಂತೂ ತಮ್ಮ ಮಾತಿನ ಮೋಡಿಯಿಂದ, ನಯಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಎಂತಹ ಕಲ್ಲನ್ನೂ ಮಾತನಾಡಿಸಿ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಹಲವಾರು ಮಂದಿಯಾದರೋ ವರದಿಗಾರ ವೃಂದಕ್ಕೇ ಕೇವಲ ‘ಭೂಷಣ’; ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ‘ಶಿಸ್ತಿನ ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ’ಗಳು - ಅವರ ಅಲಂಕಾರವೊಂದೇ ಸಭೆ-ಗೋಷ್ಟಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಕಳೆ; ಟೀ-ಪಾರ್ಟಿಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬರುವುದು ಅವರ ‘ಜೀವನ ಯಾತ್ರೆ’!

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಒಂಬತ್ತು ಗಂಟೆಗೆ ನಡೆದ ಘಟನೆ, ಭೇಟಿ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪದ ವರದಿಯನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಒಂಬತ್ತು ಗಂಟೆಗೆ (ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಮಾರನೆಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಬರುವುದು!) ಕೊಡುವ ‘ಎಮ್ಮೆಯ ಮೇಲೆ ಮಳೆಗರೆದಂತಹ’ ನಿಶ್ಚಿಂತ ಸ್ವಭಾವದವರೂ ಇದ್ದಾರೆ; ಆದುದನ್ನು ಆಗಿಂದಾಗಲೇ ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಫೋನಿನಲ್ಲಿ ತುರುಕಿ ಕಿರುಕುಳಗೊಳಿಸುವ ಆತುರಗಾರರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಅವಸರ ಪಟ್ಟು ಪೊಲೀಸು ವರ್ತಮಾನಗಳೂ, ಕೋರ್ಟು ಸುದ್ದಿಗಳೂ (ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ತಾಳೆಮಾಡಿ ನೋಡುವ ವ್ಯವಧಾನವನ್ನೂ ತಳೆಯದೆ) ಅಚ್ಚಿಗೆ ಧಾವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಆನಂತರ ಕಚೇರಿಯನ್ನೂ ಪೇಚಿಗೆ ಸಿಲುಕಿಸಿ, ತಾವೂ ತೊಂದರೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುವವರೂ ಉಂಟು.

ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ಮಿ!

’ನಾನೇ ಎಲ್ಲಾ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನೂ ಕೊಡುವವನು! ನನ್ನಿಂದಲೇ ಪತ್ರಿಕೆ’ ಎಂಬಂತಹ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಮೆರೆಯುವವರೂ ಉಂಟು. ಅವರು ಕೊಟ್ಟ ವರದಿಗಳು ಅಚ್ಚಿನಿಂದ ಹೊರಬರುವ ವೇಳೆಗೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಕಟಾವು, ಮಾರ್ಪಾಟು, ಸಂಕ್ಷೇಪಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಬಂದರೂ, ಒಟ್ಟು ಪತ್ರಿಕೆಯ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಅವೆಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಾನ ಆಕ್ರಮಿಸಿರುತ್ತವೆಂಬುದೂ ಕಂಪೋಸಿಟರಿಗೇ ಗೊತ್ತು! ಕೆಲವರ ಈ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದ, ಹಲವು ಮಹನೀಯರು ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೊಡದೇ ಹೋಗಿ, ತಕ್ಷಣ ಪ್ರಚಾರದ ಅವಕಾಶ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಉಂಟು.

ಕೆಲವು ಸ್ಫೋಟಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ತಳೆಯುವ ಧೋರಣೆಗಳನ್ವಯ ಅಂತಹ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ವರದಿಗಳ ಸ್ವರೂಪ-ವಿನ್ಯಾಸ-ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ-ಶಿರೋನಾಮಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುವು ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವರದಿಗಾರರು ಎಷ್ಟೋ ವೇಳೆ ಜನನಿಂದನೆ-ಟೀಕೆ-ಭರ್ತ್ಯನೆ-ದೈಹಿಕ ಪೆಟ್ಟು-ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಷ್ಟಗಳಿಗೂ ಗುರಿಯಾಗುವುದುಂಟು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಗಲಭೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಮುಷ್ಕರ, ಕೋಮುವಾರು ಘರ್ಷಣೆ, ಭಾಷಾ ಜಗಳ, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ತಿಕ್ಕಾಟ - ಮತ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಪೊಲೀಸರ ಲಾಠಿ ಪ್ರಹಾರ-ಗೋಲೀಬಾರ್, ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್-ಶಾಸನ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿನ ಚಕಮಕಿ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಉಭಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೂ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವಂತೆ ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಎಂತಹ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತಿ ಪತ್ರಿಕೆಗೂ ಅಸಾಧ್ಯ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ವರದಿಗಾರರಿಗೆ ಅಪಖ್ಯಾತಿ - ಎಷ್ಟೋ ವೇಳೆ ಅಪಾಯವೂ - ಕಟ್ಟಿಟ್ಟ ಬುತ್ತಿ.

ಜಂಬವಿರಲಿ

ಏನೇ ಆಗಲಿ, ವರದಿಗಾರರದು ಕಷ್ಟ ಸಹಿಷ್ಣು ಜೀವನ - ಕಮಲ ಪತ್ರದಂತೆ ಅವರು ಟೀಕೆ-ಹೊಗಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಗ್ಗದೆ ನಿರ್ಲಿಪ್ತರಾಗಿ ಕರ್ತ್ಯವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುವವರೆಗೂ ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲ. ಮುಂಜಾವಿಂದ ಮುಂಜಾವಿನವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಮಯ-ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲೂ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾದ, ಸರ್ವತ್ರಸನ್ನದ್ಧರಾದ ಸುದ್ದಿ ಸೈನಿಕರಿವರು; ಸರ್ವಾಂತರ್ಯಾಮಿಗಳು; ಸರ್ವ ವಿಷಯ ಪಾರಂಗತೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕಾದವರು. ಲೇಖನಿಯೇ ಇವರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ - ಟಿಪ್ಪಣಿ ಪುಸ್ತಕವೇ ಅವರ ಗುರಾಣಿ - ಸರ್ವದಾ ಧೈರ್ಯದ ನಗೆಮೊಗವೇ ಅವರ ಮೈಗಾವಲು.

ಅಣುಬಾಂಬು ಕಂಡು ಹಿಡಿದಿರುವ ಈ ವಿನಾಶಕ ಯುಗದಲ್ಲೂ, ಚಂದ್ರನತ್ತ ಹಾರಿರುವ ಬಾಹ್ಯಾಂತರಿಕ್ಷ ಯಾತ್ರೆಯ ಈ ಶಕೆಯಲ್ಲೂ ವರದಿಗಾರರ ಲೆಕ್ಕಣಿಕೆಯೇ ಮಾನವನ ಗುರಿ-ಗಂಡಾಂತರಗಳನ್ನರಹುವ, ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿರುವುದು ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪುಣ್ಯ. ರಿಪೋರ್ಟರುಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಬುದ್ಧಿ, ಅನ್ವೇಷಕ ಸಾಹಸ, ಜನಸೇವೋತ್ಸಾಹ, ಅನ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯುವ ಛಲ, ಇವೇ ಸಮಾಜಕ್ಕಿರುವ ಶ್ರೀರಕ್ಷೆ.

ಈ ವಿಶಾಲ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ರಿಪೋರ್ಟರು ‘ತಾನುಂಟೋ, ಪತ್ರಿಕೆಯುಂಟೋ’, ‘ತಾನುಂಟೋ, ಮೂರು ಲೋಕವುಂಟೋ’ ಎಂದು ಜಂಬದಿಂದ ಮೆರೆದರೆ ಮತ್ಸರಪಡಬೇಕಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುದಿನ ನಡೆಯುವ ರಿಪೋರ್ಟರ್-ಸಬ್ ಎಡಿಟರ್ ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆಯ ಜಗಳ ಎಡಿಷನ್ ಹೊರಬರುವವರೆಗೆ, ಅಷ್ಟೇ!
---

2009-05-14T21:28:00.003+05:30

Deadline meetiಸಿದಂತೆಯೂ ಆಯ್ತು - ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಅನುಭಾವವೂ ಆಯಿತು!

ಪ.ಗೋ. ಮತ್ತು ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾಯರ ನಡುವಣ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರ ಕೇವಲ ಕಾರ್ಡುಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಮೀಸಲಿತ್ತೆಂಬ ನನ್ನ ಊಹೆ ಸುಳ್ಳಾಯಿತು. ದೀರ್ಘ ಪತ್ರಗಳ ಗುಚ್ಛವೊಂದನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾ ಹೋದೆ. 27-11-1959ರಂದು ಪ.ಗೋ. ಬರೆದಿರುವ ಈ ಎಂಟು ಪುಟಗಳ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಅನುಭಾವ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನಿಮಗಾಗಬಹುದೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ನಕಲಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇನ್ನು ಪ.ಗೋ. ಉಂಟು, ನೀವುಂಟು!

----------------------

EMBARGO: NOT TO BE READ BEFORE 12 MIDNIGHT DEC 31 OF 1959 ಪತ್ರದ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗೊಂದು ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಿದ್ದರೂ 30-11-1959ರಂದು ಪತ್ರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಾಗೇಶರಾಯರು EMBARGOಗೆ ಕೇರ್ ಮಾಡದೆಯೇ ಓದಿ 17-12-1959ರಂದೇ ಮಾರೋಲೆ ಬರೆದು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ!
ಗೆಳೆಯ ಹಾ.ರ.ನಾ.ರಾಯರಿಗೆ - ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.
ನಿಮ್ಮ ಕೈಬರಹ ಕಂಡಾಗಲೇ ಬಂತು ಕೆಲವು ನ.ಪೈ.ಗಳಿಗೆ ಸಂಚಕಾರ ಎಂದುಕೊಂಡೆ. (ಕಳೆದ ಬಾರಿಯ postage ಸರಿಯಾಗಿತ್ತೆ?). ಒಂದು ಬಾರಿ ಬೇring ಮಾಡಬಾರದೇಕೆ? ಎಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ನನಗೇ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದರೆ ಗತಿ? ನನ್ನ ವಿಳಾಸ ಬರೆಯದೆ ಕಳುಹುವ ಆಲೋಚನೆಯೂ ಬರುತ್ತಿದೆ ಒಂದೊಂದು ಬಾರಿ.
Deadline ನೆನಪು ಮಾಡಿ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿದಿರಿ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಉತ್ತರಿಸೋಣ ಎಂದು ಸುಮ್ಮನಾಗಿ ಪತ್ರ ಪುಸ್ತಕಗಳಡಿ ಸೇರಿ ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗೆಯೇ ಬರೆಯಬಹುದಿತ್ತೆನ್ನಿ - ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎದುರಿಗೇ ಕುಳಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ (ಅಥವಾ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳ ಮಿತಿಯ ದೂರವಾಣಿ ಕಾಂಡದ ಕರೆ ಮಾಡಿದಂತೆ) ಬರುವ ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಹೀಗೇ ಬರೆದರೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ! ಅದಕ್ಕಾಗಿ deadline meetiಸಿದಂತೆಯೂ ಆಯ್ತು - ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಅನುಭಾವವೂ ಆಯಿತು ಎಂದುಕೊಂಡು ಈಗಲೇ, ಈ ರಾತ್ರಿಯೇ (ಗಾಬರಿಯಾಗಬೇಡಿ, ಇನ್ನೂ ಹನ್ನೊಂದು ಘಂಟೆ ...) ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಇನ್ನು ಪೀಠಿಕಾ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲೇ ಇರುವಾಗ, ಕಚೇರಿಯ manifold ಕಾಗದವಿದೆ. (ಬಹುಶಃ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪೈಸೆಗಳೂ ಇರಬಹುದು ...). ಕೆಲವು ಪುಟಗಳಷ್ಟಾದರೂ ಬರೆದು ತುಂಬಿಸದಿದ್ದರೆ Lineage ಸಿಗದೆ ಬಾಕಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಒಂದೊಂದು ಬಾರಿ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರದ ಕ್ರಮ (ಅಂದರೆ ನಿಮ್ಮಿಂದ ಬರುವ ಅಂತರ್ದೇಶೀಯ ಮಾರೋಲೆಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿಯಲ್ಲ) ನೋಡುವಾಗ ನನ್ನ ‘ಧೈರ್ಯ’ಕ್ಕೆ ನಾನೇ ಬೆರಗಾಗಿ ಭೇಷೆಂದು ಬೆನ್ನು ತಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವಂತಾಗುತ್ತದೆ. ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ Leader - writer (ದ್ವಯಾರ್ಥವೆನ್ನಿ, ಬೇಕಾದರೆ) ಆಗಿದ್ದಾಗ ಒಬ್ಬಿಬ್ಬರ ಹೊರತು ಉಳಿದವರಿಗೆ ನಾಗೇಶರಾಯರು unapproachable ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿತ್ತು. (ನಾನು ಅದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ). ಅಂತಹವರೊಡನೆ ಈಗ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಹರಟೆಯೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಸುವ ರೀತಿ ಕಂಡಾಗ, ನನ್ನದೊಂದು aಚೀವ್‍ಮೆಂಟ್ (ಇಲ್ಲದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಎಚೀವ್‍ಮೆಂಟ್) ಇದು ಎಂದೆನ್ನಬೇಡವೆ? ಈಗಲೂ ಒಂದು ಧೈರ್ಯ - audacityಗಾಗಿ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದು ಮುಖ ಕೆಂಪಾದರೂ ಕಾಣಿಸುವುದು ನನಗಲ್ಲವಲ್ಲ ... ಪ್ರೇಮಾ ನಾಗೇಶರಾಯರಿಗೆ ತಾನೆ? (ಹೆಸರು ತಪ್ಪಿಲ್ಲವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದೇನೆ)
ಅಂತೆಂಬಾಗ -
ಇದೋ ಆರಂಭಿಸುತ್ತೇನೆ ಇನ್ನು. ನಿಮ್ಮ ಪತ್ರದ clause by clause consideration.
ನನ್ನ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಿರುತ್ತದೆ (ಎಷ್ಟಾದರೂ ಅದು light reading matter!) ಎಂಬುದು ನನಗೆ (capitalನ) ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲವೆ? ಆದರೂ dull etc. ಎನ್ನುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯವೆಂದು ಹಾಗೆ ಬರೆದೆ. ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ formality - 240 ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವಾಗ - ಬೇಡವೆಂದು ಯಾರಿಗೆ ನೆನಪಾಗಿತ್ತು! ಆದರೆ ನೀವು ಹಿಂದಿನ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಇತ್ತ ಮನ್ನಣೆ ನನ್ನ ತಲೆಯೊಳಗೆ ಹೋಗಿದೆ (i.e., gone into my head) ಆದರೂ ನಿಮ್ಮ ಅಂಚೆ ನಿರೀಕ್ಷೆ ತಪ್ಪಬಾರದಲ್ಲ. ನನಗಾದರೆ ಮಿತ್ರಪತ್ರಾಗಮನ ಸಂಪಾದಕರ ಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಆದ ಕಾರಣ, ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದೊರೆವ ಆನಂದ. (ಇಂದಿನ ಪತ್ರವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು!). ನಾನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ‘ಪ್ರಿಯ ಸಂಪಾದಕರೇ!’ ಸಂಬೋಧನೆ. "ಗೆ ಗೋ" ಕಾಣ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತದೆ. ಇರಲಿ, ನಿಮಗೆ monthly n / letter promise ಮಾಡಿದುದು - reciprocate ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆಯಿಂದಲೇ ಸ್ವಾಮೀ! ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ತಮ್ಮ ಬರೆದ letterಗಳು (ನನ್ನ ಉತ್ತರಗಳೂ) ಯಾವಾಗಲೂ curt; familiarity bred contempt ತುಂಬಿದುದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ನಿಮ್ಮಿಂದ ಕೆಲವು ಉವಾಚ (- ನಾರದ)ಗಳಾದರೂ ಸಿಕ್ಕರೆ! [ನಾಗೇಶರಾಯರು ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಆದಿನಗಳಲ್ಲಿ ‘ಟಿಯೆಸ್ಸಾರ್’ ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ‘ನಾರದ ಉವಾಚ’ ದೈನಿಕ ಟೀಕಾಂಕಣ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು - ಸಂ.] ಅದೇ ಸಂತೋಷ. ಬೆಂಗಳೂರು ತಂಗಾಳಿಯ ಆನಂದವನ್ನೇ ಅನುಭಾವಿಸಿಕೊಂಡ ಹಾಗಾಗುತ್ತದೆ. Show steal ಮಾಡುತ್ತೀರಷ್ಟೆ!
ಇನ್ನು ನನ್ನ all absorbing portfolio ವಿಚಾರ:-
ಬಹುಶಃ ನೀವು ಪತ್ರ ಬರೆಯುತ್ತೀರೆಂದು ನಮ್ಮ publisher - cum - Mg. Directorರಿಗೆ ಸೂಚನೆ ಸಿಕ್ಕಿರಬೇಕು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಿನ್ನೆಯ ದಿನವಷ್ಟೆ ನನ್ನ ಕೆಲಸದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಈಗ ಸಂಪಾದಕರ ಪತ್ರ, weekly ವಿಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ undesignated News Editor ಆಗಿದ್ದೇನೆ. ಒಂದು ಉಪಕಾರವಾಗಿದೆ. Continuous night shift ಇದ್ದುದು ಹೋಗಿ temporarily continuous (ಅಂದರೆ whims ಪ್ರಕಾರ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಲೂ ಬಹುದು) day shiftಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ. ಒಂದಷ್ಟು ಸಿಗರೇಟ್ ವೆಚ್ಚ ಉಳಿಯಿತಾದರೂ ಬೇರೆ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಆದರೆ, ದಿನಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ ಘಂಟೆಯಾದರೂ ಬಾವಟೆ ಗುಡ್ಡೆಯ ಗಾಳಿ ತಿನ್ನಬಹುದು (ಸೆಕೆ ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು). ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೇ ನೋಡುತ್ತಿರಬಹುದು. ("ರೀ, ... ನಾನೂ" ಎನ್ನುವವರೂ ".. ಪ್ಪಾ, ನಾನೂ" ಎನ್ನುವವರೂ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬರುವ ವರೆಗಾದರೂ!). ಸದ್ಯಕ್ಕಂತೂ, T' printerನಿಂದ - ಅದರಲ್ಲಿ ಬರುವ messageಗಳೂ ಅತ್ಯಲ್ಪ - ಕಾಗದ ಹರಿದು, ರಾತ್ರಿಯವರು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇನಾದರೂ (ಅದು ಬೇಕಾದಷ್ಟ್ರಿರುತ್ತದೆ) ಇದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ನನ್ನ shiftನಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಹಂಚಿ ಕೊಟ್ಟು, ನಾನೂ ಬರೆದು ಹಾಕಿ, list ಮಾಡಿಟ್ಟು ಸಂಜೆ (ಅಂದರೆ 7 ಘಂಟೆಗೆ ... ಇದು ನಿಮ್ಮ ಹಾಗೆ cosmopolitan centre ಅಲ್ಲ) buzz offiಸುವುದು!

ಆರಂಭದ ದಿನ office ರಾಜಕೀಯ ಇಲ್ಲೂ ತಲೆ ಎತ್ತಿತೆನ್ನಿ. ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಬರೆಸುತ್ತಾನೆ - ಇವನು ಏನೂ ಬರೆಯುವ ಉದ್ದೇಶ (ಬಹುಶಃ) ಇಲ್ಲದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ಒಬ್ಬ fastest S.E. ಮಹಾಶಯ. ಉಳಿದಿಬ್ಬರು graduate muffs - ಅವರ ಬಗ್ಗೆ no comment. ಆದರೆ, ಪತ್ರ ಕತ್ತರಿ - weekly matter (quality ಕೇಳಬೇಡಿ) ಮುಗಿಸಿ "ಬಾರೋs ಮಗನs ನಾನೇನ ನಿನ್ಕಿಂತ ಉಳಿಕಿ ಅಂದ್ಕೊಂಡಿದೀs ಏನs!" ಎಂದುಕೊಂಡೇ ಸರಿಯಾಗಿ ಗೀಚಿದೆ - number of sheets ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. ಈ ದಿನವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆದ ಕಾರಣ "ಇದು ನಾನು ಗ್ರಹಿಸಿದಷ್ಟು ಹಾಳಲ್ಲ ಮಾರಾಯ್ರೆ" ಎಂದು ಸುಮ್ಮನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನೊಬ್ಬ good worker - ಆದರೆ, ನನ್ನಿಂದಲೂ childish, ಅಲ್ದೆ ದೋಷ. ಉಳಿದಿಬ್ಬರು Bitt-ers (ಇದೂ bar ಭಾಷೆಯಲ್ಲ!). ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಒಳ್ಳೆಯದೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ನಮ್ದು ಕಾಮ್ ಹೋಗಯಾ ಎಂದು ಇದ್ದುಬಿಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಫ್ರಂಟ್ page display ಕುಲಗೆಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದೊಂದೇ ಬೇಸರ. "ಹೂಂ, ಮಾಲಿಕರಿಗೇ ಬೇಡವಾಗಿದೆ ಅದು, ನನಗೇಕೆ ಆ ಚಿಂತೆ" ಎಂದೆನಿಸುತ್ತಿದೆ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ. ಅವರಿಗಂತೂ advt ಒಂದೇ preoccupation. Adsಗೆ ಬೇಕಾಗಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ 2 ಪುಟ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಒಂದೊಂದು ಬಾರಿ. ಸಾಯುವವರು - ನಾವಲ್ಲ, ನಮಗಂತೂ ದಿನಾಲೂ 6 ಕಾಲಂ matter (left overs) omit ಮಾಡುವುದೇ ಕೆಲಸ - ಕಂಪಾಸಿಟರು "ಫಡ್ಚ" ಆಗುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲೂ, Leader writer & ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ವಾರ್ತೆ ಲೇಖಕರು - cum - Asst Editorರ good booksನಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ. ಆದುದರಿಂದ ಒಂದು ರೀತಿ .........
ಇನ್ನುಳಿದ ರಾಜಕೀಯ ಮುಂದೆ ಎಂದಾದರೂ -----
ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ವಿವರ ದೊರೆತಿತು (ನನಗೆ ಅಸೂಯೆ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ ...). ಆದರೆ moff page's loss is N.R's gain ಅಲ್ಲವೆ? Page ನೋಡಿದಾಗ ವ್ಯಾಸರಾಯರ styleನಂತೇ ಕಂಡಿತ್ತು. ಆದರಿಂದಲೇ ಹಾಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದೆ. ಪಾಪ! my sympathies.
ಮಥ್ತೂರರಾದರೆ ಹೊಗಳಿದುದರಲ್ಲಿ ಏನೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ (professional jealousy!). ಆದರೆ, ನೀವೂ ಅವರೂ ವೆಂ.ರಾಯ ಭಾರತೀಪ್ರಿಯರೂ ಒಂದು ‘ಪಾಳಿ’ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿರ್ಪುದು. ಹಾಗಾದರೆ ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಅನಂತಸುಬ್ಬರಾಯರು ಅರ್ಚಿಕರಾಗಿ ದಾನಿಯಾದರೆ? (ಬೇರಾರು ಇದ್ದಾರೆ?). ಶ್ರೀ ಕಲ್ಕಿಯವರಿಗೆ ಕರೆನಾಡ ಕನ್ನಡಿಗನ ‘ವಣಕ್ಕಂ’ ಒಂದು ಹೇಳಿಬಿಡಿ - ಮರೆಯದೆ ಮತ್ತೆ. Better luck next timeನ ವಿಷಯ ಇಲ್ಲಿಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ, next time ಅದು ನನ್ನ ಕೈಗೆ ಸಿಗುವುದೋ ಇಲ್ಲವೊ! ಈಗಾಗಲೇ ಅದು ಬಹಳ ಸುಲಭ ಕೆಲಸವೆಂದುಕೊಂಡು aspire ಮಾಡುತ್ತಿರುವ candidates (ಕ್ಯಾಂಡಿ ಡೇಟ್ಸ್)ಗಳಿಗೇನೂ ಕಡಿಮೆ ಇಲ್ಲ. ಅದು ಹೊರಟು ಹೋದರೆ ನನಗೇನೂ regrets ಇಲ್ಲವೆನ್ನಿ.
ನಿಮ್ಮ 'd' class implementationನ ನಿರೂಪಣೆ ನೋಡಿದರೆ, ಎಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಕೊಡಬೇಕಾಗುವುದೋ ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ report ಮಾಡಿದ ಹಾಗೆನಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಿಮಗೂ ವರ್ಷ ತುಂಬಿರಬೇಕಲ್ಲ? ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲೇ ಇದ್ದೀರಾ? (ಇರಲಾರದು. ನೀವೂ preliminary recruitment cadreಗೆ ಸೇರಿದವರು ತಾನೆ?) ಇರಲಿ, ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ವಸೂಲು ಮಾಡಿಯೇ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಅಥವಾ ನೀವಿಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ ಒಂದು ದಿನ - ಮಂಗಳೂರು MTR ಎನಿಸಿದ ‘ಮೋಹಿನಿ ವಿಲಾಸ’ದಲ್ಲಿ ಕೊಡಿಸಿ. ಆದರೆ, Bill 400% ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು (ನಾಲ್ಕು ಜನರಾಗುವ ಕಾರಣ). ನಿಮ್ಮ hope (for the better) materialise ಆಗಲಿ ಎಂದು ನಾನೂ ಹಾರೈಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅದೊಂದು chain publication experiment fail ಆದರೆ ಶ್ರೀ S.V. (V.S. ಅಲ್ಲ) Kudva ಅವರ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯೂ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಬಹುದು. ಏಕವರ್ಷವಾಗಿದ್ದುದು ಮತ್ತೂ ಒಂದು ವರ್ಷ ಮುಂದುವರಿಯಲು ನಿಮ್ಮ ‘ರಾಯ’ರೇ ಕಾರಣರೆಂಬೊಂದು ಸುದ್ದಿ ಇರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ.
ಗೃಹಶೋಧನೆ ಈಗ ಒಂದು ಹಂತಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟಿದೆ. ಎಲ್ಲರ ನಸೀಬೂ ಸರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಒಂದು p.c. ನಿಮ್ಮ ಕೈಸೇರಲೂ ಬಹುದು. ಒಬ್ಬನ ಕೈಗೆ ರೊಕ್ಕವಂತೂ ಎಣಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅವನು ಕೊಟ್ಟರೇ ಸರಿ - ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಹಣವಾದರೂ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಮನೆ ದೊರೆತರೆ ಆಯಿತಲ್ಲಾ ----
ಆದರೆ, ಷರತ್ತಿನಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ! ವಿಧಾನಸೌಧ ತೋರಿಸದಿದ್ದರೇನಂತೆ ...... (ಎಂದಾದರೂ ನೋಡಬಹುದು) ಕಾಣಿಸಬಾರದೆ? ಒಂದೊಂದು ಬಾರಿ ಇಲ್ಲಿನ ಸೆಕೆಯನುಭವಿಸಲೇಬೇಕು. "ನಮ್ಮ ಬೆಂಗ್ಳೂರೇ ವಾಸಿ ಅಲ್ಲವೇನ್ರೀ ..." ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. "ಜಗಲಿ ಹಾರದೆ ಇದ್ದರೂ ಗಗನ ಹಾರಲಾಗದೆ?" TTK (ಉರ್ಫ್ ಮೊರಾರ್ಜಿ) ಕೃಪೆಯೂ ’pagoda' ನೋಡುವ ಹಟ ಮೂಡಿದಾಗ ಆಗಬಹುದು. ಅಷ್ಟು ಸಾವಿರ ತಾಪತ್ರಯವಿದ್ದ K.A.S.ರಾಯರೇ ಕರಾವಳಿ ಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿದ್ದರಂತೆ, ಅವರಷ್ಟೇ ತಾತ್ರಯಗಳಿರುವ ನಾಗೇಶರಾಯರಿಗೇಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಾರದು? ಮರೆತೆ, ನೀವಂತೂ ಬರುವ ಸೂಚನೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀರಲ್ಲ, ಇನ್ನೇಕೆ ‘ಶೆಟ್ಟರ ಒತ್ತಾಯ?’ ಕಾರ್ಡಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರಿ.
ಇಲ್ಲಿಗೆ, I am nearing the end ಎನ್ನಬಹುದು. ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಒಂದು sheet ಬಾಕಿ ಇದ್ದು, ಕೇಳುವ ಒಂದು ಮಾತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕೈ ಸೋಲುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೇಳಿ ಬಿಡುವೆ.
‘ರಾಮೇಶ್ವರದಿಂದ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ’ ಎಂದಿರಿ. ಅದೇನು slip of ...... ಗೆ? ಅಥವಾ deliberate ಎಂದಾದರೆ, ಅಲ್ಲಿನ humour catchiಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ತಿಳಿಸುತ್ತೀರಾ?
ನಮ್ಮಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ - ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ (administrative) ಕೊಂಕಣಿ. Interdepartmental ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ: ಇಂಗ್ಲಿಷ್. Editorialನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ. Ed. Deptನ ಕೆಲವು membersನೊಳಗೆ: ತುಳು. ನವಭಾರತ ಮತ್ತು local PTIಗಳೊಳಗೆ: ಮಲೆಯಾಳ. ಹಾಗಿರುವ ಪಂಚಭಾಷಾ ಪ್ರದೇಶ - ಈ newspaper publisher's (P) Ltd. ಅದೇಕೆ ಕೇಳಿದಿರಿ? ವಿಶೇಷವೇನಾದರೂ ಇತ್ತೆ?
ಇನ್ನೇನು ಬರೆಯಲೀಗ? ಇಂದು ಇಂದಿರಾ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿಯನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಬಾರಿ HK ವೀರಣ್ಣಗೌಡರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡೆ. (ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿಯಲ್ಲ - ಸಾರ್ವಜನಿಕನಾಗಿ). ಅದೇ matter - ಮೊದಲಿನ ಭಾಷಣಗಳದೇ stereo. ಆದರೆ, ‘ವ್ಹಾ ಬುಡ್ಢಿ, ಖೂಬ್‍ಸೂರತ್ ಹೈ’ ಎಂದೊಬ್ಬ ಸಾಬಿ ನುಡಿದ. ನಾನೂ ಮೌನಧ್ವನಿ ಕೂಡಿಸಿದೆ, ಆ ಮಾತಿಗೆ ತಪ್ಪೆ?
ಕಂಠೀರವನಿಗೆ ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾಡಿದ್ದು ಸೋಮವಾರ ಊರಿಗೆ ಅಂದರೆ - ಅಡ್ಯನಡ್ಕ ಎಂಬಲ್ಲಿಗೆ - ಹೋದಾಗ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಆಗದೆ?
ನನ್ನ pages ಪೂರ್ತಿಯಾಯಿತು. (ಕೊನೆಗೆ double leads ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ - ಇರಲಿ.) ನಿಮ್ಮ ಕಾಲಂ ಬರುವುದು ಯಾವಾಗ?
ಕ್ಷೇಮ ತಾನೆ?
ನಿಮ್ಮ,
ಪಗೋ27/11
ಕೊನೆಯ ಒಂದು ಸಂದೇಹ:
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬಂದು ತೆಳು ಕಾಗದದ ಪತ್ರಗಳನ್ನು (ಓದದಿದ್ದರೂ) ನೋಡಿ, ಶ್ರೀಮತಿ ನಾಗೇಶರಾಯರು ಸಂದೇಹಗ್ರಸ್ತರಾಗಲಾರರಷ್ಟೆ?
ಪಗೋ

----

2009-05-08T10:08:00.003+05:30

ರಂಗನಾಥರಾಯರಿಗೆ ಖಾದ್ರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತರಾದ ಜಿ.ಎನ್.ರಂಗನಾಥ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಈ ವರ್ಷದ ಖಾದ್ರಿ ಶಾಮಣ್ಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಗೌರವ ಸಂದಿದೆ. ‘ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ’ ಬೆಂಗಳೂರು ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ ಉಪಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದ ಜಿ.ಎನ್.ಆರ್. ಮುಂದೆ ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು. ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಔನ್ನತ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದ ಜಿ.ಎನ್.ಆರ್. ಆ ಪತ್ರಿಕಾ ಸಮೂಹದ ‘ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಸಂಪಾದಕ’ ಹುದ್ದೆಗೇರಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಅವರು ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ಯ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪುರವಣಿಯ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸುಧಾ ಪತ್ರಿಕೆಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಒತ್ತಾಸೆಯಿಂದಲೇ ನಾನು ‘ಸುಧಾ’ ಯುಗಾದಿ ವಿಶೇಷಾಂಕಕ್ಕೆ (೨೦೦೦) ‘ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಎಂಬ ಮಾಯಾಜಾಲ’ ಎಂಬ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಕೈಪಿಡಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದು. ಹಾಗೆಯೇ ‘ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೊಂದು ಬೆಳಕಿಂಡಿ’ಯ ಮೂಲಕ ನನ್ನನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಅಂಕಣಕಾರನಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.
ಜಿ.ಎನ್.ಆರ್. ಅವರದು ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ. ‘ನವರಂಗ’ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿ, ವಿಡಂಬನಾ ಬರಹ, ಕತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾವ್ಯಪ್ರೇಮಿಯಾದ ಜಿ.ಎನ್.ಆರ್. ಕವಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪತ್ರಕರ್ತರ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ಅವರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದಿಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ತಪ್ಪದೇ ಹಾಜರಿ ಹಾಕುವ ಜಿ.ಎನ್.ಆರ್. ತಮ್ಮ ಆಪ್ತ ಲೇಖಕ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ತುಂಬುವ ಸಹೃದಯಿ.
ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆರಂಭದ ದಿನಗಳು ಹೇಗಿದ್ದವು? ಎಂಬುದನ್ನು ‘ಸುದ್ದಿಜೀವಿ’ ಎಂಬ ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್ [ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ನಿವೃತ್ತ ಸ್ಥಾನಿಕ ಸಂಪಾದಕರು] ನೆನಪಿನ ಹೊತ್ತಿಗೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಜಿ.ಎನ್.ಆರ್. ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಲೇಖನದ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ನಿಮ್ಮ ಓದಿಗೆ ......
-------
ಸಂಕ ಎಂದರೆ ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸೇತುವೆ, ನಮ್ಮನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ದಾಟಿಸುವ ಮಾರ್ಗ. ಇದು ನಾವೆಲ್ಲ ಬಲ್ಲ ಅರ್ಥ. ಆದರೆ ಕನ್ನಡದ ಪತ್ರಿಕಾ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಬೇರೊಂದು ಅರ್ಥ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ನೀವು ಹುಬ್ಬೇರಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ.
ಏಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೆ ‘ಸಂಕ’ ಎಂದರೆ ‘ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ’ ಎಂದೇ ಅರ್ಥ.
ನಾನು ‘ಸಂಕ’ದ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತದ್ದು 1962ರಲ್ಲಿ. ಆಗ ರಂಗನಾಥ ದಿವಾಕರರು ಅದರ ಸಂಪಾದಕರು. ಆರ್.ಕೆ.ಜೋಶಿ ಸ್ಥಾನಿಕ ಸಂಪಾದಕರು. ಸುರೇಂದ್ರ ದಾನಿ ಸುದ್ದಿ ಸಂಪಾದಕರು. ಕೆ.ಶಾಮರಾಯರು ಪ್ರಧಾನ ವರದಿಗಾರರು.
‘ಸಂಕ’ ಎಂದ ಕೂಡಲೇ ಮೊದಲು ನನಗೆ ನೆನಪಾಗುವ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳೆಂದರೆ ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್ ಮತ್ತು ಕೆ.ಅನಂತಸುಬ್ಬರಾವ್. ಇಬ್ಬರದೂ ಸಜ್ಜನಿಕೆಗೆ ಸಾಕಾರವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಇಬ್ಬರೂ ತಂಪು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಯಬೇಕಾದ ಹೆಸರುಗಳು.
‘ಸಂಕ’ದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಓರಿಗೆಯವರೆಂದರೆ ಜಿ.ಎಸ್.ಸದಾಶಿವ. ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿಕ್ಕವನು ಕೆ.ಎಸ್.ಅಚ್ಯುತನ್. ಸದಾಶಿವ ನನಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ಸೇರಿದವರು. ಅಚ್ಯುತ ನಂತರ ನಮ್ಮನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡವನು. ಆದರೆ ಇಬ್ಬರೂ ನನಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ‘ಸಂಕ’ ದಾಟಿದವರು. ಯುವ ಪಾಳೆಯದ ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ರಂಗನಾಥ್ ಮತ್ತು ಪಿ.ಆರ್.ನಾರಾಯಣರಾವ್. ಇನ್ನು ಅರ್ಚಕ ವೆಂಕಟೇಶ, ವ್ಯಾಸರಾವ್, ವಿ.ಅರ್.ಶ್ಯಾಮ್ (ಇಂದಿರಾತನಯ), ಎನ್.ವಿ.ಜೋಶಿ ನಮ್ಮ ಸೀನಿಯರ್ಸ್. ನಾಗೇಶರಾವ್ ನಾನು ಸೇರಿದಾಗ ಚೀಫ್-ಸಬ್ ನ್ಯೂಸ್ ಡೆಸ್ಕಲ್ಲಿ.
‘ಸಂಕ’ದ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣವೋ, ಏನೋ? ಅಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಕಂಪನಗಳಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ನಾನು ಸೇರಿದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಒಂದು ಕಂಪನವಾಗಿ ಆರ್.ಕೆ.ಜೋಶಿ ಮತ್ತು ದಾನಿ ತೌರಿಗೆ (ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗೆ) ವಾಪಸಾದರು. ಈ ಎರಡು ಕುರ್ಚಿಗಳಿಗೆ ಶಾಮರಾವ್ ಮತ್ತು ನಾಗೇಶರಾವ್ ಅಗತ್ಯ ಕಂಡು ಬಂದಿರಬೇಕು. ನಾಗೇಶರಾವ್‍ಗೆ ಇದು ಬಡ್ತಿಯೊ, ಏನೊ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. (ಏಕೆಂದರೆ ಆಗೆಲ್ಲಾ ಬಡ್ತಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಜುಟ್ಟಿಗೆ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವಷ್ಟೆ). ಆದರೂ ಸುದ್ದಿ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ನಾಗೇಶರಾವ್ ನಮಗೆ ಅಂದಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರದವರಾದರು
ಅಂದು ‘ಸಂಕ’ದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ಮಧ್ಯದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಹಜಾರ. ಜೈಲಿನಂಥ ದೊಡ್ಡ ಗೋಡೆಗಳು. ಗವ್ ಎಂದು ಕವಚಿಕೊಳ್ಳುವಂಥ ದಟ್ಟ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಗೋಡೆಗಳು. ಈ ಹಜಾರಕ್ಕೆ ಮುಂದುಗಡೆ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದಿಂದ ಎರಡು ಕಡೆ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶ. ಮುಂಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ರಂ.ರಾ.ದಿವಾಕರರ ಕಚೇರಿ. ಹಾಗಾಗಿ ಆ ಕಡೆಯಿಂದ ಸಂಪಾದಕೀಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲ. ಪಕ್ಕದ ಒಂದು ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕಾದರೆ ಶಾಮರಾಯರ ಚೇಂಬರ್ ಮೂಲಕವೇ ಬರಬೇಕು. ಇನ್ನೊಂದು ಬಾಗಿಲಿನಿಂದಾದರೆ ಕಂಪೋಜಿಂಗ್ ದಾಟಿ ಬರಬೇಕಿತ್ತು. ನಾವೆಲ್ಲ ಕಂಪೋಜಿಂಗ್ ಮೂಲಕವೇ ಹೋಗಿ-ಬಂದು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಈ ಎರಡು ಬಾಗಿಲ ಹೊರತು ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಕಿಟಕಿಗಳಾಗಲಿ, ಬೆಳಕಿಂಡಿಗಳಾಗಲಿ, ವಾತಾಯನಗಳಾಗಲಿ ಇರಲೇ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಬರುವ ಗಾಳಿ-ಬೆಳಕನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಧ್ಯೇಯದಲ್ಲಿ ಆ ಮಠಕ್ಕೆ ನಂಬಿಕೆ ಇದ್ದಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೊರಗಿನ ಬೆಳಕಿಗೆ ಗಡಿಪಾರು, ಕತ್ತಲು ಕವಿದ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಟ್ಯೂಬ್ ಲೈಟುಗಳದೇ ಎಲ್ಲ ಕಾರುಬಾರು, ಎಲ್ಲ ಪಾರುಪತ್ಯೆ. ಕತ್ತು ತಗ್ಗಿಸಿ ಬರೆಯುವುದಷ್ಟೇ ನಮ್ಮ ಕೆಲಸ. ಕತ್ತೆತ್ತಿದರೆ ಶಾಮರಾಯರ ದುರಾಗ್ರಹ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವ ಅಪಾಯ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟ ಬುತ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆದರಿಕೆ! ಇಂಥ ದಯನೀಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ, ನಾಗೇಶರಾಯರ ಇರುವಿಕೆಯೇ ಹಿತಕರವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.
ನಾಗೇಶರಾಯರದು ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಣ್ಣುಗಳು. ಕೈ ಖಾಲಿಯಾಗಿ, ಬಿಡುಬೀಸಾಗಿ ಕುಳಿತ ಉಪಸಂಪಾದಕರಿಗೂ ಅವರಿಗೂ ಗಳಸ್ಯ-ಕಂಠಸ್ಯ! ಆಪ್ತವಾಗಿ ಕುಶಲೋಪರಿ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಲೇ ಕೈಗೆ ಕೆಲಸ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ‘ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಅರ್ಜೆಂಟೇನೂ ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಮರೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ‘ನಾವು ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳು, ನಮ್ಮನ್ನು ಕೂಲಿಯವರ ಥರಾ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರಲ್ಲ’ ಎಂದು ನಮಗೆಲ್ಲ ಒಳಗೊಳಗೇ ಕೋಪ. ಕೆಲವರು ಅವರಿಗೆ ‘ಮೇಸ್ತ್ರಿ’ ಎಂಬ ಅಭಿದಾನವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ನಾಗೇಶರಾಯರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಅಸಮಧಾನ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ನಕ್ಕು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಾ.ರಾ.ರು ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ತಮ್ಮ ಕೊಠಡಿಯ ರೆಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಲು ತೆಗೆದು ನೋಡಿದಾಗ ಉಪಸಂಪಾದಕರೆಲ್ಲ ಕತ್ತು ತಗ್ಗಿಸಿ ಬರೆಯುತ್ತಿರಬೇಕು. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ನಾಗೇಶರಾಯರಿಗೆ ಬುಲಾವ್. ಖಾಲಿ ಕೈ ಉಪಸಂಪಾದಕನಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಲು ‘ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‍ಮನ್’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಪುಟದ ಲೇಖನ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂದು ಅವನು ಆ ಲೇಖನ ಅನುವಾದಿಸಿಯೇ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಪಾಳಿ ಮುಗಿದರೂ ಹೋಗುವಂತಿಲ್ಲ. ಶಾ.ರಾ. ಹದ್ದಿನ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಕೈ ಖಾಲಿಯಿದ್ದಾಗ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಕೆಲವರು ‘ಶ್ರೀ ರಾಮ ನಾಮ’ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದೂ ಉಂಟು. ಶಾ.ರಾ. ಹದ್ದಿನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಲೆಂದೇ ನಾಗೇಶರಾಯರು ನಮ್ಮ ಕೈ ಬರಿದಾಗಿರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆಳಗಿನ ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ‘ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಅರ್ಜೆಂಟಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ನಾಗೇಶರಾಯರು ಪಿಸುಗುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದುದರ ರಹಸ್ಯ ನಮಗೆ ಕ್ರಮೇಣ ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಆತುರದ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದವರು ನಾಚಬೇಕಾಯಿತು.
ನಾಗೇಶರಾಯರು ಮೃದು ಭಾಷಿ ಮತ್ತು ಮಿತ ಭಾಷಿ. ಟೀಕೆ, ನಿಂದನೆ, ಭರ್ತ್ಸನೆಗಳು ಅವರ ಬಾಯಿಂದ ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಲೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಬೇರೆಯವರದಕ್ಕೆ ಅವರೂ ಕಿವುಡಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೆಂದು ನಿರ್ಲಿಪ್ತರೂ ಅಲ್ಲ, ಹೇಳಬೇಕಾದುದ್ದನ್ನು ಹೇಳಿಯೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಕ್ವಿನೈನ್ ಲೇಪಿತ ಸೌಮ್ಯ ನುಡಿಯ ಸವಿ, ಸಿಹಿ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗೆಂದು ಸುಖಾಸುಮ್ಮನೆ ಹೊಗಳಿದವರೂ ಅಲ್ಲ, ಮಾತಿನಂತೆ ಕೆಲಸದಲ್ಲೂ ಶಿಸ್ತು, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು. ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಂದಲೂ ಇದೇ ಸಮಯ, ಶಿಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಒಮ್ಮೆ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ಕಂಪನವಾಯಿತು. ಅಂದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆಗಳು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಶಾ.ರಾ. ಮೂಗಿನ ನೇರಕ್ಕಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಕೆಲವರಿಗೆ ಅಸಮಾಧಾನವಾಗಿತ್ತ್ತು. ಆಗ ನನಗೆ ರಾತ್ರಿ ಪಾಳಿ. ಮರುದಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿ ‘ಸಂಕ’ದಲ್ಲಿ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹತ್ತರ ಸಮಯ. ನಾನು ಅದೇ ತಾನೆ ಎದ್ದಿದ್ದೆ. ಶಾ.ರಾ.ರಿಂದ ಮನೆಗೇ ಬುಲಾವ್. ‘ಈ ಕ್ಷಣ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಾ’ ಎಂದು ಕಾರು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರು. ಡ್ರೈವರ್ ನೇರವಾಗಿ ಶಾ.ರಾ. ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ. ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಡಾಮಂಡಲವಾಗಿದ್ದ ಶಾ.ರಾ. ಪಡಸಾಲೆಯಲ್ಲೇ ಕೋರ್ಟ್ ಮಾರ್ಶಲ್ ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ‘ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ನಿಲ್ಲೋ ಅಷ್ಟು ಧೈರ್ಯ ಬಂತೆ, ನಿನಗೆ’? ಎಂದೆಲ್ಲ ಎದುರು ನಿಂತ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹರಿಹಾಯ್ದ್ರರು. ತಾತ್ಪರ್ಯ ಇಷ್ಟೆ. ಹಿಂದಿನ ದಿನದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊಂದಿದ್ದ ನಾನು ಆ ಮಹತ್ವದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ, ಅದನ್ನು ಬರೆದುಕೊಡಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ, ಆಗ ಮುಖ್ಯ ಉಪಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದವರು ನನ್ನ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಲೋಪವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಬೀಸುವ ದೊಣ್ಣೆಯಿಂದ ಅವರು ಪಾರಾಗಿದ್ದರು. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ನಾನು ಆ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಉಪಸಂಪಾದಕರ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದರೂ ಅದೇನು ಅಂಥಾ ಮಹತ್ವದ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲವೆಂದು ಅವರು ಬದಿಗೆ ತೆಗೆದಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ನನ್ನ ವಿವರಣೆ, ಸಮಜಾಯಿಷಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಶಾ.ರಾ. ಕಿವಿ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವಹಸ್ತದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿ ನೋಟೀಸನ್ನೂ ನೀಡಿದರು.
ನಾನು ನಾಗೇಶರಾಯರಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿ, ‘ನಾನು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ನೋಟೀಸ್ ಕೊಟ್ಟಿರೋದು ನ್ಯಾಯವಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ನಾನು ಉತ್ತರ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಸ್ವಲ್ಪ ಜೋರಾಗಿಯೇ ಹೇಳಿದೆ. ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಸಾವಧಾನದಿಂದ ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡ ನಾಗೇಶರಾಯರು -
‘ಅಷ್ಟೇ ತಾನೆ ಬಿಡಿ, ಅದೊಂದು ಸಣ್ಣ ಕಿಡಿ’ ಎಂದರು.
‘ಸಣ್ಣದೇನು ಬಂತು ಸರ್, ಸುಡ್ತಿದೆಯಲ್ಲ’ ಎಂದೆ.
‘ಇಲ್ಲ, ಸುಡುವ ಶಕ್ತಿ ಅದಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ಸಣ್ಣ ಕಿಡಿ. ಸಣ್ಣದು’ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.
ನಾನು ಮತ್ತಷ್ಟು ನೊಂದುಕೊಂಡು, ಇವರಿಂದ ನನಗೆ ಸಹಾಯವಾಗದೆಂದು ಹತಾಶನಾದೆ. ಮುಂದಿನದನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಿದ್ಧನಾದೆ. ಕೆಲಸ ಹೋಯಿತು ಎಂದು ಕೊಂಡು ಆ ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಾ ಕುಳಿತೆ.

ಹದಿನೈದು ದಿನ ಕಳೆದು ತಿಂಗಳಾಯಿತು. ಆ ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣ ನನಗೆ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ.ಕಾರಣ ನಂತರ ತಿಳಿಯಿತು. ಹಿಂದಿನ ದಿನದ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ತನಗೇ ಅಸಮಾಧಾನವಾಗಿತ್ತೆಂದು ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ದೂರು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ಉಪಸಂಪಾದಕರೇ ನಾಗೇಶರಾಯರ ಹತ್ತಿರ ಅಲವತ್ತುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಗೇಶರಾಯರು ಶಾ.ರಾ. ಅವರಿಗೆ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಶಾ.ರಾ. ಸುಮ್ಮನಾಗಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ನನಗೆ ಆ ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ. ಇದು ನಾಗೇಶರಾಯರು ಸತ್ಯ, ನ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಪರಿ.ಕಾಫಿ, ಯಾರಿಗೆ ಬೇಡ? ಆದರೆ ನಾಗೇಶರಾವ್ ಕಾಫಿ ಕೊಡಿಸ್ತಾರೆ ಅಂದ್ರೆ ನಾವೆಲ್ಲ ಹಿಂಜರೀತಿದ್ದೆವು.ನಮ್ಮಲ್ಲೊಬ್ಬ ವರದಿಗಾರರಿದ್ದರು. ಬಾಲಿಶ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇನ್ನೂ ಹೋಗಿರದಿದ್ದುದರಿಂದ ‘ಬಾಲಕ’ ಎಂಬ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರು ಅವನಿಗಂಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಶಾ.ರಾ. ಅವರ ‘ನೀಲಿ ಕಣ್ಣಿನ ಹುಡುಗ’ ಆತ. ಕಚೇರಿಗೆ ಬಂದೊಡನೆ ವರದಿ ಬರೆಯುವ ಮುನ್ನ ತಾನು ವರದಿ ಮಾಡಲು ಹೋದ ಸಮಾರಂಭದ ಆಗುಹೋಗುಗಳ ರನ್ನಿಂಗ್ ಕಾಮೆಂಟರಿ ಕೊಡುವುದು ಆತನ ಚಟ. ಸಂಪಾದಕೀಯ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಅಸಹನೀಯ ತಲೆನೋವಾಗಿತ್ತು. ವರದಿ ಬರೆದು ಕೊಟ್ಟು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬಾರದೆ? ಎಂದು ಗೊಣಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗೇಶರಾವ್ ಈ ಬಗೆಯ ‘ತುಡುಗು’ ವರದಿಗಾರರನ್ನು ಹಾದಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿಯನ್ನು ನಾನು ಮರೆಯಲಾರೆ.ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆಯೆಂಬುದು ನಾಗೇಶರಾಯರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದೊಡನೆ, ಆ ‘ತುಡುಗು’ ವರದಿಗಾರನನ್ನು ನಾಗೇಶರಾಯರು ತಮ್ಮ ಮೇಜಿನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ‘ಬನ್ನಿ, ನೀವು ಕಾಫಿ ಕುಡಿದೇ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ ಹೇಗೆ’? ಎಂದು ತೆಪ್ಪಗೆ ಕೂಡಿಸಿಕೊಂಡುಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಫಿ ಬರುವವರೆಗೂ ಆ ಮನುಷ್ಯ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅವರ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಿದ್ದ. ಡಬ್ಬಲ್ ಶುಗರ್ ಕಾಫಿ ಬಂದು ಆತ ಕುಡಿದದ್ದೇ ತಡ ‘ಆಯಿತು, ನೀವಿನ್ನು ವರದಿ ಬರೆದು ಕೊಟ್ಟು ಹೋಗಿ’ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು ನಾಗೇಶರಾಯರು. ನಮಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ. ಶಾ.ರಾ.ರಿಗೂ ಬಗ್ಗದ ಆ ‘ತುಡುಗು ದನ’ಕ್ಕೆ ಇವರು ಮೂಗುದಾರ ಹಾಕಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ಇದಕ್ಕೆ ನಾಗೇಶರಾವ್ ಉತ್ತರ: ‘ಚಿಲ್ಡ್ರೆನ್ ಲೈಕ್ ಮೋರ್ ಶುಗರ್’.ಈಗಿನ ಹಾಗೆ, ಆಗ ಪತ್ರಿಕಾ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಸಂಪಾದಕರು ಬರೆದುದ್ದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಮಣೆ ಹಾಕುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ದಿನಗಳವು. ಶರಾವತಿ ಯೋಜನೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಹುಯಿಲೋ, ಹುಯಿಲು. ಆಗ, ನಾನೊಂದು ‘ವಿಡಂಬನೆ’ ಬರೆದು ‘ಪ್ರಕಟಣೆಗಾಗಿ’ ಎಂದು ನಾಗೇಶರಾಯರ ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿಟ್ಟೆ. ಎರಡೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ‘ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ - ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಷರಾದೊಂದಿಗೆ ನಾಗೇಶರಾಯರು ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದರು.ನಂತರ, ನಾನು ಅದನ್ನು ‘ವಿನೋದ’ ಹಾಸ್ಯ ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಗೆಂದು ಸಂಪಾದಕ ಜಿ.ನಾರಾಯಣ ಅವರ ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿಟ್ಟೆ. ನಾರಾಯಣ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಕ್ರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯರು. ಆದರೂ ಆ ವಿಡಂಬನೆ ‘ವಿನೋದ’ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.ಅದನ್ನು ಓದಿದ್ದ ನಾಗೇಶರಾವ್ ತಾವೇ ಬಂದು ನನ್ನ ಕೈಕುಲುಕೆ ‘ನಿಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆ ನನಗಿಷ್ಟವಾಯಿತು. ಆದರೂ ತುಂಬಾ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ವಿಡಂಬನೆ. ಜಿ.ನಾರಾಯಣರ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತೇನ್’ ಎಂದರು.ನಾಗೇಶರಾವ್ ಸ್ವತಃ ಸದಭಿರುಚಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಲವುಳ್ಳ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದರು. ನಾಟಕ, ಕಾದಂಬರಿ, ನಗೆಬರಹ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವರ ನಗೆ ಬರಹಗಳ ಒಂದೆರಡು ಸಂಕಲನಗಳೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದವು. ಎಲ್ಲ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗಾಗುವಂತೆ, ವೃತ್ತಿಯ ಭರಾಟೆಯಿಂದ ಅವರೊಳಗಿನ ಲೇಖಕ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಕ್ಕೆ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ.ಹೀಗೊಂದು ದಿನ ‘ಸಂಕ’ ದಾಟಿ ನಾನೂ ಎಂ.ಜಿ.ರೋಡ್ ತಲುಪಿದೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಈ ಸಂಕ ದಾಟುವಿಕೆಯ ಹಂತ ಅಷ್ಟೇನೂ ಹಿತಕರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ರಾಜೀನಾಮೆ ಪತ್ರ ನೋಡಿದ್ದೇ ತಡ, ಶಾ.ರಾ. - ‘ರಂಗನಾಥ ರಾವ್, ಇಫ್ ಐ ಮೈಂಡ್ ಐ ಕೆನ್ ಮೇಕು ಯುವರ್ ಕೆರಿಯರ್ ಆರ್ ಮಾರ್ ಯುವರ್ ಕೆರಿಯರ್ .. ಹೋಗು ಕೆಲಸ ಮಾಡು ಹೋಗು ...’ - ಹೀಗೆ ಹೇಳುವಾಗ ಅವರು ಥರಥರ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾನು ‘ಮಾರೋ ಗೋಲಿ’ ಎಂದವನೇ ಎಂ.ಜಿ.ರೋಡ್ ಸೇರಿಕೊಂಡೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೊರಟು ಬರುವಾಗ ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ನಾಗೇಶರಾಯರು ಸಿಕ್ಕಾಗ ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತಲೇ ‘ಸೋ, ಯು ಹ್ಯಾವ್ ರೀಚ್ಡ್ ಯುವರ್ ಡೆಸ್ಟಿನೇಶನ್. ಒಳ್ಳೇದಾಗಲಿ’ ಎಂದರು.

2009-05-03T21:21:00.007+05:30

ವಾಸ್ತವಿಕ ಪ್ರಪಂಚದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲ್ಪನೆಯ
ಪ್ರೇಯಸಿಗೆ ಕಾಗದಗಳು!

ಸಾಧನಾ
[ಲೇಖಕರು - ನಿರಂಜನ; ಪ್ರಕಾಶಕರು - ಪುರೋಗಾಮಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಬಸವನಗುಡಿ,ಬೆಂಗಳೂರು-೪; ಬೆಲೆ-ರೂ.೧-೮-೦]
ಪ್ರಚಲಿತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ - ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಪುಸ್ತಕ-ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಪಂಚಗಳಲ್ಲಿ, ಸುದ್ದಿಯ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿವಿಧ ಘಟನೆಗಳನ್ನು, ವರದಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ವಿಮರ್ಶಿಸುವುದರಲ್ಲಿ, ವಿವೇಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾದ ಶ್ರೀ `ನಿರಂಜನ'ರು ತಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಯ (?) ಪ್ರೇಯಸಿ `ಸಾಧನಾ'ಳಿಗೆ `ಜನಪ್ರಗತಿ'ಯ ಮೂಲಕ ಕಳಿಸಿ ಕೊಟ್ಟ `ಮೇಘ ಸಂದೇಶ'ದ ಆರಿಸಿದ ಸಂಗ್ರಹ ಈ ಪುಸ್ತಕ. ಶ್ರೀ `ನಿರಂಜನ'ರ ಮೇಘ ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಣಯವು ವಿಚಾರ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಎಳೆಗಳ ನಡುವೆ ಜರತಾರಿ ಅಂಚು-ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಮಿ೦ಚುವುದೇ ಹೊರತು ಕೇವಲ ಪ್ರಣಯವನ್ನು ತೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಅದರ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟೇ ವಿಚಾರಪೂರಿತವೂ ಗ೦ಭೀರವೂ ಆದ ಪ್ರಬ೦ಧವನ್ನು ಬರೆದರೂ ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಓದುಗರಿಗೂ ಹಿಡಿಸದು; ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರಣಯ ಪತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟು ಹಾಕಿದರೆ ಎ೦ತಹ ತೀವ್ರ ವಿಷಯವನ್ನಾಗಲೀ ಓದುಗರು ಆಸಕ್ತಿಯಿ೦ದ ಓದುತ್ತಾರೆ. `ಜನಪ್ರಗತಿ'ಯಲ್ಲಿ ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ಈ ಪತ್ರಮಾಲೆಯೇ ಕನ್ನಡ ಓದುಗರ ಮೇಲಿನ ಈ ಸತ್ವ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಪ್ರತಿ ಯುವಕ ಯುವತಿಯೂ ಈ ಸ೦ಕಲನವನ್ನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಟ್ಟು ಓದುವುದರಲ್ಲಿ ಸ೦ಶಯವಿಲ್ಲ.
ಶ್ರೀ `ನಿರಂಜನ'ರು ಈ ಬಗೆಯ ರಚನಾ ಕೌಶಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧ ಹಸ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಯಾವ ಮೂಲೆಯಲ್ಲೋ ಸರಿಯಾಗಿ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಾರದೆ ಹೋದ ಎರಡು ಮೂರು ಸಾಲಿನ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನವರು ಎತ್ತಿ, ಅದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿರುವ ವರದಿಗಳು ಕ೦ಡು ಬ೦ದರೂ, ಅದರ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿ ಮೂಲವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ, ನೋವಿನ ಆಳವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕುತೂಹಲಕರ, ಕೋಲಾಹಲಕರ ಪ್ರಸ೦ಗ-ವಿಷಯಗಳನ್ನ೦ತೂ ಅವರು ಸು೦ದರವಾಗಿ, ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಗಿ `ಸಾಧನಾ'ಗೆ ವರ್ಣಿಸುವುದನ್ನು ಓದಿದಾಗ ವಾಚಕರನ್ನು ಮಾ೦ತ್ರಿಕನ ಮಾತಿಗೆ ಮುಗ್ಧರಾಗುವ ರೀತಿ ಮಾಡುವುದು. ಇ೦ತಹ ಸಿದ್ಧ ಹಸ್ತವನ್ನುಳ್ಳ ಶ್ರೀ `ನಿರ೦ಜನ'ರು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಅಪಘಾತ ಒ೦ದಕ್ಕೀಡಾಗಿ ಮೂಳೆ ಮುರಿದುಕೊ೦ಡು ಮೂಕವ್ಯಥೆ ಪಟ್ಟುದನ್ನು ಈ ಸ೦ಕಲನದ ಕೊನೆಯ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಓದಿದಾಗ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು ಬರುವುದು. ಆ ಹಸ್ತವನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಸರ್ಜನ್ ಶ್ರೀ ಕೆ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರಿಗೆ ಈ ಸ೦ಗ್ರಹವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿರುವುದು ನ್ಯಾಯವಾಗಿಯೇ ಇದೆ.

- `ಪುಸ್ತಕಪ್ರಿಯ'

ತಾಯಿನಾಡು, ೨೮-೧೧-೧೯೫೩

2009-05-02T23:30:00.003+05:30

ಈಗ ಬರೆದಿದ್ದೇನೆ, ಏನು ವಿಶೇಷ?

ಗೆಳೆಯ ನಾಗೇಶರಾಯರಿಗೆ - ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.

ಅತ್ತ ಕಡೆ ಬರಲೂ ಇಲ್ಲ - ಪತ್ರವನ್ನೂ ಬರೆಯಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಿಟ್ಟು ಸಹಜವಾಗಿ ಇರಬಹುದು. ಈಗ ಬರೆದಿದ್ದೇನೆ, ಏನು ವಿಶೇಷ?

ವಾರ್ತಾಲೋಕ - ಇದೆ. ನಾನು ಇದ್ದೇನೆ.

ಶ್ರೀ ಅನಂತಸುಬ್ಬರಾಯರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿ, ದಯವಿಟ್ಟು.

ನಿಮ್ಮ
ಪ.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ
10.4.64
P. Gopalakrishna
Varthaloka
Mangalore - 1
South Kanara

ಇ-ಮೇಲ್, ಬ್ಲಾಗ್ ಯುಗದ ನಮ್ಮಂಥವರೂ ಸಹಾ ಕೇವಲ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಂಚೆಯ ಮೂಲಕವೇ communicate ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ನಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನವರು ಅಂಚೆ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಗೌಪ್ಯತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವೇ ಇಲ್ಲ. ಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ಮನೆಯ ವಿಳಾಸಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕಾರ್ಡು ಕೈ ದಾಟಿದವರೆಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಓದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಪೋಸ್ಟ್‍ಮನ್‍ಗಳು ಅಂಚೆ ಕಾರ್ಡುಗಳನ್ನು ಓದುವುದು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕೆಂದೇ ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಆ ಮಾತು ಬದಿಗಿರಲಿ. ನನ್ನಪ್ಪ (ಸಂ.ಕ.ದ ನಿವೃತ್ತ ಸ್ಥಾನಿಕ ಸಂಪಾದಕ ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್) ನನಗೆ ಆಲದ ಮರದ ಬದಲು ಖನಿಜಭರಿತ ಗಣಿಯೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಕ್ರಮವೊ, ಸಕ್ರಮವೊ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಉತ್ಖನನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಸಿಕ್ಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಯಾವುದೋ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ನನ್ನ ನೆನಪಿನ ಗಣಿಯಿಂದ ಹೆಕ್ಕಿ ತೆಗೆದು ಜೋಡಣೆ ಮಾಡ ಹೊರಟಿದ್ದೇನೆ.

2009-05-02T23:23:00.004+05:30

ಹಾಲ್-ಹೋಲು; ಬ್ಯಾಂಕ್-ಬೇಂಕ್‍ಗಳ ನಡುವೆ ತಾಕಲಾಟ!

ಬಹುಶಃ ಪ.ಗೋ. 01.08.1959ರಂದು ಮಂಗಳೂರಿನ ‘ನವಭಾರತ’ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ‘ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ’ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಸೇರಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆದಿತ್ತು. ದಿನಾಂಕ 08.08.1959 ಪ.ಗೋ. ತಮ್ಮ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಹೀಗೊಂದು ಪತ್ರ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದು ದಿನಾಂಕ 10.08.1959ರಂದು ತಲುಪಿತೆಂದು ನಾಗೇಶರಾವ್ ಪತ್ರದ ಮೇಲೇ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ.ಗೋ. ತಮ್ಮ ಎಂದಿನ ಹಾಸ್ಯಮಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ತುಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ನಮಸ್ತೆ ನಾಗೇಶರಾಯರಿಗೆ

ಒಂದನೇ ತಾರೀಕಿನಿಂದ ನೊಗಕ್ಕೆ ಕತ್ತು ತಗಲಿದೆ. ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಮಂಜರಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

ಇಲ್ಲೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ನ್ಯೂಸೂ!

ಇರಲಿ ‘ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಾಳ’ ತಾನೆ? 16ರಿಂದ ಸಂಚಿಕೆ ಆರಂಭ.

ನೀವು ಹೇಗಿದ್ದೀರೆಂದು ತಿಳಿಯುವ ಕುತೂಹಲ. ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರವಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಬಹುದಲ್ಲವೆ!
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗಾಳಿ ತಿಂದು ಅಭ್ಯಾಸ .... ಮಂಗಳೂರಿನ ಸೆಕೆಯುಣ್ಣಲು ಆಗಿಲ್ಲ. ವೃತ್ತಿ ಸಹಜ ಹೋಟಲೂಟ (‘ಅವರು’ ಊರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ!)

ಬರಹವಿನ್ನೂ ನಾಟಿಲ್ಲ. ಹಾಲ್ - ಹೋಲು; ಬ್ಯಾಂಕ್ - ಬೇಂಕುಗಳ ನಡುವೆ ತಾಕಲಾಟ ಇನ್ನೂ ಆಗುತ್ತಿದೆ. (ಕೈವಾಡ ಏನಾದರೂ ಗುರುತಿಸಿದ್ದೀರಾ?). ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಾರ್ತಾವಿಭಾಗಕ್ಕೂ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ - ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ.

ಶ್ರೀ ಅ.ಸುಬ್ಬರಾಯರಿಗೆ ಒಂದು ನೆನಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ (ಕಾಫಿ timeನಲ್ಲಾದರೆ ಉತ್ತಮ)

ಉತ್ತರ ಹಾರೆಇಸಲೆ?

ನಿಮ್ಮಪ.ಗೋ. 8/8/59

P. GOPALAKRISHNA

NAVABHARATH

MANGALORE - 3 (S.K.)

2009-04-01T21:38:00.002+05:30

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವಲ್ಲ, ನಮ್ಮದು ‘ಕತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ’!

- ಸುದ್ದಿಜೀವಿ

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಒಂದು ರೀತಿಯ ‘ಕತ್ರಿ-(ಕತ್ತರಿ)ಕೋದ್ಯಮ’ವೇ ಸರಿ. ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲೂ ಕತ್ತರಿ ಆಡಿಸುವುದು - ಸುದ್ದಿ, ವರದಿ, ಹೇಳಿಕೆ, ಭಾಷಣ, ಉಪನ್ಯಾಸ, ಪ್ರಬಂಧ, ಕೊನೆಗೆ ಕತೆ-ಕವಿತೆಗಳಿಗೂ ಸಹ! ಈಗಂತೂ ನ್ಯೂಸ್‍ಪ್ರಿಂಟ್ ಕೊರತೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಗಾತ್ರ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಹತ್ತಿಹೋಗಿರುವುದರಿಂದ [ಮೂವತ್ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಮಾತು - ಸಂ.] ಈ ಕತ್ತರಿಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಸಾಫಲ್ಯ ಪಡೆದವರೇ ಯಶಸ್ವಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡಾರು. ಉಪಸಂಪಾದಕರಿಗೀಗ ಚುರುಕು ಲೇಖನಿ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ - ಹರಿತ ಕತ್ತರಿ (ಅರ್ಥಾತ್ ಕತ್ತರಿ ಗುರುತು ಹಾಕುವ ಬಣ್ಣದ ಪೆನ್ಸಿಲ್) ಇದ್ದರೇ ಸಾಕು!

ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಂಸದಧಿವೇಶನಗಳವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪಗಳ ಪ್ರಲಾಪ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕಾದಾಗ ಈ "ಪತ್ರಿಕಾ ಕತ್ತರಿ" ನೇರವಾಗಿ, ನೀಳವಾಗಿ, ಅಂಕುಡೊಂಕಾಗಿ, ಗುಂಡಗೆ, ಸೊತ್ತಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಕಟಾವು ಕೌಶಲ್ಯ ನಡೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕತ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡುವಾಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ನ್ಯಾಯ ದೊರಕಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಹೇಳುವ ಹಾಗೆ "ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ" ದೊರಕಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಯತ್ನಿಸಬೇಕು, ಅಷ್ಟೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಸಾಧಾರಣ ಸಭೆಗಳ ಸಂಚಾಲಕರು, ಉದ್ಘಾಟಕರು, ಉಪನ್ಯಾಸಕರಂತೂ ತಮ ತಮಗೆ ಅಪಚಾರವಾಯಿತೆಂದು ಕೆರಳುತ್ತಾರೆ; ಸ್ವಾಗತ ಮಾಡಿದವರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದವರು, ಟೇಪು-ಸನಿಕೆ, ಅಸ್ತಿಭಾರ ಶಿಲೆ ಹಿಡಿದವರು, ಆರತಿ ಬೆಳಗಿದವರು, ಆಭಾರ ಮನ್ನಿಸಿದವರು, ಆ-ಭಾರ ಈ-ಭಾರ ಹೊತ್ತವರು ಎಲ್ಲಾ ತಂತಮ್ಮ ಹೆಸರೂ ಸಹ ಬರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಕನಲುತ್ತಾರೆ. ಚರ್ಚಾಕೂಟ, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ, ವಿದ್ವದ್ಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದವರು, ಅದನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲು ಬಂದ ಮಂತ್ರಿ ಮಾನ್ಯರ ಅಪಲಾಪ ಮಾತ್ರ ಅಚ್ಚಾಗಿ, ಆ ಕೂಟಗಳ ನಿಜ ಕಲಾಪವೇ ವರದಿಯಾಗಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಹಲಬುತ್ತಾರೆ.
ಇನ್ನು ವಿಧಾನಮಂಡಲ - ಸಂಸದಧಿವೇಶನಗಳಲ್ಲಾದರೋ ಬರೀ ಚಕಮಕಿ - ಸಭಾತ್ಯಾಗ, ಖಂಡನೆ, ಭತ್ಸ೯ನೆ, ಆಕ್ಷೇಪ - ಆರೋಪ, ಸವಾಲು - ಘೇರಾವ್‍ಗಳ ಮಸಾಲೆ ಸುದ್ದಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ, ವಾಸ್ತವಿಕ ವಿಧಾಯಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ವರದಿ ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಮತ್ತಿತರ ನಾಯಕರ ಮಹತ್ವದ ಘೋಷಣೆಗಳು ಬೆಳಕು ಕಂಡರೂ ಅವು ನಮ್ಮ ಓದುಗರಿಗೂ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಬೇಡ.

ಮಾತು ನುಂಗುವ ಜನ
ರಾಜಕೀಯ ಮುಖಂಡರ ಹೇಳಿಕೆ - ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳ ವರದಿಗಳ ಪೊದೆಯಲ್ಲಂತೂ ಕತ್ತರಿ ಧಾರಾಳವಾಗಿ, ಹರಿತವಾಗಿ ತನ್ನ "ಚಕ್-ಚಕ್" ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಯ ಮುಖ್ಯಾಂಶ ಬರಲಿಲ್ಲವೆಂದೋ, ಮೇಲುಗಡೆಯೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲವೆಂದೋ, ದೊಡ್ಡ ಶಿರೋನಾಮೆ ದೊರಕದೆ ಹೋಯಿತೆಂದೋ ಈ ಮಹನೀಯರ ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಆಕ್ಷೇಪ; ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸುವಾಗ ಮೂಲಭಾವನೆಗೇ ಕುಂದು ಬಂದಿದೆ; ಸಂಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವಾಗ, ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ಅಪಭ್ರಂಶಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಟೀಕೆ, ಅದನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟುಗೊಳಿಸಲು ತಮ್ಮ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪಾಪಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಸದಾ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟ ಬುತ್ತಿ. ಆತುರವಾಗಿ, ವಿವೇಚನೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಸಂದಿಗ್ಧವಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ವಿನಾಕಾರಣ ವಿವಾದಗ್ರಸ್ತ ಹೇಳಿಕೆಕೊಟ್ಟು ಶಿಸ್ತನ್ನೋ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನೋ ಮುರಿದು, ತಮ್ಮ ಅಥವಾ ವಿರೋಧೀ ಪಕ್ಷಗಳ ವಾಗ್ಬಾಣಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುವಂತಹ ಉಪದ್ವಾಪಿ ಮಹನೀಯರಿಗಂತೂ ಈ "ಕತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ" ಸುಲಭವಾಗಿ ನುಣಚಿಕೊಳ್ಳುವ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ವರದಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಚ್ಚಾಗಿಲ್ಲ, ತಾವು ಹೇಳಿದ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಅಪಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುವಂತೆ ಜೋಡಿಸಿದ್ದಾರೆ, ತಾವು ಈ ರೀತಿ ನುಡಿಯಲೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಈ ಮಾತುನುಂಗುವ ಜನ ಪಾರಾಗುತ್ತಾರೆ; ತುಂಬಾ ವಿಕೋಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತಹ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಂತೂ ಕಟಾವು ಮಾಡಿದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯನ್ನೇ ಕತ್ತರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಹೇಳುವುದು ಸುಲಭ
ಆದರೆ ಈ ಕತ್ತರಿ ಆಡಿಸುವ ಕೆಲಸ ಭಾವಿಸಿದಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ; ಹೇಳುವುದು ಸುಲಭ, ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಪಾದಕರೋ ಅವರ ಸಹಾಯಕರೋ, ಯಾವುದೇ ವರದಿ ವಿಷಯವನ್ನಾಗಲೀ "ಕಂಡೆನ್ಸ್ ಮಾಡಿಬಿಡಿ; ಎಲ್ಲಾ ಎರಡೆರಡು ಸಾಲು ಕೊಟ್ಟುಬಿಡಿ; ಎಸೆನ್ಸ್ ಕೊಟ್ಟರೆ ಸಾಕು" ಎಂಬಂತಹ ಹ್ರಸ್ವವಾದ ಸರ್ವಗ್ರಾಹಿ ಸೂಚನೆ ಕೊಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ! ಆದರೆ ಕತ್ತರಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಎಲ್ಲಿಗೆ, ಯಾರಿಂದ ಯಾರಿಗೆ, ಹೇಗೆ ಹೇಗೆ ಆಡಿಸಬೇಕೆಂಬುದೇ ಕಷ್ಟನಿರ್ಧಾರದ ಬೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲಸ. ಅದರಲ್ಲೂ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಂತೂ, ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆವಹಿಸಿದ್ದವನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಚಾಪೆ ಸುತ್ತಿದವನವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನ ಹೆಸರೂ ಸಭಾ ಸಮಾರಂಭಗಳ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರಲೇ ಬೇಕು (ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ಚಂದಾದಾರರು ನಿಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆ ಬೇಡವೆಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಡುವರೆಂಬ ಏಜೆಂಟರ ತೂಗುಗತ್ತಿ!); ಇನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳ ಭಾಷಣಗಳೂ, ಹುಚ್ಚುಚ್ಚಾರಗಳೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ "ದಪ್ಪ ದಪ್ಪ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಪುಟದಲ್ಲೇ" ಅಚ್ಚಾಗಬೇಕೆಂದು ಆಯಾ ಸುದ್ದಿಗಾರರ ಆಗ್ರಹ! ಇಂತಹ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಉಪಸಂಪಾದಕ ಎರಡು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗಲಿ; ಎರಡು ಪ್ಯಾರಾಗಳಲ್ಲಾದರೂ ಆ ವಿಷಯ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೆ? ಹಾಗೆಂದು ಪತಿಯೊಂದು ಊರಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವರದಿಯನ್ನೂ ಅರ್ಧ ಮುಕ್ಕಾಲು ಕಾಲಂ ಕೊಟ್ಟು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲು ಪತ್ರಿಕೆಯೇನು ಅಕ್ಷಯವಸ್ತ್ರವೆ? ಅದನ್ನು ಹಗಲಿರುಳೂ ಅರಿತೂ ಸಹ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಏಜೆಂಟ್-ಸುದ್ದಿಗಾರನಿಂದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಂಪಾದಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, ಉಪಸಂಪಾದಕರನ್ನು "ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳಿಗೆ ಹೇಗಾದರೂ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕಿತ್ತು" ಎಂಬ ಹಾರಿಕೆಯ ವಾಗ್ದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸುವುದು ಎಂದಾದರೂ ನಿಂತಿದೆಯೆ?!

ಯಮಸಾಹಸ
ಬದುಕಿದ ಗಣ್ಯರ ಓಡಾಟ-ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಟವಾಗಬೇಕು; ಸತ್ತವರ ಚರಿತ್ರೆ, ಮಕ್ಕಳು, ನೆಂಟರು, ಅವರು ಮಾಡಿದ-ಮಾಡದೆ ಹೋದ-ಹಾಗೂ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದ ಸೇವಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ, ಔದಾರ್ಯ ಗುಣಗಳೂ ಬೆಳಕುಕಾಣಬೇಕು; ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂತಾಪ ಸೂಚಿಸಿದವರೆಲ್ಲರ ಮೊಸಳೆ ಕಣ್ಣೀರೂ ಹರಿಯಬೇಕು. ಇತರ ಅಭಿನಂದನಾ ಸಭೆ - ಅಭಿನಿಂದನಾ ಸಭೆ ಇವುಗಳ ವಿವರಗಳೂ, ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಭಾಷಣಕಾರರ ಚಿತ್ರ ಸಮೇತ ವಿಜೃಂಭಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಪ್ರಕಟನಾತುರರ ಉತ್ಸಾಹ-ಉದ್ವೇಗ-ಉನ್ಮಾದಗಳನ್ನು ತಣಿಸುವುದು ಕತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಯಮಸಾಹಸವೇ ಸೈ!

ಪತ್ರಿಕಾ ಕಚೇರಿಗೆ ದಿನಂಪ್ರತಿ ತುಂಬುವ ವರದಿ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ನಿಸ್ಸಾರ - ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಕಸ. ಅವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಸಿವಿಸಿಯಿಂದ ಝಾಡಿಸಿ, ಉಪಯುಕ್ತವೆನಿಸಿದುದನ್ನೇ ಜೋಪಾನವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ, ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಅಲಂಕಾರಗೊಳಿಸಿ, ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸುವ ಈ ಕತ್ತರಿ - ಕರ್ತಾರನ ಅನುದಿನದ ಕಸರತ್ತು ಎಂತಹ "ಪರಮವೀರ ಚಕ್ರ" ಸಾಹಸಗಳಿಗೂ ಸಾಟಿಯಾಗಬಲ್ಲದು. ಅದನ್ನು ಇನ್ನೂ ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗೋಣವೆಂದರೆ, ಈ ವಿಶೇಷ ಸಂಚಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತವರ ಕೈಯಲ್ಲೂ ಭರ್ಜರಿ ಕತ್ತರಿ ಇರಲೇ ಬೇಕಲ್ಲವೆ?!.....

ಅಂತೂ, ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕೂ ಬೈಸಿಕೋ, ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕೂ ಬೈಸಿಕೋ!-- ಜೈ ಕತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ!!

[ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಂಘವು 1975ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ರಾಜ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ (ಮಂಡ್ಯ) ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆಗೆ ಅಂದು ‘ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸುದ್ದಿ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶ ರಾವ್ ಬರೆದ ಲೇಖನ.]

2009-04-01T20:59:00.004+05:30

ಕನ್ನಡ ಕುಲಪುರೋಹಿತ ಆಲೂರ ವೆಂಕಟರಾಯರು ‘ಸಂಕ’ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ

ದಿನಾಂಕ, ಸಮಯ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಚೇರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಕುಲಪುರೋಹಿತ ಆಲೂರ ವೆಂಕಟರಾಯರು ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟ ಸಮಯದ ಚಿತ್ರವಿದು.

ಆಲೂರರೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತವರು ‘ಸಂಕ’ದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಪಾದಕ ರಂಗನಾಥ ದಿವಾಕರ.

ಹಿಂದೆ ನಿಂತವರಲ್ಲಿ ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ

೧. ಕೆ. ಅನಂತ ಸುಬ್ಬರಾವ್, ೨. ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶ ರಾವ್, ೩. ಸುರೇಂದ್ರ ದಾನಿ, ೪. (ನಾನು ಗುರುತಿಸಲಾಗದವರು)

2007-05-31T21:38:00.002+05:30

ವಿಮರ್ಶಾ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಂದ ಬರೆದ

`ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾಮ ಪ್ರಚೋದನೆ!

(ಲೇಖಕರು: ಶ್ರೀ ಅ.ನ. ಕೃಷ್ಣರಾಯರು, ಪ್ರಕಾಶಕರು: ವಾಹಿನಿ ಪ್ರಕಾಶನ,ಜಯಚಾಮರಾಜ ರಸ್ತೆ, ಬೆಂಗಳೂರು - ೨,

ಬೆಲೆ ರೂ.೩-೦-೦)

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಲೇಖಕರಾದ ಶ್ರೀ ಅ.ನ. ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಹಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೂ, ವಿಮರ್ಶಕರೂ, ಸಾಹಿತಿಗಳೂ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕಟು ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಚೋದಿತರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಉತ್ತರ ರೂಪದ ಪುಸ್ತಕವೇ ಈ "ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾಮ ಪ್ರಚೋದನೆ". ಸ್ವಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ-ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳಿಲ್ಲದೇ ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಬಂದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮುಖದ ಉಪಯುಕ್ತ ಸಂಶೋಧನಾ ಗ್ರಂಥವೆನ್ನಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಕಹಿ ಮಾತುಗಳಿಲ್ಲದೇ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಹೊರಬಂದಿದ್ದರೆ, ಶ್ರೀ ಅ.ನ. ಕೃಷ್ಣರಾಯರ ಟೀಕಾಕಾರರೂ ಕೂಡಾ ಅವರ ವಾದಸರಣಿಯನ್ನು ವಿರಸವಿಲ್ಲದೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿವರಣೆಯ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನೇ ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡುವ ಮನೋಪರಿವರ್ತನೆ ಕೂಡಾ ಆಗುತ್ತಿತ್ತೋ ಏನೋ! ಆದರೆ, ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳಿಂದಲೂ ಬಂದಿರುವ ಅಸಹನೆಯ ಮಾತುಗಳು, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೇ ಆಗಲಿ ವಿಮರ್ಶಕರಿಗೇ ಆಗಲಿ ಭೂಷಣ ತರುವುದಿಲ್ಲ.

ಶ್ರೀ ಅ.ನ. ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಇಂದು ತಮ್ಮ ಟೀಕಾಕಾರರನ್ನು ದೂರುವ ಮೊದಲು, ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ತಾವೇ ಇತರ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ `ಪ್ರಗತಿಶೀಲ' ಚಳವಳಿಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಣೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. `ಪ್ರಗತಿ' ಅಥವಾ `ಪ್ರತಿಗಾಮಿ' ಎಂಬುದು ಹೆಸರು ಹಿಡಿದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. `ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಸಾಹಿತಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಾತನು ಬರೆದಿದ್ದೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಗತಿಶೀಲವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯ ಭೇದ ವಿಂಗಡಣೆಗಳು ಕೋಮುವಾರು ವಿಂಗಡಣೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಸಂಕುಚಿತವಾದವು, ಹುರುಳಿಲ್ಲದವು. ಪ್ರಗತಿಶೀಲರಾಗ ಬಯಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಈ ಮಾತನ್ನು ಜ್ಞಾಪಕದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಶ್ರೀ ಅ.ನ. ಕೃಷ್ಣರಾಯರ ಈ ವಿಮರ್ಶಾ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ಖಂಡನೆಗಳು, ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಶೀಲವಲ್ಲವೆಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದಂತಹ ಸಾಹಿತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಬಂದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅವರ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಪಂಥೀಕರಣ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರಿಂದಲೇ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಟೀಕಾಕಾರರು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಯರಿಗಿಂತ ತಾವು ಪುರೋಗಾಮಿಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಗೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ `ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆ - ಪುರೋಗಾಮಿತನಗಳ' ಸ್ಫರ್ಧೆಯಿಂದಾದ ವೈಷಮ್ಯಪೂರಿತ ವಾಗ್ಯುದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ರೀತಿಯ ಪಂಥೀಯವಾದಿಗಳಿಂದಲೇ ಎದುರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಲಾದರೂ ಶ್ರೀ ಅ.ನ. ಕೃಷ್ಣರಾಯರು `ಇದು ಬೇಕು - ಅದು ಬೇಡ ಎನ್ನುವುದಾಗಲೀ, ಇದು ಶ್ಲೀಲ - ಅದು ಅಶ್ಲೀಲವೆನ್ನುವುದಾಗಲಿ ಇಂದಿನ ಸಾಹಿತಿಯ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೇಮಿಯ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದ ಬೆಳೆಯನ್ನು - ಅದು ಏನೇ ಆಗಿರಲಿ - ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಾದುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಕರ್ತವ್ಯ. ಜಳ್ಳನ್ನು ತೂರಿ ಕಾಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದುದು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರ ಕೆಲಸ. ಜರಡಿಯಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕಾಲವೇ ನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗ ನಾವು ತೊಂದರೆಪಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ ಇಲ್ಲ' ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ (ಪುಟ ೨೯೩, ಉಪಸಂಹಾರ) ಬಂದಿರುವುದು ಸಮಾಧಾನಕರ ವಿಷಯ. ಈ ಸೂತ್ರವನ್ನು ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ವಿಮರ್ಶಕರೂ ಗ್ರಹಿಸಿ ನಡೆದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ತಾನಾಗಿಯೇ ಮುನ್ನಡೆಯುವುದು. ತಲೆಚೀಟಿಯನ್ನು ಅಂಟಿಸುವ ಅವಶ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ - ಪುರೋಗಾಮಿಯಾಗುವುದು.

ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸುವುದು ಸಾಹಿತಿಯ ಕರ್ತವ್ಯ. ಅದನ್ನು ಓದುವುದು, ಬಿಡುವುದು, ಆರಿಸುವುದು, ವಿಂಗಡಿಸುವುದು ಓದುವ ಜನತೆಯ ಕರ್ತವ್ಯ. ಜನತೆಯು ತಮ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ರೀತಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಅಭಿರುಚಿಗೆ ಸಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಸೇರದ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ದೂರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣವು ಅಥವಾ ವಾಚನವು ಕೇವಲ ಅ.ನ. ಕೃಷ್ಣರಾಯರ ಅಥವಾ ಅವರ ಕಟು ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುವ ನಿರಂಜನರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿದ್ದಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಅವರಿಬ್ಬರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿಗಾಮಿಗಳಾದಂತಹವರ ಗುತ್ತಿಗೆಯೂ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿಗೂ ಒಂದೊಂದು ಬಗೆಯ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯ, ಗ್ರಂಥ ರಚನಾ ನೈಪುಣ್ಯ, ನಿರೂಪಣಾ ಚತುರತೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಗಳಿವೆ. ತನಗೆ ಸರಿತೋರಿದ್ದನ್ನು ಆಯಾ ಸಾಹಿತಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಆತಂಕವೂ ಇರಬಾರದು. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಷಿಪ್ಪನ್ನು ಸಾಹಿತಿಗಳೇ ತಮ್ಮ ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆ ಹಕ್ಕಿನ ನಿಜ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೇ ವಹಿಸಿಕೊಡಬೇಕು. ಜನತೆಯನ್ನು ಉದ್ಧಾರ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತೇವೆಂಬ ಘೋಷಣೆ - ಪ್ರಚಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗೆ ಕೈಹಾಕುವುದು ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ತನಗೆ ಹೊಳೆದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ತತ್ವಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿಸುವುದಷ್ಟೇ ತನ್ನ ಕೆಲಸ. ತನ್ನ ಕಲಾ ಚಾತುರ್‍ಯ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿ, ಜನ ಮೆಚ್ಚಿದರೆ ಸಂತೋಷಾ, ಸಮಾಜವನ್ನು ತಿದ್ದುವುದಕ್ಕೆ ಅದರಿಂದ ಸಹಾಯವಾಗುವುದೆಂದು ಜನತೆಯೇ ಕಂಡುಕೊಂಡರೆ ತಾನು ಪಟ್ಟ ಶ್ರಮಕ್ಕೂ ಸಾರ್ಥಕ - ಎಂಬ ಸಮಾಧಾನ ಮನೋಭಾವ ಸಾಹಿತಿಗೆ ಬರಬೇಕು.

ಸಮಾಜದ ಯಾವುದೇ ಮುಖದ ವಾಸ್ತವ ಯಥಾರ್ಥ ಚಿತ್ರಣದಿಂದಲೇ ಸಮಾಜ ತಿದ್ದಲಾಗುವುದೋ ಇಲ್ಲವೋ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಯಥಾರ್ಥ ಚಿತ್ರಣ ಕೆಲವರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಮಾಡಬಹುದು, ಕೆಲವರನ್ನು ತಿದ್ದಬಹುದು, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರನ್ನು ಕೆಡಿಸಲೂಬಹುದು. ಕೆಲವರ ದುಶ್ಚಾಳಿಗೆ ನಿರೋಧವಾಗಬಹುದು, ಕೆಲವರಿಗೆ ಪ್ರಚೋದಕವಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಿ, ಹೊರಗಡೆ ವಿಪರೀತ ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದು. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು `ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಾಗಿದ್ದರೆ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಲ್ಲದು' ಎಂಬ ರೀತಿಯ ತೆರೆಯನ್ನು ಎಳೆದರೂ ಎಳೆಯಬಹುದು. ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೇ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿದರೂ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಬಹುದು, ಓದುಗರ ಅಭಿರುಚಿ - ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮನೋಭಾವಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಗ್ರಂಥಗಳೂ ಮೆಚ್ಚಲ್ಪಡುವುವು ಅಥವಾ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಡುವುವು. ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಗಣನೆಯೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸಾಹಿತಿ ತನ್ನ ಮೇಲಿನ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ಹೆದರದೆ, ನಿರಾತಂಕವಾಗಿರಬಹುದು. ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡುವುದಾದರೆ ಪ್ರಶಂಸೆ, ಖಂಡನೆಗಳಿಗೆ ಮನಸೋಲಬಾರದು, ಹಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನೇ ಬಯಸಬಾರದು. ಸಾಹಿತಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗುವಂತಹ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನೇ ವಿಮರ್ಶಕರು ಕೊಡುತ್ತಾ ಹೋಗಬೇಕಾದರೆ, ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಅರ್ಥವಾದರೂ ಏನು?

* * * * * *

`ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ' ಎಂಬ ಮಾಲಿಕೆಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪುಸ್ತಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, `ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾಮ ಪ್ರಚೋದನೆ'ಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಾದರೆ, ಇದೊಂದು ಶ್ರಮಸಾಧ್ಯವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗ್ರಹವೆಂದೇ ಕರೆಯಬೇಕು. ಹಳೆಗನ್ನಡ - ಹೊಸಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪರಿಶೋಧಿಸಿ ಶ್ರೀ ಅ.ನ. ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಕಾಮ ಪ್ರಚೋದನಾ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನೂ, ವರ್ಣನೆಗಳನ್ನೂ ಗದ್ಯ - ಪದ್ಯ - ನಾಟಕ - ಸಂಭಾಷಣೆಗಳಿಂದೆಲ್ಲಾ ಆಯ್ದು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಆರು ಪುಟಗಳ ತುಂಬಾ ಆಕ್ರಮಿಸಿರುವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು ೨೦೦ ಉಪಯುಕ್ತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆಳವಾಗಿ ಪರಿಶೋಧಿಸಿ ಮಹಾ ವಿಚಾರವಂತರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸರಣಿಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಓದುಗರ ಮುಂದಿಟ್ಟು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. `ಹಿಂದಿನವರು ಕಾಮ ಪ್ರಚೋದನೆ ಮಾಡಿಲ್ಲವೆ? ಇಂದಿನವರು ಮಾಡಿಲ್ಲವೆ? ಮತಗಳು ಮಾಡಿಲ್ಲವೆ? ಸಾಹಿತ್ಯವು ಮಾಡಿಲ್ಲವೆ? ನಮ್ಮ ಸಮಾಜವೇ ಮಾಡಿಲ್ಲವೆ?' ಮುಂತಾಗಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿ, ಆ ರೀತಿ ಮಾಡಲು ತಮಗೂ ಹಕ್ಕುಂಟೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೇನೂ ಇಲ್ಲವೆಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ವಾದವನ್ನು ನಾವು ಒಪ್ಪಬಹುದು, ಬಿಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಇರುವ ನಿಜಾಂಶವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಅಡ್ಡಿಯೇನಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀ ಅ.ನ. ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳೂ, ವಿರೋಧಿಗಳೂ ಜತೆಗೆ ವಿಮರ್ಶಕ ಬಾಂಧವರೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಓದಬೇಕಾದುದು ಈ ಗ್ರಂಥ. ಶ್ರೀ ಅ.ನ. ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ತಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶಕರ ಮೇಲೆ ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಗ್ರಂಥ ನಿರ್ಮಿಸಿದುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಭಿನಂದಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆರ್ಥಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಷ್ಟು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ಮುಖದ ಸಿಂಹಾವಲೋಕನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಲೆಂದು ಈ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿರುವ `ವಾಹಿನಿ ಪ್ರಕಾಶನ'ದವರ ಧೈರ್‍ಯ ಸಾಹಸ ಮೆಚ್ಚಬೇಕಾದುದೇ. ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಈ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ, ಯಾರಾದರೂ `ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಹನೆ' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥ ಬರೆದಲ್ಲಿ ನಾಡಿಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಉಪಕಾರಾವಾದೀತು!

(`ತಾಯಿನಾಡು', `ಪ್ರಕಟಣ ಪ್ರಪಂಚ' ಅಂಕಣ, `ಪುಸ್ತಕಪ್ರಿಯ', ೧೪-೯-೧೯೫೨)

[ಕೈಹೊತ್ತಿಗೆಗಳ ಮಹಾಪೂರವಿದ್ದ ಐವತ್ತರ ದಶಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮೃದ್ಧ ಕಾಲ. ಹತ್ತಾರು ವಿವಾದಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಚರ್ಚಿತವಾದ ಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ ಕಾದಂಬರಿ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಅನಕೃ ಅವರ `ಶನಿಸಂತಾನ', `ನಗ್ನಸತ್ಯ' ಮತ್ತು `ಸಂಜೆಗತ್ತಲು' ಕೃತಿಗಳು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮನನೊಂದು ಅನಕೃ ಬರೆದ `ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾಮ ಪ್ರಚೋದನೆ' ಕೃತಿಯ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಪತ್ರಕರ್ತ ಹೆಚ್.ಆರ್. ನಾಗೇಶರಾವ್ ತಾವು ಹಿರಿಯ ಉಪಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ `ತಾಯಿನಾಡು' ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಬರೆದಿದ್ದರು. `ಪ್ರಕಟಣ ಪ್ರಪಂಚ' ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಅಂಕಣಕ್ಕೆ ನಾಗೇಶರಾವ್ ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು `ಪುಸ್ತಕಪ್ರಿಯ' ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.]

2007-05-11T10:22:00.001+05:30

What could annoy an 'agent'?

The journos and the proprietors know the importance of a newspaper agent. The 'agent', one who builds the bridge between the paper and the people, can get annoyed too easily. An irate agent can spoil the prospects of a newspaper easily in small towns.

In the 70s, K.Shamarao was literally ruling the Bangalore Edition of Samyukta Karnataka. During one of his Paryaya days, an agent gets annoyed and shoots a telegram. HRN who was news editing the paper at that time was asked to investigate the matter. The telegram explains the incident on its own. Unfortunately, the P&T department's seal is not clearly visible to record the history.

2007-04-21T07:43:00.001+05:30

Even in 1944 the Job Market was as tough as at Present

Our own Navratna Company HAL (Hindustan Aeronautics Ltd) was the brain child of Sir MV. He planned for a Car factory at Bangalore, for which he visited Germany, the Maharaja agreed to provide the land, and some known industrialists were ready to invest. The collaborators were eager to start up the venture. But the Britishers never wanted India to be a competitor in the Car market. Instead, they sanctioned an Aircraft Overhaul Factory, in the same land reserved for the car factory. Though, disappointed, Sir MV had a forethought of building Bangalore as an industrial hub. His erstwhile contact, the shipping industry tycoon, Mr. Walchand Hirachand was contacted, and thus the Hindustan Aircraft Limited was born.

The joke of the yester century was that the civilian people of Bangalore were scared to move beyond the present day MG Road entrance at Trinity Circle. A jutka stand, still available behind the Naveen Complex/Canara Bank Building in the road leading to Ulsoor, was the stop point for all civilian movements. The reasons for the scare were, either the people were selected for the Army or to the HAL Factory. By mistake, if anyone, disembarks the BTC bus at the HAL factory, going towards Kadugodi (the present Whitefield area and beyond), would have been offered a job at HAL! Such anectodes were a plenty in the writings of the humourist Mr.Dasharathi Dixit, the ex-employee of HAL.

But, it was not so. Even in 1944, HAL's Personnel Department, under the British guidance, was working, keeping an eye on HR Values. Any resume' reaching them was promptly responded, and the proper interviews being conducted. HRN was dreaming to be an engineer, like his close friends of Tumkur. Planned to join BSc, prior to engineering, and landed at Bangalore. When he reached Bangalore, the admissions to BSc at Central College were over. He planned to work part-time, for few months. He sends an application to HAL, and the reply what he got (in 1944) is available from his records.

2007-04-20T23:38:00.001+05:30

ಜಿ.ಎ.ನ. - ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಕರ್ತರಲ್ಲಿ ಮರೆಯಲಾಗದ ಸಜ್ಜನ!

ಯಾವುದೇ ಸಭೆ-ಸಮಾರಂಭವಿರಲಿ, `ಎಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ನಾಗೇಶರಾಯರ ಮಗ'? ಎಂದೇ ನನ್ನನ್ನು ಅರಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತ ಜಿ.ಎ.ನ. ಇನ್ನಿಲ್ಲ. ಈ ಸುದ್ದಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನೆನಪು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ (ಈ ಲೇಖನ ಬರೆದದ್ದು ಮೇ 15, 2005ರಂದು) ಓಡುತ್ತದೆ . ನನ್ನ ತಂದೆ (ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕದ ನಿವೃತ್ತ ಸ್ಥಾನಿಕ ಸಂಪಾದಕ ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್) ಚಿರನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತರಲ್ಲಿ ಜಿ.ಎ.ನ. ಅವರೇ ಮೊದಲಿಗರು. ನನ್ನ ಬೆನ್ನು ಸವರಿ `ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯವರೊಂದಿಗಿನ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಗೆಳೆತನ ಇಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತಯ್ಯ' ಎಂದಿದ್ದರು.

ಕಳೆದ ಆರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಈ ಬಗೆಯ ಆತ್ಮೀಯತೆಯನ್ನು ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಬಹುತೇಕ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೆ, ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ತೋರಿದ್ದವರು ಇದೇ ಜಿ.ಎ.ನ. - ಜಿ.ಎ.ನರಸಿಂಹ ಮೂರ್ತಿ. ದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ ಹೊಸತು. ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಹೊಸ ಪರ್ವಕ್ಕೆ ಅಡಿಯಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್‍ಸಿ. ಪದವಿ ಜತೆಗೆ ಅಪಾರ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೇಮ ಅವರನ್ನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಗೋ ಸೆಳೆಯಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಚಾನಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೆ ಬಂದ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕಾ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರ ಮಾಲಿಕತ್ವ ಜತೆಗೆ ಸಂಪಾದಕತ್ವವನ್ನೂ ಹೆಗಲಿಗೇರಿಸುತ್ತದೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಅವರಿಗೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಶಾಲಾದಿನಗಳಿಂದಲೇ `ಕತೆಗಾರ' ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಓದುಗರಾಗಿದ್ದ ಜಿ.ಎ.ನ. ಕೆಲ ಕಾಲದ ನಂತರ ಅದರ ಮಾರಾಟಗಾರರಾಗಿ, ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸೋಲ್ ಏಜೆಂಟರಾಗಿ ಬೆಳೆದರು. `ಕತೆಗಾರ'ದ ಜತೆಗೆ ಕನ್ನಡದ ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕಾರು ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸೋಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಪಡೆದು, ತಮ್ಮ ಆರ್.ಎನ್.ನ್ಯೂಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಮೂಲಕ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರು. ಸುಮಾರು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪತ್ರಿಕೆ ನಡೆಸಿದ್ದ ಅದರ ಸ್ಥಾಪಕರು ಆರ್ಥಿಕ ಹೊಡೆತ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದಿದ್ದಾಗ ಜಿ.ಎ.ನ. `ಕತೆಗಾರ'ದ ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿ ನೇಮಕವಾದರು (1943). ಮರು ವರ್ಷ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕತ್ವ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳಿಗೇ ಮೀಸಲಾದ `ಕತೆಗಾರ' ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು. ರಾ.ಶಿ.ಯವರ `ಕೊರವಂಜಿ' ಕಾಡಿಗೆ ತೆರಳಿದ ವರ್ಷದ (1967) ಎರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಈ `ಕತೆಗಾರ'ವೂ ಕಣ್ಮರೆಯಾಯಿತು. ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಜಿ.ಎ.ನ. ನೇತೃತ್ವವಿದ್ದ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಕನ್ನಡ ಕತೆಗಾರರಿಗೆ ಬರೆಯುವ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರೆತವು.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದ್ದ ಮೈಸೂರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಂಘವೆಂಬ `ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆ'ಯ ಮೊಹರು ಬಿದ್ದದ್ದು 1954ರಲ್ಲಿ. ಆಗ ಸಂಘಟನೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದವರು ಜಿ.ಎ.ನ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತ ಸಿ.ವಿ.ರಾಜಗೋಪಾಲ್ ಬಹುಶಃ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಯ ಅಂಗರಚನಾ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನನ್ನ ತಂದೆಯವರು ವಹಿಸಲು ಜಿ.ಎ.ನ.ರ ಒತ್ತಾಸೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೆಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದಿವಾಕಿಯಾರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವೇತನ ಆಯೋಗ ರಚನೆಯಾದಾಗ (1956) ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು (ಎನ್.ಎಸ್.ಸೀತಾರಾಮಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಎಸ್.ವಿ.ಜಯಶೀಲರಾವ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್) ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ, ಚರ್ಚೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಗ್ರಾಸವನ್ನು ಕೊಟ್ಟವರು ಇದೇ ಜಿ.ಎ.ನ. ಪತ್ರಕರ್ತ ಸಂಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಬಗೆಯ ಬಂಧುತ್ವವನ್ನು ಮೊನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆಯವರಿಗೂ ಅವರು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವರು.

ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇಕೆ ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪ್ರವಾಸ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಮೊದಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರು ಜಿ.ಎ.ನ. ಎರಡು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ `ಆನಂದ ವಿಹಾರ್ ಟ್ರಾವಲ್ಸ್' ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿ, ಇಂಥ ಹತ್ತಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾದರು. ಇದೇ ಸಂಘಟನೆಯ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೆ ಅಂದಿನ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರು. ರೈತರಿಗೇ ಮೀಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಯೂ ಅವರದೇ. ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಧರರ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಓದುಗರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ `ಸದ್ಬೋಧ ಚಂದ್ರಿಕೆ', `ಶಂಕರ ಭಾಸ್ಕರ' ನಿಯತಕಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಮಂಡನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟೇ ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ `ವಿನೋದ' ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಹಾಸ್ಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದರು. ಶಿಶು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೇಮವಿದ್ದ ಅವರು `ಸಚಿತ್ರ ರಾಮಾಯಣ', `ಬಾಲ ಮಹಾಭಾರತ', `ಮಕ್ಕಳ ಕತೆಗಳು' ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಸ್ವತಃ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ `ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಧರ ಚರಿತ್ರೆ', `ದತ್ತಾತ್ರೇಯ' ಮತ್ತು `ಅಸೇತು ಹಿಮಾಚಲ ಯಾತ್ರೆ (ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ)'.
ಕೊನೆಗಾಲದವರೆಗೂ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಏಳಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲವಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಜಿ.ಎ.ನ. ತಮ್ಮ ಆತ್ಮೀಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂತಸಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. `ಮುಂಜಾನೆ' ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆ ಆರಂಭವಾದ ಮೊದಲ ದಿನ ನನ್ನ ತಂದೆಯವರಿಗೆ ಫೋನ್ ಹಚ್ಚಿ `ಪತ್ರಿಕೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೇ ಅದೆಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ - ಮರಾಠಿಯ `ಸಕಾಳ್'ನಂತೆ' ಎಂದಿದ್ದರು. `ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ' ತನ್ನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಮುರಿದು ಮುಂದುವಿರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ `ನಾಗೇಶರಾಯರೇ, ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ `ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ'ದಷ್ಟು ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು' ಎಂದು ಸಂತಸ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ನನ್ನ ತಂದೆ ನಿಧನರಾದ ನಂತರ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಹವರ್ತಿಗಳಿಂದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮೊದಲ ಲೇಖನ ಕೊಟ್ಟವರು ಇದೇ ಜಿ.ಎ.ನ. ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟನೆಯೇಕೆ ತಡವಾಗುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ನವಿರಾಗಿ ಆಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಋಣವನ್ನು ಇಂಥ ಲೇಖನವೊಂದರ ಮೂಲಕ ತೀರಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಇಷ್ಟು ಬೇಗ ಬರುತ್ತದೆಂದು ನಾನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಜಿ.ಎ.ನ. ಮೇ 14, 2005ರಂದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಂದ ದೂರವಾದರು.

2007-04-02T11:15:00.002+05:30

Salaries of Kannada Journos four decades ago!

Journo always carried a small salary packet. Atleast the vernacular journos. In the year 1967 even K Shamarao, Assistant Editor of SK took just Rs.619.80 while Surendra Dani, News Editor carried Rs.590.00 and HRN, the lone Chief Sub Editor for the entire edition was paid Rs.525=00. The scanned imagae gives you a glimpse of the plight of Kannada journos of yester years. Some garnered better fortunes when they moved out to Prajavani, Kannada Prabha or Indian Information Service.

2007-04-01T19:14:00.000+05:30

Farewell to Khadri Shamanna, it happened only in SK

Khadri Shamanna, SV Jayasheela Rao and K Janardhana left Prajavani to join Samyukta Karnataka as Editor-in-Chief, Joint Editor and Resident Editor (Hubli) respectively, when politician MY Ghorpade bought the newspaper group from the sole trustee of Loka Shikshana Trust RR Diwakar. The political equations changed and MY Ghorpade who was a powerful minister, an industrialist (Sandore Manganese and Iron Ores) and a Royal Clan of the erstwhile Sandore Kingdom decided to sell the newspaper to a liquor baron, congress MP HR Basavaraj. In the meantime Kannada Prabha editor KS Ramakrishna Murthy dies and the Indian Express group started hunting for the editorial talent from outside. Khadri Shamanna's socialsit links with George Fernandes and Ramakrishna Hegde helps him in taking up the post at Kannada Prabha. For the record purpose Kannada Prabha gained circulation as well lost its reputation as a hand bill of Janata Party / Janata Dal during Khadri Shamanna's tenure.

Prajavani never printed a line about Khadri Shamanna, when he left for Samyukta Karnataka. But Khadri Shamanna's close associates SV Jayasheela Rao and HR Nagesha Rao (then News Editor) at Samyukta Karnataka decides to bid farewell to him in the newspaper's front page. Here goes the complete text in Kannada, published as a box item of two column at the top centre.

ಅಭಿವಂದನೆ

‘ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ’ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ, ‘ಕರ್ಮವೀರ’ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಹಾಗೂ ‘ಕಸ್ತೂರಿ’ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕ ಶ್ರೀ ಖಾದ್ರಿ ಶಾಮಣ್ಣ ಅವರು ಈ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಿಂದ ಇಂದಿನಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಶ್ರೀ ಖಾದ್ರಿ ಶಾಮಣ್ಣ ಅವರು ಕಳೆದ ಮೂರೂವರೆ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆಗೆ ನಾವು ಅತ್ಯಂತ ಕೃತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದೇವೆ.

ನಮ್ಮ ಜಯಕರ್ನಾಟಕ ನ್ಯೂಸ್ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ (ಪ್ರೈ) ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರೂ "ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ" ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರೂ ಆದ ಶ್ರೀ ಪಿ.ಎಸ್.ಭಟ್ಟ ಅವರು ‘ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ’ (ಬೆಂಗಳೂರು ಹಾಗೂ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ) ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವರು. ಓದುಗರು, ನಮ್ಮ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು, ಜಾಹೀರಾತುದಾರರು, ಏಜೆಂಟರು ಇದುವರೆಗೆ ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಮುಂದೆಯೂ, ನಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಕೋರುತ್ತೇವೆ.

ಎಚ್. ಆರ್. ಬಸವರಾಜ್

ಅಧ್ಯಕ್ಷರು

ಜಯಕರ್ನಾಟಕ ನ್ಯೂಸ್ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿ.

02-04-1978

2007-03-31T22:44:00.004+05:30

‘ಪುಸ್ತಕ’ಗಳು ‘ಪ್ರಿಯ’ ಮಿತ್ರರದ್ದೇ ಆದರೂ ವಿಮರ್ಶೆ ನೇರ!

‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಮತ್ತು ‘ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ’ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ 50ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವರು - ‘ಪುಸ್ತಕಪ್ರಿಯ’ ಹೆಸರಿನ ನಾಗೇಶರಾವ್. ಐದು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸ್ವರೂಪ, ಅದಕ್ಕೆ ದೊರಕುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ರಂಗಮ್ಮನ ವಠಾರ(ಕಾದಂಬರಿ. ಲೇಖಕರು: ಶ್ರೀ ‘ನಿರಂಜನ’, ಪ್ರಕಾಶಕರು: ವಾಹಿನಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಜಯಚಾಮರಾಜ ರಸ್ತೆ, ಬೆಂಗಳೂರು-2, ಬೆಲೆ: ಒಂದೂವರೆ ರೂಪಾಯಿ)

"ವಠಾರ ಜೀವನವೆಂದರೆ ‘ಗಟಾರ’ ಜೀವನವಲ್ಲ" ಎಂಬುದನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿ, ಈ 274 ಪುಟಗಳ ಕೈ ಹೊತ್ತಿಗೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ನಗರದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಜನರು ವಸತಿಗಾಗಿ ‘ಕಡಿಮೆ’ ಬಾಡಿಗೆಯ ವಠಾರಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಎಂತಹ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನೂ ನುಂಗಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಿರಂಜನರು ಹೃದಯಂಗಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ದುರ್ಭರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಜೀವನದ ಕಹಿಯನ್ನು ಮರೆತು ತಮ್ಮ ಪ್ರೇಮದ ಬಾಳ್ವೆಯಿಂದ, ವಿನೋದ ರಸಿಕತೆಯಿಂದ ವಾತಾವರಣವನ್ನೇ ಆಹ್ಲಾದಗೊಳಿಸಬಹುದೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಚಂಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾಯರು. ವಠಾರ ಜೀವನವನ್ನು ವಿಷಮಯವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಪಾತ್ರಗಳೂ ಇಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲ. ಎಂತಹ ದ್ವೇಷವಿದ್ದರೂ ಸಾವಿನ ಮುಂದೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಗಂಡಾಂತರದ ಮುಂದೆ ಮರೆತು ವಿಶಾಲ ಹೃದಯವನ್ನು ತೋರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಕೊಡ ನೀರಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ನಿಮಿಷ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನೀರು ಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಚ್ಚಾಡುವ ‘ಮಹಾರಾಯಿತಿ’ಯರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ವಠಾರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಿಜ ಪ್ರೇಮ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಕಾಮ ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ. ದ್ವೇಷ ಅಸೂಯೆಗಳು ಕೆರಳುತ್ತವೆ; ಸರಸ ವಿರಸವಾಗುತ್ತದೆ; ಸುಸಂಸ್ಕೃತರೂ ಅನಾಗರಿಕರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಾಳ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾನವತೆಯ ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಶೇಷಗಳನ್ನಿಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಚಿಕ್ಕ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಬಾಡಿಗೆ ಆಸೆಯ ಮನೆಯೊಡತಿ ರಂಗಮ್ಮನಲ್ಲೂ ಮಾನವೀಯ ಅನುಕಂಪ, ಸಹಾನುಭೂತಿ, ಸುಖದ ಹಾರೈಕೆ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವ ಬುದ್ಧಿ ಇರುವುದೆಂಬುದನ್ನೂ ಲೇಖಕರು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಠಾರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಜನರ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಈ ಸಂಗ್ರಹಾರ್ಹ ಕಾದಂಬರಿ ಕೆಲವೆಡೆ ಬರುವ ಕೋಮುವಾರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳಿಲ್ಲದೆಯೇ ಸಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು; ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರೇ ಕೊಡ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಕುಟುಂಬವೂ ಕಾಲ ಹಾಕುತ್ತಿತ್ತೆಂದು (ಬಾವಿಯ ಸೌಕರ್‍ಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇನನ್ನೂ ಕಲ್ಪಿಸದೆ!) ಹೇಳುವುದು ವಿಪರೀತ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯೆನ್ನಬೇಕು. ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಹಿನ್ನುಡಿ ಬಹಳ ಉದ್ದವಾಯಿತೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲೂ ಇದೇ ಬಗೆಯ ಪೀಠಿಕಾ ತಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸತೊಡಗಿದರೆ, ಇದು ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಆತ್ಮ ಪ್ರಶಂಸೆಯ ವಿನೂತನ ವಿಧಾನವೋ ಎಂಬ ಅನುಮಾನವನ್ನು ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿದರೂ ಅಚ್ಚರಿಯಿಲ್ಲ.

- ‘ಪುಸ್ತಕಪ್ರಿಯ’ತಾಯಿನಾಡು, ‘ಪ್ರಕಟಣ ಪ್ರಪಂಚ’ ಅಂಕಣ; 25-9-1954

------
Dear Sri Nagesha Rao,

Your Review of 'Rangammana Vathara' is very good. Shivarao has decided to drop the last 'Conversation-Chapter' (Self-introduction to Novel) in his future Novels. Congratulations.

Nadig 27-9-1954

[ಇಂಥ ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ಪರಾಮರ್ಶೆಗಳು ನಾಡಿಗ್-ನಿರಂಜನ-ನಾಗೇಶರಾವ್ ಅವರ ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಚ್ಯುತಿ ತಂದಿರಲಿಲ್ಲ.]

2007-03-31T22:24:00.000+05:30

'SRK' too started his career at Tayinadu

SR Krishnamurthy was one among few enthusiastic journalists who laid the foundation for Kannada Prabha. He left the newspaper when he was its News Editor, to take up an assignment with the American Embassy's Kannada Magazine. SRK started his career at Tayinadu and later joined Prajavani and held important positions. He was close to TSR and KS Ramakrishnamurthy (who later joined Kannada Prabha as associate editor). He narrates his initial days at Tayinadu in an autobiographical book called Moovattu Varsha (Thirty Years). An excerpt from the book.

‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಎಸ್.ಆರ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ಮುಂದೆ ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹಿರಿಯ ಉಪಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ‘ಕನ್ನಡಪ್ರಭ’ ಪತ್ರಿಕೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳಿಂದಲೇ ನೇಮಕಗೊಂಡು, ನಂತರ ಸುದ್ದಿ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮುನ್ನಡೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಕಾಣಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಮದರಾಸಿನ ಅಮೆರಿಕ ದೂತವಾಸದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಚಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷ ದುಡಿದ ನಂತರ ‘ಪ್ರಜಾಮತ’ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯ ‘ಫಿಚರ್ ಎಡಿಟರ್’ ಆಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ನಾಗೇಶರಾಯರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಮತೆಯಿದ್ದ ಎಸ್ಸಾರ್‍ಕೆಯವರು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನ, ಅನುವಾದ ಸೇವೆ ಮತ್ತಿತರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜತೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಲೇಖನ ಅವರ ‘ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷ’ ಎಂಬ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಅನುಭವ ಕಥನದಿಂದ ಆಯ್ದ ಭಾಗ (ಪ್ರ.1979).

೦೦ ೦೦ ೦೦ ೦೦ ೦೦

1948ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಸೆಸ್ಸೆಲ್ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ಮುಂದೇನು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದ್ದಿತು. ಯಾವುದಾದರೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದೆಂದು ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿದೆ. ಮನೆಯವರು ಅದನ್ನೇ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.

ಒಂದು ದಿನ ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜು ಇವೆಲ್ಲ ಇರುವ ಈಗ ಪಂಪ ಮಹಾಕವಿ ರಸ್ತೆ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿರುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ‘ತಾಯಿನಾಡು ದಿನಪತ್ರಿಕೆ’ ಎಂಬ ನಾಮಫಲಕ ಕಾಣಿಸಿತು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಅದರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ‘ಯಜಮಾನರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದೇ?’ ಎಂದು ವಿಚಾರಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಭೃತ್ಯ ‘ಮ್ಯಾನೇಜರನ್ನು ನೋಡಿ’ ಎಂದ. ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಅವರನ್ನು ಕಂಡೆ. ಆಮೇಲೆ ತಿಳಿಯಿತು, ಅವರು ಕ್ಲೋಸ್‍ಪೇಟೆ (ಈಗಿನ ರಾಮನಗರ) ಸುಬ್ಬಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರು. ಅಚ್ಚ ಖಾದೀಧಾರಿ. ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮ, ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಬಹು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು. ವೃತ್ತಿ ಪತ್ರಿಕಾಲಯದ ಮ್ಯಾನೇಜರ್.

‘ಸಾರ್, ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಕೆಲಸ ಖಾಲಿ ಇದೆಯೇ?’ ಎಂದು ಸಂಕೋಚದ ದನಿಯಲ್ಲೇ ಕೇಳಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ಏನನ್ನಿಸಿತೋ ಏನೋ. ‘ಏನು ಓದಿದ್ದೀಯಪ್ಪಾ? ಏನು ಕಲಿತಿದ್ದೀಯಾ?’ ಅಂದರು.

‘ಎಸ್ಸೆಸ್ಸೆಲ್ಸಿ ಪಾಸಾಗಿದೆ, ಟೈಪ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.’

ಅವರು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಮೌನವಾಗಿದ್ದು ನಂತರ ‘ನಾಡಿದ್ದು ಬಾರಪ್ಪ ನೋಡೋಣ’ ಅಂದರು. ಅಂತೆಯೇ ಹೋದೆ. ‘ನಮ್ಮ ಸರ್ಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಪ್ಪ ನೋಡೋಣ’ ಅಂದರು.

ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡೆ. ಆಗ ನನಗೆ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷ.

ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಸಾರಣ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದಾದಾರರ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಟೈಪು ಮಾಡುವುದು, ಅವರ ಚಂದಾ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು - ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಕಲಿತೆ. ಜಾಹೀರಾತು ವಿಭಾಗದ ಪರಿಚಯವೂ ಆಯಿತು. ನನ್ನ ಆರಂಭದ ಸಂಬಳ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಮೂವತ್ತೈದು ರೂಪಾಯಿ.

ಪತ್ರಿಕಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತ ದಿನವೂ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದನ, ಮುದ್ರಣ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನನಗೆ ಕೆಲ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪರಿಚಯವಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿತು. ಆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಕೋರಿದೆ. ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮಾಲೀಕ ಶ್ರೀ ಪಿ.ಆರ್. ರಾಮಯ್ಯನವರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ರಾಮಯ್ಯನವರೂ, ಸಂಪಾದಕ ಶ್ರೀ ಪಿ. ಬಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ಅವರೂ ‘ಕೆಲ ದಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿ, ನೋಡೋಣ. ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗುವುದಾದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ’ ಅಂದರು. ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಹಿರಿಯರ ಸಹಾಯ ಸಹಕಾರಗಳಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಸುದ್ದಿಗಳ ಭಾಷಾಂತರ, ಸ್ವಂತವಾಗಿ ವರದಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು, ಕರಡಚ್ಚು (‘ಪ್ರೂಫ್’) ತಿದ್ದಾವಣೆ, ಸಂಚಿಕೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ - ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಕಲಿತುಕೊಂಡೆ. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಹು ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಲ್ಲಿನ ನಾಲ್ಕಾರು ಜನರೇ ಸುದ್ದಿಗಳ ಭಾಷಾಂತರ, ಸ್ಥಳೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ವರದಿ, ಪ್ರೂಫುಗಳ ತಿದ್ದಾವಣೆ, ಪುಟಗಳ ಸಿದ್ಧಮಾಡುವಿಕೆ - ಈ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಕೈತುಂಬ ಕೆಲಸವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಮೂಲಭೂತ ತರಪೇತು ನನಗೆ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಪತ್ತಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಅತಿಶಯವಾಗದು. ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕೆಲಸ ಸಂಪಾದಕರಿಗೂ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗಿ ಉಪಸಂಪಾದಕ ಹುದ್ದೆ ಕಾಯಂ ಆಯಿತು.

ನನ್ನ ಪತ್ರಿಕಾವೃತ್ತಿ ಆರಂಭವಾದದ್ದು ಹೀಗೆ.

ಆಗ್ಗೆ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆ ಒಳ್ಳೇ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಾರ, ಜನಪ್ರಿಯತೆ, ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿತ್ತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವನೆಯುಳ್ಳ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಅದು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ ಹೊರಗಡೆಯೂ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿತ್ತು. ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗೆ ಕನ್ನಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರ ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ರೋಟರಿ ಮುದ್ರಣಯಂತ್ರವನ್ನು ತರಿಸಿದವರು ರಾಮಯ್ಯನವರು. ಸಂಪಾದಕರು ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಅನುಭವ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಉದಾರವಾಗಿ ನೆರವಾದರು.

ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಸುದ್ದಿಗಳು, ಸಂಪಾದಕೀಯಗಳು, ಟೀಕೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಸತ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು, ವ್ಯಕ್ತಿನಿಂದೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಅತಿರೀಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು, ಬರವಣಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ತಿಳಿಯಾದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು - ಇಂಥ ಕೆಲವು ಆದರ್ಶ ಪತ್ರಿಕಾ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಅನನ್ಯವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಮದರಾಸಿನ ‘ಹಿಂದೂ’ ಪತ್ರಿಕೆ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ವರದಿಗಳು, ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣವೂ, ಆಧಾರಯುತವೂ ಆದ ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಮೊದಲಿಂದಲೂ ಹೆಸರಾದದ್ದು. ಈಗ ಅದು ಶತಮಾನೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ನಡನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶುದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಬೆಳಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದು ಅದು ‘ಮೈಸೂರಿನ ಹಿಂದೂ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಘನತೆ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವುದರಲ್ಲೂ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಮುಂದಾಗಿತ್ತು; ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪತ್ರಿಕೆಯ ವರಿಷ್ಠರು ವೃತ್ತಿ ಗೌರವ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ರಾಮಯ್ಯನವರು ಕೆಲಕಾಲ ‘ಡೈಲಿ ನ್ಯೂಸ್’ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾವು ಒಂದೇ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರು ಅದಕ್ಕೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ 1954ರಲ್ಲಿ ನಾನು ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಸಂಪಾದಕನಾಗಿ ಸೇರಿದೆ. ನನ್ನ ಪತ್ರಿಕಾ ವೃತ್ತಿಗೆ ನಾಂದಿ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಸೇವಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಿರಿಯರಾದ ಎಂ.ಎಸ್. ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ಎಚ್.ಆರ್. ನಾಗೇಶರಾವ್ (ಈಗ ‘ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಹ ಸಂಪಾದಕರು) ಮತ್ತಿತರರ ಸಹಾಯ, ಸಹಕಾರಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಪತ್ರಿಕಾ ವೃತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ದೃಢ ಅಸ್ತಿಭಾರ ದೊರೆತಂತಾಯಿತು. ವೃತ್ತಿಯ ಆದರ್ಶ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲೂ ಸಹಾ ನನ್ನ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಸೇವೆ ತುಂಬಾ ನೆರವಾಯಿತು. ನಿಚ್ಚಳ ಜನಹಿತ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಶ್ರಮಿಸಿ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ರಾಮಯ್ಯನವರು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಬಹು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆ ಈ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಥಂಆರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಶ್ರಮಿಸಿದ ರಾಮಯ್ಯನವರ ಸಾಧನೆ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕಾ ರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಧ್ಯಾಯ.

2007-03-31T21:16:00.000+05:30

An Editorial for the new Kannada Tabloid

ಐವತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್. ರಾಮಸ್ವಾಮಿಯವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ವಾರಕ್ಕೆರಡು ಬಾರಿ ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದ ’ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ’ ಪತ್ರಿಕೆ ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ’ಕಿಡಿ’ ಪತ್ರಿಕೆಯಷ್ಟೇ ಪ್ರಖರವಾಗಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನು ಸುಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುಬಿದ್ದು ‘ಕಿಡಿ’ ಸೇರಿದಂತೆ ಅದೆಷ್ಟೋ ಪತ್ರಿಕೆ/ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಿಗೆ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು ನಾಗೇಶರಾಯರು. 1953ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11ರಂದು ಆರಂಭವಾದ ’ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ’ಯ ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಗೆ ಅವರು ಬರೆದುಕೊಟ್ಟ ಅಗ್ರಲೇಖನವಿದು.

ನಮ್ಮ ಮಾತು

"ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ"

ಹೌದು, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ! ಬಡ ಜನತೆಯ ದುರವಸ್ಥೆಯ ಹೃದಯ ಗರ್ಭದಿಂದೇಳುವ ಕಷ್ಟ-ಸಂಕಷ್ಟಗಳ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ! ಅನ್ಯಾಯ ಪರಂಪರೆಗಳಿಂದ ನಿಸ್ಸಹಾಯಕತೆಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಏರುಪೇರುಗಳ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮದ, ಅಸಮಾನತೆ, ಅವಮಾನಗಳ, ಆರ್ದ್ರತೆ-ಅವಲಂಬನೆಗಳ ನಿಟ್ಟುಸಿರ ಬೇಗೆಯನ್ನೂ ಕಂಬನಿಯ ಪ್ರವಾಹವನ್ನೂ ಹೊರ ಉಕ್ಕಿಸುವ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ನಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆ.
ಪಟ್ಟ ಭದ್ರರ, ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಗಳ, ಮದೋನ್ಮತ್ತ ನಾಯಕರ, ಶ್ರೀಮಂತರ ದೌರ್ಜನ್ಯ-ಹಿಂಸೆ-ಕೋಟಲೆಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ, ಪರಿಹಾರಮಾರ್ಗ ಕಾಣದೆ ಒದ್ದಾಡುವ ಮೂಕ ಜನ ಕೋಟಿಯ ಪರಿಶುದ್ಧಾತ್ಮದಿಂದೇಳುವ ನೋವಿನ ಮುಖಪತ್ರ, ಈ ’ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ’.

ದಲಿತರ, ದುರ್ಬಲರ, ಬಡವರ, ಶೋಷಿತರ, ನ್ಯಾಯವೇದಿಕೆ ಇದು. ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಕಂಡಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಕೆಂಡದಂತೆ ಉಗುಳುವುದು. ನ್ಯಾಯ ಎಲ್ಲಿದೆಯೋ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಭೀತಿಯಿಂದ ವ್ರತ ಪಡಿಸುವುದು, ಯಾರ ಹಂಗಿಗೂ ಒಳಗಾಗದೆ, ಯಾರ ನ್ಯಾಯಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಿಗೂ ಧಕ್ಕೆ ತರದೆ, ಸತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ-ಜನತಾ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುವ ಜನತೆಯ ಪತ್ರಿಕೆಯಿದು.

ಹೊಸಯುಗದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ, ಹೊಸ ಬಾಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ, ಹೊಸ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗೆ ಕಂಕಣ ತೊಟ್ಟಿರುವ ಸೇವಾರ್ಥಿಗಳ ಉತ್ಸಾಹಿ ಉದ್ಯಮವಿದು. ಬಂಡವಾಳಗಾರರ ಬೆಂಬಲ ನಮಗಿಲ್ಲ; ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳಿಲ್ಲ. ಜನರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ-ಅಭಿಮಾನಗಳೇ ನಮ್ಮ ಬಂಡವಾಳ; ಜನರ ಪ್ರೀತಿ-ಸೌಜನ್ಯವೇ ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ. ಜನಪ್ರಿಯತೆಯೊಂದೇ ನಮ್ಮ ಆಧಾರ.
ಈ ಧರ್ಮಕಾಂಡಕ್ಕೆ, ನ್ಯಾಯದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗೆ, ಕನ್ನಡಿಗರೆಲ್ಲರ ಸಹಾಯ-ಸಹಕಾರ-ಸಹಾನುಭೂತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇವೆ. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಕಷ್ಟ-ದುಹ್ಖಗಳನ್ನರುಹುವ ಪತ್ರಗಳಿಗೂ ಲೇಖನಗಳಿಗೂ ’ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ’ಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸ್ಥಳವಿದೆ!

ಜೈ ಹಿಂದ್!

2007-03-31T21:02:00.000+05:30

'Snehajeevi' on 'Suddijeevi'

MS Bharadwaj was a friendly person, thus said Khadri Shamanna (then editor of Kannadaprabha) in his editorial and the writer 'Niranjana' borrowed the same word while describing his friend. Bharadwaj started a second page editorial in his tabloid size weekly magazine titled 'Sampadakara Mejininda'. The 'Khasbaath' style of his writing was very popular. What he says about HRN in few of his editorials are extracted here.

’ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ’ ಸಂಪಾದಕರ ಮೇಜಿನಿಂದ!

’ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ’ಕ್ಕಾಗಿ ಬರೆಯಲು ಮುಂದೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಿತ್ರರು ಶ್ರೀ ನಾಗೇಶರಾವ್- ವಿನೋದ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿರುವ ’ಎನ್‍ಎ’. ’ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ 8-10 ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಮಿತ್ರರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ಸಂಘದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುವವರೆಗೂ ಇವರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತೆಯೇ ಇವರ ಪಾಲಿಗೆ ಬರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳೂ ಹೆಚ್ಚು. ಆಸಾಮಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕಣ್ಣು ಕಣ್ಣು ಬಿಡಬೇಕಾದೀತು. ಅಂಥ ಕಡ್ಡಿ ಪೈಲ್ವಾನರು! ಲೇಖನಗಳ ಮಟ್ಟಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ತಮ್ಮ ಪೈಲ್ವಾನಗಿರಿಯಲ್ಲೂ ಎನ್‍ಎ ಮತ್ತು ಎಸ್.ಕೆ.ನಾಡಿಗ್ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮೀರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಬ್ಬರ ಲೇಖನಗಳೂ ’ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ’ದ ವಿನೋದ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲು. [3ನೇ ಜೂನ್ 1956]

00 00 00 00

"ನಮ್ಮ ಶುಭಾಶಯಗಳ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಈ ಚೆಕ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ", ಎಂದು ಹೇಳಿ ತಾಯಿನಾಡು ಉಪಸಂಪಾದಕರಾದ ಶ್ರೀ ನಾಗೇಶರಾಯರು [ಎನ್‍ಎ] ಮುಂದೆ ಬಂದರು.

"ನೀವು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೀರಿ. ಹೇಗಿದ್ದರೂ ನಿಮಗೊಂದು ಪ್ರತಿ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ. ನೀವೇಕೆ ಚಂದಾಹಣ ಕೊಡಬೇಕು. ಬೇಡಿ", ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ ಒಪ್ಪದೇಹೋದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅವರು. ಹೀಗಾಗಿ, ಚಿತ್ರಗುಪ್ತದ ಹೊಸ ರಸೀದಿ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅವರದೇ ಮೊದಲ ಹಾಳೆ. [10ನೇ ಜೂನ್ 1956]

‘ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ’ದ ವಾಚಕರಿಗೆ ‘ಎನ್‍ಎ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸುಪರಿಚಿತವಾದುದು. ಆ ‘ಎನ್‍ಎ’ಯವರೇ ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವುದು ಶುದ್ಧವಾದ ಲಘುಹಾಸ್ಯ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ವಾಸ್ತವತೆಯ ವಿಡಂಬನೆಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಆ ಹಾಸ್ಯದ ಹಿಂದೆ ಸತ್ಯದ ಚಿತ್ರಣವೂ ಇರಬಹುದು. ‘ರೆಡ್ ಟೇಪಿಸಂ ಗೆಲ್ಗೆ’, ‘ಮುಂದಿನ ನೆಹ್ರೂ ನಾನೇ’, ‘ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಅಳಿಯಂದಿರ ಸಮ್ಮೇಳನ’ ಇವುಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಪುಟ್ಟ ಪುಸ್ತಕದ ಹೆಸರು ‘ನಗೆ-ಬಾಂಬು’ ಎಂದಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲಿರುವುದು ಹುಚ್ಚು ‘ನಗೆ-ಬಾಂಬು’ ಅಲ್ಲ. ಲೇಖನಗಳಿಗೊಂದು ಗಾಂಭೀರ್ಯವಿದೆ. ಕೆಲವು ಬಲು ಕ್ರೂರವಾದವು. ಅಂಥವಕ್ಕೆ ‘ನೀವೆಂಥ ಗಾಂಧಿ ಭಕ್ತರು?’ ಎಂದು ನೋಡಬೇಕು. ‘ನಿಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯೊಡನೆ ಜಗಳ ಆಡಿ!’ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಲಘು ಹಾಸ್ಯದ ಬರಹ.

ಗಾಳಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ತೂರಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ ಲಘುವಾಗಿರುವ ‘ಎನ್‍ಎ’ ತಾವೊಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಲಘು ಲೇಖಕರೆಂಬುದನ್ನೂ ಎಂದೋ ತೋರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಂದ ನಮ್ಮ ಲಘು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಪಾಲಿನ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಪೂರೈಸುತ್ತಾರೆಂದೂ ನಾವು ನಂಬಿದ್ದೇವೆ.

- ಎಂ.ಎಸ್.ಭಾರದ್ವಾಜ್‘

ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಪಂಚ’ ಅಂಕಣ,

‘ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ’ [14-4-1957]

2007-03-31T16:01:00.001+05:30

'Niranjana' remembers his friend MS Bharadwaj

Bharadwaj dies due to Brain Hemorage while in service in the year 1981. 'Niranjana' wrote an obit on Bharadwaj for Kannadaprabha (02-08-1981, Sunday Suppliment).

ಸ್ನೇಹಜೀವಿ ಶ್ಯಾಮಸುಂದರ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್

"ಸ್ನೇಹಜೀವಿ" ವಿಶೇಷಣ ಕಳುವಿನ ಮಾಲು. "ಕನ್ನಡಪ್ರಭ" ಸಂಪಾದಕರ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿಯಿಂದ ಅನಾಮತ್ತಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದು. "ಬರಿಗೈಯ ಸಿರಿವಂತ" ಎನ್ನಬಹುದು. "ಸಂಘಜೀವಿ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ, ಅಗಲಿದ ಭಾರದ್ವಾಜರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಇಂಥ ಯಾವ ಬಣ್ಣನೆಯೂ "ಸ್ನೇಹಜೀವಿ" ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಸರಿಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

1945ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ "ಪ್ರಜಾಮತ-ಜನವಾಣಿ" ಕಾರ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ಎಳೆ ಯುವಕ ಬಂದರು. ತೆಳ್ಳಗೆ ಬೆಳ್ಳಗಿನ ಸ್ಫುರುದ್ರೂಪಿ. ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳು. ಸದಾ ಸನ್ನದ್ಧ ನಸುನಗೆ. ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಹೊಸ ಪದವೀಧರ. ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದದ್ದು ಪ್ರಜಾಮತ-ಜನವಾಣಿಗಳ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಪಾದಕ ಬಿ.ಎನ್.ಗುಪ್ತರ ಭೇಟಿಗೆ. ಬರಿಯ ನೋಟದಿಂದಲೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಯೋಗ್ಯತೆ ಅಳೆಯುವ ಅನುಭವಿ ಗುಪ್ತರು. ಸಂಜೆ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ "ಜನವಾಣಿ"ಯ ಸಂಪಾದಕ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆಯಲ್ಲೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳತ್ತ ಒಲವು. ವಿ.ಸೀ. ಆ ಎಳೆಯನ ಅಧ್ಯಾಪಕರು. ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮರದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟ್ಟ ಮುಗಿದು, ಕೊರಡು ಕೊನರುವ ವಾತಾವರಣ ಸುತ್ತಲೂ. ಸಹಪಾಠಿಗಳಿಯೋ, ಒಂದು ವರ್ಷ ಹಿಂದೆಯೋ, ಮುಂದೆಯೋ ಇದ್ದವರು ಅಸಾಧಾರಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು: ಶಾರದಾ ಪ್ರಸಾದ್, ಎಂ.ವಿ.ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ, ಎನ್.ವಿ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ಆರ್.ಕೆ.ಲಕ್ಷ್ಮಣ್, ಟಿ.ಎಸ್.ಸತ್ಯನ್, ಸಂಪೆಮನೆ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ಎಚ್.ಕೆ.ರಂಗನಾಥ್, ಎಸ್.ಅನಂತನಾರಾಯಣ ಮೊದಲಾದವರು. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಸ್ಕೂಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿದ್ದವರು ಎಂ.ಬಿ.ಸಿಂಗ್. ಭಾರದ್ವಾಜರ ತಂದೆ ಮೃದು ಹೃದಯದ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಜೆ.ಎಂ.ಮೂರ್ತಿಯವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಸರಕಾರೀ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಲೆಂಬ ಆಸೆ. ಆದರೆ ಭಾರದ್ವಾಜರ ಪೀಳಿಗೆ ಆದರ್ಶದ ಹುಚ್ಚಿನ ಗುಂಗಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದದ್ದು. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯಾಗಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಯಾವುದೋ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಬಲಿತ ಹಂಬಲ. ಅದರ ಈಡೇರಿಕೆಯೇ ಸರಿ ಎಂದು ಛಲ ತೊಟ್ಟರು. ಆ ಹೊಸ ಬದುಕು ನಾಲ್ವತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ಮಾಸಿಕ ವೇತನದಿಂದ ಆರಂಭ. ಆಗಲೇ ವಿವಾಹ. ಒಲವಿನ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕು. ಅವರ ಧೈರ್ಯವೇ ಧೈರ್ಯ.

ಈ ಲೇಖಕ ಆಗ ಪ್ರಜಾಮತ ದ ಸಹ ಸಂಪಾದಕ. ಈತನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದು ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಸಾರ ಹೆಚ್ಚಿತು - 6 ಸಾವಿರದಿಂದ 13 ಸಾವಿರಕ್ಕೆ. ಪತ್ರಿಕೆ "ಕೆಂಪ"ಗಿದೆ ಎಂದು ಗುಪ್ತರೊಡನೆ ದೂರಿದವರುಂಟು. ಪ್ರಸಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ ಗುಪ್ತರು ಕಿವುಡರಾದರು.

ಪ್ರೇಮದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಏನು? ಇಷ್ಟು ವಯಸ್ಸಾದ ಮೇಲೂ ನನಗೆ ಅದು ಅರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ. ಸ್ನೇಹದ ವಿಷಯವೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಅಷ್ಟೆ. ಭಾರದ್ವಾಜರ ಬದುಕಿನ ಗಟ್ಟಿ ದ್ರವ್ಯ ಮಾನವೀಯತೆ. ಅಂಥವರೊಡನೆ ಗೆಳೆತನವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಸಂಬಂಧವೂ ಅಸಾಧ್ಯ. ಸಹ ಸಂಪಾದಕನ ಜತೆಗೆ ದುಡಿಯಲು ಇವರು ದೊರೆತರೆ? ಗುಪ್ತರು "ಆಗಲಿ" ಎಂದರು. ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿ ಭಾರದ್ವಾಜರು ಎರಡೇ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕದ ಅಂಗರಚನೆಯನ್ನೂ, ನಾಡಿ ಮಿಡಿತವನ್ನೂ ಅರಿತರು. ಈ ಲೇಖಕ ಬೇರೆ ಊರಿಗೆ ಹೋದ, ಅಪ್ಪಟ ಕೆಂಪು ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕನಾಗಲು.

ಭ್ಹಾರದ್ವಾಜರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತರಿಗೆ ಗಾಢ ನಂಬಿಕೆ. 1946-47 ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಕಾಲ. ದಿಲ್ಲಿ-ಸಿಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದ ಹಸ್ತಾಂತರದ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ವರೂಪದ ಮಾತುಕತೆಗಳು. ಅದನ್ನು "ಜನವಾಣಿ"ಗಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಲು ಭಾರದ್ವಾಜರನ್ನು ಗುಪ್ತರು ದಿಲ್ಲಿಗೆ ಕಳಿಸಿದರು. ಇಂಥ ವಿಶೇಷ ಸುದ್ದಿಗಾರಿಕೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಪ್ರಪ್ರಥಮ. ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಶಿಷ್ಯರು ಗುರುವಿಗೆ ತಿರುಮಂತ್ರ ಹೇಳಿದರು. ದೇಶದ ವಿಭಜನೆಗೆ ಒಪ್ಪಿದರು. ಮತೀಯ ಗಲಭೆಗಳ ದಳ್ಳುರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಬೆಂದಿತು. ಆರಿಸಲು ಇದ್ದುದು ಏಕಸದಸ್ಯ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳ, ಖಿನ್ನ ಮನಸ್ಕ ಗಾಂಧೀಜಿ. ಅವರು ಧಗಧಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನವಖಲಿಗೆ ಯಾತ್ರೆ ಹೊರಟರು. ಆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದವರು ಭಾರದ್ವಾಜ್.

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯೋಗಿ ಭಾರದ್ವಾಜರಿಗೆ ಮುಂದಿನ ಬದುಕು ರಾಜಮಾರ್ಗವಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಲ್ತೊಡಕು. ಗುಪ್ತರು ತಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾರಿದರು. ಭಾರದ್ವಾಜರು ಎಚ್.ಕೆ.ವೀರಣ್ಣಗೌಡರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ "ವಾರ್ತಾ" ದೈನಿಕ "ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ" ಸಾಪ್ತಾಹಿಕಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯಲು ಹೊರಟರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ನೇಹಿಗರು ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಜಿ.ನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸೀ ನಟ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿ.ಕೃಷ್ಣ. ಮುಂದೆ "ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ" ಪಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯನವರ "ತಾಯಿನಾಡು" ಕಾರ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಅದಾದ ಮೇಲೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವ. ಎಲ್ಲ ಹೊಣೆಯೂ ಭಾರದ್ವಾಜರ ಮೇಲೆ. ಆಗ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಠ ಸ್ನೇಹಿತರು ವಶಿಷ್ಟ್ ಮತ್ತು ವಿ.ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್. ಬರಹಗಾರರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ ಗಣ್ಯ ವರ್ತುಲದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಪರ್ಕ. ಆದರೆ ವ್ಯವಹಾರ ಜ್ಞಾನ ಸವಾಲೆಸೆಯಿತು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತುತ್ತಿನ ಚೀಲ ಬರಿದು. ಅಚ್ಚುಕೂಟದ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ (ವಿ.ಆರ್.ಶ್ಯಾಮ್, ವೆಂಕಟರಾಜ ಪಾನಸೆ, ಶೇಷ ನಾರಾಯಣ) ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳೂ ಸಾಲ ಮಾಡಿಯೇ "ವೇತನ ಸಂದಾಯ". "ಪ್ರಜಾವಾಣಿ" ಸಂಪಾದಕ ಟಿಎಸ್ಸಾರ್ ನೆರವಾಗಬೇಕೆಂದು ಮುಂದಾದರು. ಸಹಕಾರ ತತ್ವದ ಮೇಲೆ ಪತ್ರಿಕೆ ನಡೆಸಿದರೆ ಹೇಗೆ, ಯಾಕಾಗಬಾರದು? ರೂಪಿಸಿದ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಸಹಕಾರೀ ಆಂದೋಲನ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಲಿಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಉಗ್ರ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದ ಭಾರದ್ವಾಜರು ಸೋತರು.

ದುರಂತ ನಾಟಕವೇ ಆದರೂ ಅವರು ವಹಿಸಿದ್ದು ನಾಯಕ ಪಾತ್ರ. ಕಂಪನಿ ಮುಳುಗಿದ ಮೇಲೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಅವರು ಸೇರಿದ್ದು ಸರಕಾರೀ ಸರ್ಕಸ್ಸನ್ನು. ಅಲ್ಲಿ ಮೆರೆಯುವ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಲ್ಲ, ಮೆರಸುವ ಆಡಳಿತಗಾರ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ವಾರ್ತಾ ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿ. ಮೊದಲು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ, ಬಳಿಕ ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ. ಪ್ರೆಸ್ ಇನ್‍ಫರ್‍ಮೇಶನ್ ಬ್ಯೂರೋದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕಾಶನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ. ಮರಳಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರಸಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ. ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ. ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಮೆದುಳಿನ ರಕ್ತಸ್ರಾವ. ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಹೀರೋ ಪಾತ್ರದ ಧೀಮಂತ ಜೀವವನ್ನು ಸ್ನೇಹ ವಲಯದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆದುರು ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಿನ ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಟ್ಟು ಕೊನೆಯ ಬಿಳಿ ಪರದೆ, ಬೇಕೋ ಬೇಡವೋ ಎನ್ನುವಂತೆ, ಇಳಿಯಿತು.

೦೦ ೦೦ ೦೦ ೦೦ ೦೦ ೦೦

ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಇಷ್ಟು ಬರೆದದ್ದಾಯಿತು. ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣ - ಈ ಲೇಖಕನಿಗೂ ಭಾರದ್ವಾಜರಿಗೂ ಇದ್ದ ಆತ್ಮೀಯ ಬಂಧುತ್ವ. ಯಾವುದೇ ತಾತ್ವಿಕ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸದ ಶುದ್ಧ ಮಾನವೀಯ ಬಂಧುತ್ವ. ಈ ಕಷ್ಟ ನನ್ನೊಬ್ಬನದೇ ಅಲ್ಲ. ಕೆ.ಬಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್, ಎಸ್.ವಿ.ಜಯಶೀಲರಾವ್, ಬಾಲುರಾವ್,ನಮಿರಾಜಮಲ್ಲ, ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್, ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್, ಭೈರಪ್ಪ, ಕೌಜಲಗಿ, ಇನಾಮದಾರ್, ಬಸವರಾಜ್ ಇನ್ನೂ ಹಲವರು - ಹಲವರು ಸ್ನೇಹಜೀವಿ ಭಾರದ್ವಾಜರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದರೂ ಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಲೇಬೇಕು. ಬಹಳವೆಂದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು, ಸ್ವಲ್ಪ ಕಮ್ಮಿ.

ಒಂದು ಮಾತು. ಬದುಕಿನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಅವರು ಕಹಿಯನ್ನೇ ಉಂಡರು ಎನ್ನುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ತಡವಾಗಿಯಾದರೂ ಬೆರಗು ನೋಟ ಬೀರುತ್ತ ಆಗಮಿಸಿದ ಮಗಳು ಮಾಯಾ. ಅವಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬಂದ ತಂಗಿ ಮಮತಾ ಭಾರದ್ವಾಜ ದಂಪತಿ ಪಾಲಿಗೆ ಹೂಮಳೆ. ಗಂಡನ ಜೀವನದೊಡನೆ ಪೂರ್ಣ ಸಾಮರಸ್ಯ ಸಾಧಿಸಿ ಜೀವ ತೇಯ್ದ ವೃಂದಾದೇವಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ತಾವು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸೇವೆಯ ಪರಿಧಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತೆಂದು ಹರ್ಷ.

ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರದ್ವಾಜರು ಕನ್ನಡ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದರು. ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಚಕಿತಗೊಳಿಸಿದ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಪತ್ನಿ ವೃಂದಾ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯಾದದ್ದು. ಹಿಂದೆ ವಿಫುಲ ಪತ್ರಿಕಾ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಭಾರದ್ವಾಜರು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಶರಚ್ಚಂದ್ರರ ಒಂದೆರಡು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಿಸಿದ್ದರು. ಮುಂದುವರಿಸದೆ ಬಿಟ್ಟ ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಈಗ ವೃಂದಾ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಂತಿತ್ತು. "ಕರ್ಮವೀರ"ದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೆಲವು ಕತೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತಂದೆಗೂ ತಾಯಿಗೂ ವಿಶೇಷ ತೃಪ್ತಿ ನೀಡಿದ್ದು - ಮಾಯಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಬಗೆಗೆ ತೋರಿದ ಒಲವು ಮಮತಾ ಚಿತ್ರ ಕಲೆಯ ಜತೆಗೆ ಲೇಖನ ಕಲೆಯನ್ನೂ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು.

೦೦ ೦೦ ೦೦ ೦೦ ೦೦ ೦೦

ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಹೇಳಲೇಬೇಕಾದದ್ದು:

ಈ ಲೇಖಕ 1948-49-50 ಈ ಮೂರು ವರ್ಷ "ಭೂಗತ"ನಾಗಿದ್ದ. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷವನ್ನು ಆತ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿದ್ದ. ಆಗಿನ "ಕಳ್ಳವಾಸ"ದ ವೇಳೆ ಹಲವು ಸಲ ಭಾರದ್ವಾಜರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ದೊರೆತಿತ್ತು. ತಮಗಾಗಿರಬಹುದಾದ ಮುಜುಗರವನ್ನು, ಅನನುಕೂಲತೆಯನ್ನು ಅವರು ಒಮ್ಮೆಯೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದವರಲ್ಲ. ಇರುಳು ಸೈಕಲನ್ನೇರಿ ಹೊರಡುವವರೆಗೂ ಈ ಲೇಖಕನಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ನೇಹಜೀವಿಯ ಪ್ರಿಯ ಸೋದರರೂ (ನಾರಾಯಣ್, ಕೇಶವ್, ದ್ವಾರಕನಾಥ್) ಶಾಮೀಲಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು.

1951ರಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಬಂದೆ. "ಬೇಡಿ" ಕಾದಿತ್ತು. ವಿಚಾರಣೆಯ ನಾಟಕ ಮುಗಿಸಿ ಬರವಣಿಗೆಯ ಬದುಕಿಗೆ ಮರಳಿದೆ. ಕಥೆ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬಳು ಹುಡುಗಿಯಲ್ಲಿ ಅನುರಕ್ತನಾದೆ. ಐದು ವರ್ಷ ಕಾದ ಮೇಲೆ "ಕಳ್ಳ ಮದುವೆ", ಗೋಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು "ಧಾರೆ" ಎರೆದು ಕೊಡುವವರು ಯಾರು? ಸ್ನೇಹಜೀವಿಗಳಾದ ವೃಂದಾ ಮತ್ತು ಭಾರದ್ವಾಜ್.

ಆ ನನ್ನ ಸಂಬಂಧಿ ಈಗ ಇಲ್ಲ. ನನಪುಗಳು ಇವೆ-ಧಂಡಿಯಾಗಿ. ಅವು ಉರುಳುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ, ಕಾಲದ ಹೆಬ್ಬಂಡೆ ಅಡ್ಡಗಟ್ಟುವವರೆಗೂ.

(ಕೃಪೆ: ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ಪತ್ರಿಕೆ)

2007-03-31T14:43:00.000+05:30

'Niranjana' and 'Nage Bomb'!

HRN published his first collection of humour writing 'Nage Bomb' in 1957 through his own publication house 'Chaathaka Prakashana'. 'Niranjana' (Kulakunda Shivarao), Nadig (SK Nadig, the cartoonist) and 'NA' (HR Nagesha Rao) were the regular contributors for the weekly magazine 'Chitragupta' (the magazine started by the politician of Kengal Hanumantiah's time HK Veeranna Gowda, later bought by PR Ramaiya, the proprietor of Tayinadu). The magazine was edited by MS Bharadwaj (who later joined Indian Information Service). This magazine carried out many experiments, first of their kind in Kannada journalism. For example novels or long stories written part by part each week in continuation by different authors, regular pages for the book reviews (the reviewers were P Lankesh, Sumatheendra Nadig, HRN, Ha Ma Nayak, LS Seshagiri Rao etc.), women section (contributed by HS Parvathi), Serialization of Kalidasa work (Kulamarva Balakrishna, Vienna settled English Journo at present) etc.

After the publication of 'Nage Bomb', 'Niranjana' writes a post card to HRN. Those days post cards were generously used by writers, journos and politicians. Veteran Journo K.Satyanarayana (former editor of Kannada Prabha) recollects YNK addressing HRN as 'Nage Bomb Nagesha Rao'.

2007-03-31T13:01:00.000+05:30

Much before the entry of computers and cut & paste technology, editorials were written and proofread like this.

When the Bangalore Edition of SK started in 1959, it used to carry one editorial each from Hubli and Bangalore offices. HRN used to write the editorials on behalf of Bangalore Edition (the responsibility he continued from the Tayinadu office). The draft editorial used to get composed first on the gally. Those days the compositor used to fix character by character. The news editors of yesteryears reviewed the proofs atleast 3 times before the final print. And ofcourse news editors of Nagesha Rao kind were gifted with hawk's eye. The draft and the proof of the main leader for the SK editions of 14th August 1964 (written on the previous day) are exhibited here.

2007-03-21T22:54:00.000+05:30

A Historical Record Of Pre-Independence India!

The college students of Tumkur stage a march in 1944 against the country being partitioned. They were protesting against the decision of Gandhiji-Rajaji supporting partition. HRN prepared a memorandum in english and kannada, in multiple copies, and collected the signatures of 107 students, merchants, academics etc. His signature is the first one, if you can magnify the adjoining picture and see it carefully.

He sent a copy each to a) Mahatma Gandhi, b) The Editor, 'The Hindu' and c) The Editor, 'Maratta' (of Balagangadar Tilak), keeping one copy for the records. The letters were despatched under certificate of posting on 27th August 1944. The acknowledgement with a stamp from the post office is also available in original.

2007-03-21T16:35:00.000+05:30

Handwritten Magazines were order of those days!

HRN had a passion for bringing out handwritten magazines during his school days. He started with 'HaNe Baraha' (1941), followed by 'SOmari' (1941-42), 'Chitragupta' (1941-42), 'Kannada Kechchu' (1941-42) etc. While the first two were humour magazines, the last one was dedicated for Mysore Unification. The 'Chitragupta' and 'Karavala' (none of the issues are available today) were used as a medium to spread the message of freedom movement. HRN sent the issues of 'Karavala' to RR Diwakar, then editor of Samyukta Karnataka in 1956 for his reference for an article on the participation of Media in Mysore for the freedom movement, which were not returned back.

The covering letter written to RRD dated 25.2.1956 HRN briefly describes the influence of such hand written magazines in and around Tumkur. Here is the translation of the portion of the letter.

HRN is sitting in the first row, second from right

......... As the students of S.S.L.C. four of my friends and me, were working for the handwritten magazine 'innEnu?' of the student federation. When the activities of the federation caught the attention of police, there were series of arrests. There came the situation when we were not able to continue our activities together, hence we separtated. Five of us started 'karavaaLa', a hand written magazine, for the distribution to the shops in the prime localities. They were not only paying us the subscription, but used to make two copies of the same, and stuck them outside their shops. The balance were distributed further for private circulation. We used to send five copies each to Gubbi, Kyatsandra, Tiptur, Madhugiri and Sira representatives. We used to send them through the bus passengers at times, on occasions through post. At times of difficulty, we used to bundle them along with the grocery bags or used to send our own representatives. All those villagers used to further distribute them with meticulous copying. Our aim was to spread the Gandhian Message of non-violent agitation. We used to carry articles from the veteran freedom fighters. Starting from 12 copies, our 'hand-writing order' rose to 25 within two years. Within Tumkur the number of copies were getting increased to 50-60. These were atleast got circultated to 500-600 people those days. Many more people were reading them at the market place, when stuck on the shop walls, till the police began tearing them off. Our guess on the total number of readers was around 2000.................'

2007-03-21T16:22:00.000+05:30

Does conferences influence younger generation?

HRN was very active in a cultural organisation called 'Sanmitra Sangha' while studying at Tumkur. This association was known for arranging lectures from eminent people in the literary and journalistic fields. People like Gorur Ramaswamy Iyengar, Ta.Ra.Subbarao, Bhoopalam Chandrashekariah, Shivarama Karanth etal. had accepted invitations from these young college going lads. The sangha organised one such conference on 05-08-1945 inviting P.R.Ramaiya, Proprietor 'Tayi Nadu' and Editor 'Daily News', H. Srikantiah, Editor 'Federal India and Indian States', K. Jeevanna Rao, Editor 'Naguva Nanda' and N.S. Venkoba Rao, Editor 'Desha Bandhu'. HRN, as a student volunteer had an occasion to listen to all these veterans of Kannada Journalism. He writes in his diary that the conference influenced him to take up the Journalism Profession.

2007-03-21T15:37:00.000+05:30

It was turmoil days during college elections, prior to independence

[HRN was a popular student in his class of Senior Intermediate at Tumkur Government College. He contests for the Students' Union when fellows around him encourage (1944). He prints small pamphlets in Kannada and English, which carries poems and speech extracts of eminent people on Mysore Unification, Freedom Struggle etc. He wins the election, but with a bitter note. The students were divided on communal lines at that juncture. All those student friends who joined him for processions in 1942, turned out to be enemies. The turmoil he underwent, HRN pens to his close friend S.K.]

Dear S.K.!

I do not know how I should congratulate and thank you for my success in the election to the managing committee of the Association. When you and my other good friends proposed me for the place, it was not without a little hesitation I accepted it. Then I did not see a ray of chance. I accepted it. I thought I would also be one of the `also ran's. I did not at the moment think that I really possessed such an abundant and indeomitable fund of affection and friendship among my class-people. How can I even forget the value of the hundreda and odd votes you and my other trusted friends:- Venkataram, Anantaraj, Madhava, Srinivasan and others, secured for me. I am deeply grateful to you for all that anda take it a pleasure and a sacred duty to serve my friends.

When I look back on the events that happened a few days back in connection with the elections, the deplorable communal turn it developed into so soon and the bitterness and drift it caused among the erstwhile united students, I simply pluddered at the risk and responsibility I would be running in mastering a successful retreat for my opponent. But I could never tolerate, that in a class of 200 which free from malice and communal bickerings and noted for its good conduct and fraternity, there should suddenly crop up disintegrating forces that are in the long run harmful for the growth and development of the student community, that too in the name of these petty elections. Can we so soon forget the hectic days of August 1942 when the students of Tumkur followed in as a body as if they were brothers of the same family and marched on with the song of freedom to the astronishment and bewilderment of the same petty communal worms, who kept out of the revolution then and are now raking up bad politics in our college. That's why I took up the challenge, being quite sure that I will not be let down by the students belonging to Tumkur High School who had stood by me all these days, and knowing full well that the undaunted efforts and ability of yours will not go in vain. I was even prepared for a defeat because even if I should go down, it was not with an easily formidable opposition that the communal stooge in my opponent could win, and even my defeat in an honourable cause would leave a welcome warning against his misguided enterprise.

It has overwhelmed me, today, with great joy and deep gratitude that I should rout out communalism in our class by 140 to 60. How I wish I could do it in the entire college.
Today I am the representative of 200 students. I don't know whether I possess the ability to voice the grievances, fulfil the hopes and aspirations and secure the demands of these two hundred people. I am sorry you have made this little 'bachchaa' a 'big' man. You have showered on me congratulations and I have unnecessarily been made a hero of a great triumph. I am sorry that I should really be undeserving of that all.

I am only a symbol of the united friendship and fraternity of our class. And that has been my only solace and courage; I have always the backing and support of you all and that has abeen a towering of strength to me.

We have yet to achieve so many things: we have to make our Association not a puppet but have to develop it into a cent percent and hand in its moulding and administration. Not only that, it should be like a parliament that should govern the affairs of our college. To achieve this the Managing Committee should be a driving and dynamic force. That in turn means that it should be composed of people who are not simple yes-men and show boys of the college who dance to the tunes of the superintendents and ex-officio members and who gather round the committee meetings simply to chat over a cup of coffee and say 'yes' to what all they say and get away with a certificate of `Good boys'!

Well, we have to work in face of all that and heavy odds. I shall be pleading and putting forth my ideas in the light of the collective aspirations of you all. I hope I shall have the general support and backing of you all and I shall be only representing your feelings and hopes when I take up that fearless stand in the committee meetings and howsoever solitary my voice may be, I shall not be deterring from that path. And if need be, and I am not able to deliver the goods, I shall have to come out of it, even then I hope I shall not be grudged your sympathies and support.

Next year we are moving to Central College. Let's not forget that as long as we are students we have a duty (in addition to our studies) that we cannot ignore. We have to achieve so much that contributes to the material, moral and mental growth of the student community at large. We have to eradicate communalism that is so rampant in our colleges, now. If we can win in our attempts in achieving what little degree we can here this yar, I can safely say that we can pursue this path even in the bigger university union, next year. Let's be notorious for this, not only in this college but also in Bangalore. Come what may, let's pursue this to the last.

I only pray God: Let's not falter in this pledge.

Once again, with thousand thanks to you all,

I am your

Nagesh

P.S.:- Another word S.K.; Shall we I mean you and your friends meet in Kailas Anand Bhavan on sunday afternoon to discuss over a cup of coffee (which has been so much due to you and my good friends), what we should do in the assoication? I have invited Mr.Gurappa (our erstwhile rival) to be present also. If he has the face, let him do it!

2007-03-21T15:23:00.000+05:30

The Story of 'Samyukta Karnataka' in brief

I joined `Samyukta Karnataka’ Daily, Bangalore Edition as Sub Editor, on 1-9-1958, promoted as Chief Sub Editor on 1-7-1964 and as News Editor on 1-7-1970 by Sri R.R.Diwakar, the then Editor of the Daily who headed the paper and Lok Shikshana Trust till October 1974.

The papers were sold by L.S.T. to M/s. Karnataka Patrika (P) Ltd., Sandur, patronised by Sri M.Y.Ghorpade, then Finance Minister in the Devaraja Urs Ministry. After certain political changes in the country, the KPP sold the papers to M/s. Jayakakarnataka Newsprinters Ltd., Bangalore, under the chairmanship of Sri H.R.Basavaraj, then M.P. and staunch supporter of Sri Urs. This changeover took place in December 1977. When Sri Urs lost the 1980 elections, the Bangalore Edition of `Samyukta Karnataka’ was closed without any prior notice on 31-1-1980. With the assiduous struggle and efforts of the employees and with the goodwill and sympathy of the Government, as well as the accomodative gesture of the plaintiffs who had questioned the very sale of the publications, in the Dharwar District Judge’s Court, the Bangalore Edition was restarted w.e.f. 20-12-1980.

With the frequent changes in management, the Editorship has also changed hands as often, since 1974. KPP brought Sri Khadri Shamanna and Sri S.V.Jayasheela Rao, who were appointed as Editor-in-Chief and Joint Editor respectively for both the Editions. Sri K.Janardana was made Resident Editor at Hubli. After JKNP took over, Sri Khadri Shamanna had to leave soon, and Sri P.S.Bhat became Editor, Printer and Publisher of both the Editions and Sri S.V.Jayasheela Rao continued as Joint Editor. Sri H.R.Basavaraj was Managing Editor of both the Editions. Sri P.S.Bhat had to leave the Editorship in the middle of 1980, whose place was filled up by the Resident Editor Sri M.Nagaraja Rao. For a short spell, Sri R.B.Kulkarni was appointed as Editor for Bangalore Edition only, in Sri P.S.Bhat’s place and after he left, the Editor’s post at Bangalore was not filled and the Edition was also closed on 31-1-1980.
Sri K.Janardana left after the closure of the Bangalore Edition. When the Charity Commisioner was asked by the Dharwar Court to take charge of the publications as receiver in September 1980, he assumed the Editorship of the Hubli Edition and he was later replaced by Sri B.V.Jigjinni, another receiver appointed by the court. Bangalore Edition was restarted w.e.f. 20-12-1980 under the editorship of a new person Sri B.S.Gopala Krishna. He was made the editor of the Hubli Edition also in July 1980. The Government took over the administration of the LST by a Special Ordinance w.e.f. 1-9-1981 and its affairs were being managed by an Administrator appointed by Government ever since. Sri S.V.Jayasheela Rao left the service in June 1982 I am now the Assistant Editor since 1-9-1983.

- H.R.Nagesha Rao

[17-4-1984]

[A story published in the 'Samyukta Karnataka', Bangalore Edition in the year 1978 lead to Dr.H.L.Timmegowda of Janata Party filing a case against Congress Leader L.G.Havanur. HRN, as the news editor of the paper, was one of the witnesses summoned by the High Court of Karnataka to be present in the hearings, which went on for six years flat. Though HRN was on leave with prior permission on the day of making that edition, he was held responsible for the publication of that news. However, both the parties amicably settled at the end of the day. An affidavit submitted by HRN to the court briefly describes the story of SK in short.]

2007-03-21T15:03:00.000+05:30

A tradition introduced by 'Tayi Nadu' - ಇದು ’ತಾಯಿನಾಡು’ ಸತ್ಸಂಪ್ರದಾಯ

`ತಾಯಿನಾಡು' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದು ನಂಬಲಸಾಧ್ಯವಾದಂಥ ಸಂಪ್ರದಾಯವೊಂದಿತ್ತು. ಯಾವುದೇ ಕ್ರೀಡೆ ಅಥವಾ ಮನರಂಜನಾ ಕೂಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು `ಉಚಿತ ಪಾಸ್'ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ, ಪತ್ರಿಕೆಯ ವತಿಯಿಂದಲೇ ಟಿಕೆಟ್ ಪಡೆಯಬೇಕಿತ್ತು. ಪ್ರಾಯೋಜಕರು ಅಂಥ ಪಾಸ್‍ಗಳನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಕರು ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. `ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಫೆಡರೇಶನ್' ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿ ಸ್ಫರ್ಧೆಯೊಂದನ್ನು ನಡೆಸಿತ್ತು, ಸ್ಫರ್ಧಾಕೂಟದ ಎಲ್ಲ ದಿನಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಎರಡು ಪಾಸ್‍ಗಳನ್ನು ಅದು `ತಾಯಿನಾಡು' ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿತ್ತು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಟದ `ಸಂಘಟಕರಿಗೆ' ಸಂಪಾದಕ ಪಿ.ಬಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ದಿನಾಂಕ 18-06-1953ರಂದು ಬರೆದ ಪತ್ರ ಇಂತಿದೆ.

[ನಾಗೇಶರಾಯರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಕರ ಕರಡು ಬರಹ ಮತ್ತು ಟೈಪ್ ಆದ ಪ್ರತಿಗಳು ಇವೆ. - ಸಂ.]

18-06-1953

Dear Sir,

Since it is the policy of our paper not to accept complimentary passes, we return herewith the pass so kindly sent. We readily appreciate your courtesy and gesture. We will buy tickets and attend the performances as that would obviate many difficulties.

Thanking you,

Yours faithfully,

Editor, 'Tayi Nadu'